| mina | Pronomen | I | Mina ndzi lulamile sweswi. I am ready now. |
|---|
| wena | Pronomen | you | Wena u munghana wa mina. You are my friend. |
|---|
| yena | Pronomen | he | Yena u le kaya. He is at home. |
|---|
| yena | Pronomen | she | Yena u tsakile swinene. She is very happy. |
|---|
| hina | Pronomen | we | Hina hi tirha siku rin'wana ni rin'wana. We work every day. |
|---|
| vona | Pronomen | they | Vona va ta mundzuku. They are coming tomorrow. |
|---|
| yini | Pronomen | what | U lava yini? What do you want? |
|---|
| kwihi | Adverb | where | Buku ya mina yi kwihi? Where is my book? |
|---|
| nini | Adverb | when | U famba nini? When are you leaving? |
|---|
| mani | Pronomen | who | I mani enyangweni? Who is at the door? |
|---|
| hikokwalaho ka yini | Adverb | why | Hikokwalaho ka yini u hlwela? Why are you late? |
|---|
| njhani | Adverb | how | U titwa njhani namuntlha? How do you feel today? |
|---|
| va | Verb | to be | Yena u karhele swinene. She is very tired. |
|---|
| va na | Verb | to have | Ndzi na tibuku timbirhi. I have two books. |
|---|
| endla | Verb | to do | Va endla ntirho kahle. They do the work well. |
|---|
| famba | Verb | to go | Hi famba exikolweni nimixo. We go to school early. |
|---|
| ta | Verb | to come | Ndzi kombela u ta endlwini ya mina. Please come to my house. |
|---|
| vona | Verb | to see | Ndzi vona n'weti vusiku lebyi. I see the moon tonight. |
|---|
| tiva | Verb | to know | Va tiva nhlamulo. They know the answer. |
|---|
| anakanya | Verb | to think | Ndzi anakanya hi ndyangu wa mina. I think about my family. |
|---|
| lava | Verb | to want | Hi lava mati yo tala. We want more water. |
|---|
| lava | Verb | to need | Ndzi lava mpfuno wa wena sweswi. I need your help now. |
|---|
| endla | Verb | to make | Va endla swakudya leswinene. They make good food. |
|---|
| teka | Verb | to take | Teka buku u ya nayo ekaya. Take the book home. |
|---|
| nyika | Verb | to give | Ndzi nyika peni. Give me the pen. |
|---|
| vula | Verb | to say | Ndzi kombela u vula vito ra wena. Please say your name. |
|---|
| byela | Verb | to tell | Ndzi byele ntsheketo. Tell me the story. |
|---|
| vutisa | Verb | to ask | Vutisa mudyondzisi sweswi. Ask the teacher now. |
|---|
| kuma | Verb | to find | Ndzi kumile swilo swa mina swo pfula. I found my keys. |
|---|
| languta | Verb | to look | Languta tilo. Look at the sky. |
|---|
| tirhisa | Verb | to use | Hi tirhisa tafula leri. We use this table. |
|---|
| tirha | Verb | to work | Va tirha edorobeni. They work in the city. |
|---|
| dla | Verb | to eat | Vana va dya rhayisi. The children eat rice. |
|---|
| nwa | Verb | to drink | Ndzi nwa tiya nimixo wun'wana ni wun'wana. I drink tea every morning. |
|---|
| etlela | Verb | to sleep | N'wana u etlela kahle. The baby sleeps well. |
|---|
| famba | Verb | to walk | Hi famba hi milenge exikolweni. We walk to school. |
|---|
| tsutsuma | Verb | to run | Mufana a nga tsutsuma hi ku hatlisa. The boy can run fast. |
|---|
| hlaya | Verb | to read | Yena u hlaya buku. She reads a book. |
|---|
| tsala | Verb | to write | Tsala vito ra wena laha. Write your name here. |
|---|
| vulavula | Verb | to speak | Va vulavula Xitsonga kahle. They speak Tsonga well. |
|---|
| yingisela | Verb | to listen | Yingisela mudyondzisi hi vukheta. Listen to the teacher carefully. |
|---|
| twa | Verb | to hear | Ndzi twa vuyimbeleri. I hear the music. |
|---|
| xava | Verb | to buy | Hi xava xinkwa lexintshwa. We buy fresh bread. |
|---|
| xavisa | Verb | to sell | Va xavisa mihandzu laha. They sell fruit here. |
|---|
| hakela | Verb | to pay | Ndzi hakela swakudya. I pay for the food. |
|---|
| pfuna | Verb | to help | Ndzi kombela u pfuna mana wa wena. Please help your mother. |
|---|
| rhandza | Verb | to love | Ndzi rhandza ndyangu wa mina. I love my family. |
|---|
| hanya | Verb | to live | Va hanya edorobeni leri. They live in this city. |
|---|
| fa | Verb | to die | Swimilana swa fa handle ka mati. Plants die without water. |
|---|
| dyondza | Verb | to learn | Vana va dyondza exikolweni. Children learn at school. |
|---|
| dyondzisa | Verb | to teach | Va dyondzisa vana lavatsongo. They teach young children. |
|---|
| pfula | Verb | to open | Pfula nyangwa hi ku olova. Open the door slowly. |
|---|
| pfala | Verb | to close | Pfala fasitere sweswi. Close the window now. |
|---|
| munhu | Substantiv | person | Munhu un'wana ni un'wana u lava mati. Every person needs water. |
|---|
| wanuna | Substantiv | man | Wanuna loyi i tatana wa mina. The man is my father. |
|---|
| wansati | Substantiv | woman | Wansati yoloye u ni musa. That woman is kind. |
|---|
| n'wana | Substantiv | child | N'wana wa etlela. The child is sleeping. |
|---|
| mufana | Substantiv | boy | Mufana u tsutsuma hi ku hatlisa. The boy runs fast. |
|---|
| nhwana | Substantiv | girl | Nhwana u hlaya kahle. The girl reads well. |
|---|
| ndyangu | Substantiv | family | Ndyangu wa mina i lowukulu. My family is large. |
|---|
| mana | Substantiv | mother | Mana wa mina wa sweka. My mother is cooking. |
|---|
| tatana | Substantiv | father | Tatana wa mina u tirha laha. My father works here. |
|---|
| munghana | Substantiv | friend | Yena i munghana wa mina. She is my friend. |
|---|
| yindlu | Substantiv | house | Yindlu ya vona i yikulu. Their house is big. |
|---|
| kaya | Substantiv | home | Hi ya kaya. We are going home. |
|---|
| xikolo | Substantiv | school | Xikolo xi le kusuhi. The school is nearby. |
|---|
| doroba | Substantiv | city | Doroba leri ri khomekile swinene. This city is very busy. |
|---|
| tiko | Substantiv | country | Tiko ra hina ri sasekile. Our country is beautiful. |
|---|
| misava | Substantiv | world | Misava ya cinca. The world is changing. |
|---|
| xitarata | Substantiv | street | Xitarata xi leha. The street is long. |
|---|
| kamara | Substantiv | room | Kamara ri tshembile. The room is clean. |
|---|
| nkarhi | Substantiv | time | Nkarhi wu famba hi ku hatlisa swinene. Time moves very fast. |
|---|
| siku | Substantiv | day | Namuntlha i siku lerinene. Today is a good day. |
|---|
| vusiku | Substantiv | night | Vusiku bya titimela. The night is cold. |
|---|
| nimixo | Substantiv | morning | Nimixo wu rhulile. The morning is quiet. |
|---|
| nimadyambu | Substantiv | evening | Hi wisisa nimadyambu. We rest in the evening. |
|---|
| vhiki | Substantiv | week | Vhiki leri ri khomekile. This week is busy. |
|---|
| n'hweti | Substantiv | month | N'hweti leyi taka yi ta antswa. Next month will be better. |
|---|
| lembe | Substantiv | year | Lembe leri ri nkoka. This year is important. |
|---|
| namuntlha | Adverb | today | Ndzi tirha namuntlha. I am working today. |
|---|
| mundzuku | Adverb | tomorrow | Hi ta famba mundzuku. We will travel tomorrow. |
|---|
| tole | Adverb | yesterday | Yena u fikile tole. She arrived yesterday. |
|---|
| sweswi | Adverb | now | Ta laha sweswi. Come here now. |
|---|
| dyambu | Substantiv | sun | Dyambu ra hisa. The sun is hot. |
|---|
| n'weti | Substantiv | moon | N'weti wa vonaka swinene vusiku lebyi. The moon is bright tonight. |
|---|
| nyeleti | Substantiv | star | Nyeleti yoleyo ya vonaka swinene. That star is bright. |
|---|
| tilo | Substantiv | sky | Tilo ri wasi. The sky is blue. |
|---|
| misava | Substantiv | earth | Misava i kaya ra hina. The earth is our home. |
|---|
| ndzilo | Substantiv | fire | Ndzilo wu hisa swinene. The fire is very hot. |
|---|
| mati | Substantiv | water | Mati ma nkoka swinene. Water is very important. |
|---|
| mpfula | Substantiv | rain | Mpfula ya na. The rain is falling. |
|---|
| moya | Substantiv | wind | Moya wu ni matimba. The wind is strong. |
|---|
| murhi | Substantiv | tree | Murhi woloye wu leha. That tree is tall. |
|---|
| xiluva | Substantiv | flower | Xiluva xi sasekile. The flower is beautiful. |
|---|
| ntshava | Substantiv | mountain | Ntshava yi tlakukile. The mountain is high. |
|---|
| nambu | Substantiv | river | Nambu wu anama. The river is wide. |
|---|
| lwandle | Substantiv | sea | Lwandle ri le kule. The sea is far away. |
|---|
| swakudya | Substantiv | food | Swakudya swi lulamile. The food is ready. |
|---|
| xinkwa | Substantiv | bread | Ndzi xave xinkwa lexintshwa. I bought fresh bread. |
|---|
| rhayisi | Substantiv | rice | Rhayisi ra hisa. The rice is hot. |
|---|
| nyama | Substantiv | meat | Hi sweka nyama. We are cooking meat. |
|---|
| hlampfi | Substantiv | fish | Hlampfi yi ha ri yintshwa. The fish is fresh. |
|---|
| tandza | Substantiv | egg | Tandza ri fayekile. The egg is broken. |
|---|
| masi | Substantiv | milk | Masi ma kufumela. The milk is warm. |
|---|
| mihandzu | Substantiv | fruit | Mihandzu yi pfuna vana. Fruit is good for children. |
|---|
| tiya | Substantiv | tea | Tiya ya hisa. The tea is hot. |
|---|
| kofi | Substantiv | coffee | Ndzi nwa kofi sweswi. I drink coffee now. |
|---|
| nhloko | Substantiv | head | Nhloko ya mina yi vava namuntlha. My head hurts today. |
|---|
| tihlo | Substantiv | eye | Tihlo ra yena ri tshwuka. Her eye is red. |
|---|
| ndleve | Substantiv | ear | Ndleve ya mina yi vava. My ear hurts. |
|---|
| nomu | Substantiv | mouth | Pfula nomu wa wena swinene. Open your mouth wide. |
|---|
| nhompfu | Substantiv | nose | Nhompfu ya mina ya titimela. My nose is cold. |
|---|
| voko | Substantiv | hand | Hlamba voko ra wena kahle. Wash your hand well. |
|---|
| nenge | Substantiv | foot | Nenge wa mina wu vava sweswi. My foot hurts now. |
|---|
| mbilu | Substantiv | heart | Mbilu ya yena yi ni matimba. His heart is strong. |
|---|
| vito | Substantiv | name | Vito ra mina i John. My name is John. |
|---|
| buku | Substantiv | book | Buku leyi i yintshwa. This book is new. |
|---|
| rito | Substantiv | word | Rito rero ra tika. That word is difficult. |
|---|
| ririmi | Substantiv | language | Xitsonga i ririmi. Tsonga is a language. |
|---|
| mali | Substantiv | money | Ndzi lava mali yo tala. I need more money. |
|---|
| ntirho | Substantiv | work | Ntirho wa tika. The work is hard. |
|---|
| rirhandzu | Substantiv | love | Rirhandzu ri nkoka swinene. Love is very important. |
|---|
| vuyimbeleri | Substantiv | music | Vuyimbeleri byi sasekile. The music is beautiful. |
|---|
| ntsheketo | Substantiv | story | Ntsheketo wa tsakisa. The story is interesting. |
|---|
| ndlela | Substantiv | way | Ndlela leyi yi olova. This way is easy. |
|---|
| xilo | Substantiv | thing | Xilo xolexo i xa mina. That thing is mine. |
|---|
| vutomi | Substantiv | life | Vutomi byi nkoka. Life is precious. |
|---|
| nyangwa | Substantiv | door | Nyangwa wu pfulekile. The door is open. |
|---|
| tafula | Substantiv | table | Tafula ri tshembile. The table is clean. |
|---|
| xitulu | Substantiv | chair | Xitulu xi fayekile. The chair is broken. |
|---|
| movha | Substantiv | car | Movha wu nintshwa. The car is new. |
|---|
| -nene | Adjektiv | good | Swakudya leswi i swinene. This food is good. |
|---|
| biha | Adjektiv | bad | Maxelo ma bihile. The weather is bad. |
|---|
| kulu | Adjektiv | big | Va ni yindlu yikulu. They have a big house. |
|---|
| ntsongo | Adjektiv | small | N'wana i lontsongo. The child is small. |
|---|
| ntshwa | Adjektiv | new | Ndzi xave buku leyintshwa. I bought a new book. |
|---|
| khale | Adjektiv | old | Yindlu yoleyo i ya khale. That house is old. |
|---|
| leha | Adjektiv | long | Ndlela yi leha. The road is long. |
|---|
| kompa | Adjektiv | short | Ntsambu wu kompa. The rope is short. |
|---|
| tlakuka | Adjektiv | high | Ntshava yi tlakukile. The mountain is high. |
|---|
| hisa | Adjektiv | hot | Tiya ya hisa. The tea is hot. |
|---|
| titimela | Adjektiv | cold | Mati ma titimela. The water is cold. |
|---|
| tsakile | Adjektiv | happy | Yena u tsakile namuntlha. She is happy today. |
|---|
| hlunamile | Adjektiv | sad | Yena u hlunamile namuntlha. He feels sad today. |
|---|
| saseka | Adjektiv | beautiful | Xiluva xi sasekile. The flower is beautiful. |
|---|
| olova | Adjektiv | easy | Ntirho lowu wu olova. This work is easy. |
|---|
| tika | Adjektiv | hard | Xivutiso lexi xa tika. This question is hard. |
|---|
| hatlisa | Adjektiv | fast | Movha woloye wu hatlisa. That car is fast. |
|---|
| nonoka | Adjektiv | slow | Fudyi ri nonoka. The turtle is slow. |
|---|
| lulama | Adjektiv | right | Nhlamulo ya wena yi lulamile. Your answer is right. |
|---|
| hoxile | Adjektiv | wrong | Nhlamulo yoleyo yi hoxile. That answer is wrong. |
|---|
| nkoka | Adjektiv | important | Buku leyi yi na nkoka. This book is important. |
|---|
| ntiyiso | Adjektiv | true | Ntsheketo wolowo i ntiyiso. That story is true. |
|---|
| tala | Adjektiv | full | Khapu yi tele. The cup is full. |
|---|
| hava nchumu | Adjektiv | empty | Bodlhela yi hava nchumu. The bottle is empty. |
|---|
| ntsongo | Adjektiv | young | Mufana wa ha ri ntsongo. The boy is young. |
|---|
| tiya | Adjektiv | strong | Wanuna yoloye u tiyile. That man is strong. |
|---|
| tsanile | Adjektiv | weak | N'wana u tsanile. The child is weak. |
|---|
| tshwuka | Adjektiv | red | Xiluva xi tshwuka. The flower is red. |
|---|
| wasi | Adjektiv | blue | Tilo ri wasi. The sky is blue. |
|---|
| raha | Adjektiv | green | Byanyi byi raha. The grass is green. |
|---|
| ntima | Adjektiv | black | Mbyana yi ntima. The dog is black. |
|---|
| tshopa | Adjektiv | white | Hempu yi tshopa. The shirt is white. |
|---|
| ina | Interjektion | yes | Ina, ndzi twisisa. Yes, I understand. |
|---|
| e-e | Interjektion | no | E-e, a ndzi nge swi koti ku famba. No, I cannot go. |
|---|
| a ... e | Adverb | not | A ndzi lulamanga. I am not ready. |
|---|
| na | Konjunktion | and | Tiya na xinkwa swi lulamile. Tea and bread are ready. |
|---|
| kumbe | Konjunktion | or | Tiya kumbe kofi swi lulamile. Tea or coffee is fine. |
|---|
| kambe | Konjunktion | but | Ndzi ringetile kambe ndzi hlulekile. I tried, but failed. |
|---|
| loko | Konjunktion | if | Loko mpfula yi na, tshama ekaya. If it rains, stay home. |
|---|
| hikuva | Konjunktion | because | Ndzi tshamile hikuva mpfula yi nile. I stayed because it rained. |
|---|
| na | Präposition | with | Ndzi tile na munghana wa mina. I came with my friend. |
|---|
| handle ka | Präposition | without | U fambile handle ka mali. He left without money. |
|---|
| eka | Präposition | for | Nyiko leyi i ya wena. This gift is for you. |
|---|
| huma eka | Präposition | from | U humile exikolweni. She came from school. |
|---|
| eka | Präposition | to | Hi ya edorobeni. We are going to town. |
|---|