English–Sanskrit Dictionary

Browse common English words and their Sanskrit translations, with parts of speech and example sentences. Use this dictionary to look up everyday vocabulary or as a starting point for learning Sanskrit.

Translate full sentences into Sanskrit

Type a word above and press Look up to see its Sanskrit translation.

Browse common Sanskrit vocabulary

Word	Part of speech	Translation	Example
I	pronoun	अहम्	I am here now. अहम् इदानीम् अत्र अस्मि।
you	pronoun	त्वम्	You are my friend. त्वं मम मित्रम् असि।
he	pronoun	सः	He is at home. सः गृहे अस्ति।
she	pronoun	सा	She is very happy. सा अतीव प्रसन्ना अस्ति।
we	pronoun	वयम्	We live in this city. वयं अस्मिन् नगरे वसामः।
they	pronoun	ते	They are in the room. ते कक्षे सन्ति।
what	pronoun	किम्	What is your name? तव नाम किम्?
where	adverb	कुत्र	Where do you live now? त्वम् इदानीं कुत्र वससि?
when	adverb	कदा	When will he come here? सः अत्र कदा आगमिष्यति?
who	pronoun	कः	Who is that person? सः जनः कः?
why	adverb	किमर्थम्	Why are you sad today? त्वं अद्य किमर्थं दुःखितः असि?
how	adverb	कथम्	How do you know this? त्वम् एतत् कथं जानासि?
to be	verb	भू	I want to be calm. अहं शान्तः भवितुम् इच्छामि।
to do	verb	कर्	We do our work well. वयं स्वकार्यं सम्यक् कुर्मः।
to go	verb	गम्	They go to school daily. ते प्रतिदिनं विद्यालयं गच्छन्ति।
to come	verb	आगम्	Please come to my house. कृपया मम गृहं आगच्छ।
to see	verb	पश्	I see the bright moon. अहं दीप्तं चन्द्रं पश्यामि।
to know	verb	ज्ञा	I know the answer now. अहम् इदानीं उत्तरं जानामि।
to think	verb	चिन्त्	We think about the future. वयं भविष्यत् विषये चिन्तयामः।
to want	verb	इच्छ्	They want fresh water. ते ताजं जलम् इच्छन्ति।
to need	verb	आवश्यक	I need more time today. मम अद्य अधिकः समयः आवश्यकः।
to make	verb	कृ	She makes good tea. सा उत्तमं चायं करोति।
to take	verb	आदा	Take this book home. एतत् पुस्तकं गृहं नय।
to give	verb	दा	Please give me water. कृपया मह्यं जलं देहि।
to say	verb	वद्	Do not say that again. तत् पुनः मा वद।
to tell	verb	कथय्	Tell me the true story. मह्यं सत्यां कथां कथय।
to ask	verb	पृच्छ्	I ask a simple question. अहं सरलम् प्रश्नं पृच्छामि।
to find	verb	लभ्	We found the lost key. वयं नष्टां कुञ्चिकां अलभामहि।
to look	verb	ईक्ष्	Look at the blue sky. नीलं आकाशम् ईक्षस्व।
to use	verb	उपयुज्	They use this table daily. ते एतां पीठिकां प्रतिदिनम् उपयुञ्जते।
to work	verb	कर्म	I work every morning here. अहम् अत्र प्रतिप्रातः कार्यं करोमि।
to eat	verb	अद्	We eat rice at home. वयं गृहे तण्डुलम् अद्मः।
to drink	verb	पा	She drinks warm milk. सा उष्णं दुग्धं पिबति।
to sleep	verb	स्वप्	The child sleeps at night. बालकः रात्रौ स्वपिति।
to walk	verb	चल्	I walk to school daily. अहं प्रतिदिनं विद्यालयं चलामि।
to run	verb	धाव्	The boy runs very fast. बालकः अतीव शीघ्रं धावति।
to read	verb	पठ्	They read this book carefully. ते एतत् पुस्तकं सावधानतया पठन्ति।
to write	verb	लिख्	Please write your name here. कृपया अत्र स्वनाम लिख।
to speak	verb	भाष्	She speaks very clearly. सा अतीव स्पष्टं भाषते।
to listen	verb	शृणु	Listen to the soft music. मृदुं संगीतं शृणु।
to hear	verb	श्रु	I hear the wind outside. अहं बहिः वायुम् शृणोमि।
to buy	verb	क्री	We buy fresh fruit today. वयं अद्य ताजं फलं क्रीणीमः।
to sell	verb	विक्री	They sell tea and coffee. ते चायं कफीं च विक्रीणन्ति।
to pay	verb	दा	I pay the money now. अहम् इदानीं धनं ददामि।
to help	verb	सहाय	Friends help each other always. मित्राणि सदा परस्परं सहायं कुर्वन्ति।
to love	verb	प्रेम	I love my family deeply. अहं स्वकुटुम्बं गाढं प्रेम्णा स्नेह्यामि।
to live	verb	वस्	They live near the river. ते नद्याः समीपे वसन्ति।
to die	verb	मृ	All people must die someday. सर्वे जनाः कदाचित् मर्तव्याः।
to learn	verb	अधि	Children learn new words quickly. बालकाः नवान् शब्दान् शीघ्रं अधीयते।
to teach	verb	शिक्ष्	She teaches Sanskrit at school. सा विद्यालये संस्कृतं शिक्षयति।
to open	verb	उद्घाटय्	Please open the front door. कृपया अग्रद्वारम् उद्घाटय।
to close	verb	पिधा	Close the window at night. रात्रौ वातायनं पिधेहि।
person	noun	जनः	Every person needs water. प्रत्येकः जनः जलम् आवश्यकं मन्यते।
man	noun	पुरुषः	The man is very strong. पुरुषः अतीव बलवान् अस्ति।
woman	noun	स्त्री	The woman reads a book. स्त्री पुस्तकं पठति।
child	noun	बालकः	The child is sleeping now. बालकः इदानीं स्वपिति।
boy	noun	बालकः	The boy runs in school. बालकः विद्यालये धावति।
girl	noun	बालिका	The girl has a flower. बालिकायाः पुष्पम् अस्ति।
family	noun	कुटुम्बम्	My family lives here. मम कुटुम्बम् अत्र वसति।
mother	noun	माता	My mother makes tea. मम माता चायं करोति।
father	noun	पिता	His father works in town. तस्य पिता नगरे कार्यं करोति।
friend	noun	मित्रम्	She is my best friend. सा मम श्रेष्ठं मित्रम् अस्ति।
house	noun	गृहम्	Their house is very big. तेषां गृहम् अतीव विशालम् अस्ति।
home	noun	गृहम्	I am going home now. अहम् इदानीं गृहं गच्छामि।
school	noun	विद्यालयः	The school opens early. विद्यालयः शीघ्रं उद्घाट्यते।
city	noun	नगरम्	This city is very old. एतत् नगरम् अतीव पुरातनम् अस्ति।
country	noun	देशः	This country has many rivers. अस्मिन् देशे बह्व्यः नद्यः सन्ति।
world	noun	जगत्	The world is very large. जगत् अतीव विशालम् अस्ति।
street	noun	मार्गः	The street is very long. मार्गः अतीव दीर्घः अस्ति।
room	noun	कक्षः	The room is clean today. कक्षः अद्य स्वच्छः अस्ति।
time	noun	समयः	Time moves very quickly. समयः अतीव शीघ्रं गच्छति।
day	noun	दिवसः	Today is a good day. अद्य शुभः दिवसः अस्ति।
night	noun	रात्रिः	The night is very cold. रात्रिः अतीव शीतला अस्ति।
morning	noun	प्रातःकालः	The morning is fresh and quiet. प्रातःकालः ताजः शान्तश्च अस्ति।
evening	noun	सायंकालः	We walk in the evening. वयं सायंकाले चलामः।
week	noun	सप्ताहः	A week has seven days. सप्ताहे सप्त दिवसाः सन्ति।
month	noun	मासः	This month is very busy. अयं मासः अतीव व्यस्तः अस्ति।
year	noun	वर्षम्	This year was difficult. इदं वर्षं कठिनम् आसीत्।
today	adverb	अद्य	I am busy today. अहम् अद्य व्यस्तः अस्मि।
tomorrow	adverb	श्वः	We will go tomorrow. वयं श्वः गमिष्यामः।
yesterday	adverb	ह्यः	She came yesterday evening. सा ह्यः सायं आगता।
now	adverb	इदानीम्	Please come here now. कृपया इदानीम् अत्र आगच्छ।
sun	noun	सूर्यः	The sun is very bright. सूर्यः अतीव दीप्तिमान् अस्ति।
moon	noun	चन्द्रः	The moon is full tonight. अद्य रात्रौ चन्द्रः पूर्णः अस्ति।
star	noun	तारा	That star shines brightly. सा तारा प्रखरं प्रकाशते।
sky	noun	आकाशम्	The sky is clear today. आकाशम् अद्य निर्मलम् अस्ति।
earth	noun	पृथ्वी	The earth moves around the sun. पृथ्वी सूर्यं परितः भ्रमति।
fire	noun	अग्निः	The fire is very hot. अग्निः अतीव उष्णः अस्ति।
water	noun	जलम्	Water is important for life. जीवनाय जलम् महत्त्वपूर्णम् अस्ति।
rain	noun	वृष्टिः	The rain began this morning. वृष्टिः अस्मिन् प्रातःकाले आरब्धा।
wind	noun	वायुः	The wind feels very cold. वायुः अतीव शीतलः अनुभूयते।
tree	noun	वृक्षः	That tree is very tall. सः वृक्षः अतीव उच्चः अस्ति।
flower	noun	पुष्पम्	This flower smells sweet. एतत् पुष्पं मधुरं गन्धं ददाति।
mountain	noun	पर्वतः	The mountain is very high. पर्वतः अतीव उच्चः अस्ति।
river	noun	नदी	The river flows to the sea. नदी समुद्रं प्रति वहति।
sea	noun	समुद्रः	The sea is very deep. समुद्रः अतीव गभीरः अस्ति।
food	noun	आहारः	The food is very good. आहारः अतीव उत्तमः अस्ति।
rice	noun	तण्डुलः	We eat rice every day. वयं प्रतिदिनं तण्डुलम् अद्मः।
meat	noun	मांसम्	This meat is fresh. इदं मांसं ताजम् अस्ति।
fish	noun	मत्स्यः	The fish is in water. मत्स्यः जले अस्ति।
egg	noun	अण्डम्	The egg is on the table. अण्डं पीठिकायां अस्ति।
milk	noun	दुग्धम्	The milk is warm now. दुग्धम् इदानीम् उष्णम् अस्ति।
fruit	noun	फलम्	This fruit is very sweet. एतत् फलं अतीव मधुरम् अस्ति।
tea	noun	चाय	I drink tea every morning. अहं प्रतिप्रातः चायं पिबामि।
coffee	noun	कफी	He drinks coffee at work. सः कार्यस्थले कफीं पिबति।
head	noun	शिरः	My head hurts today. मम शिरः अद्य पीड्यते।
eye	noun	नेत्रम्	Her eyes are beautiful. तस्याः नेत्रे सुन्दरे स्तः।
ear	noun	कर्णः	My ear hears well. मम कर्णः सम्यक् शृणोति।
mouth	noun	मुखम्	Open your mouth wide. स्वमुखं विस्तीर्णम् उद्घाटय।
nose	noun	नासा	His nose is small. तस्य नासा लघ्वी अस्ति।
hand	noun	हस्तः	My hand is cold. मम हस्तः शीतलः अस्ति।
foot	noun	पादः	My foot hurts now. मम पादः इदानीं पीड्यते।
heart	noun	हृदयम्	Her heart is strong. तस्याः हृदयं बलवत् अस्ति।
name	noun	नाम	My name is Ravi. मम नाम रविः अस्ति।
book	noun	पुस्तकम्	This book is very interesting. एतत् पुस्तकं अतीव रोचकम् अस्ति।
word	noun	शब्दः	This word is difficult. अयं शब्दः कठिनः अस्ति।
language	noun	भाषा	Sanskrit is an ancient language. संस्कृतम् एका प्राचीना भाषा अस्ति।
money	noun	धनम्	I need more money. मह्यं अधिकं धनम् आवश्यकम्।
work	noun	कार्यम्	My work is important. मम कार्यं महत्त्वपूर्णम् अस्ति।
love	noun	प्रेम	Love makes life beautiful. प्रेम जीवनं सुन्दरं करोति।
music	noun	संगीतम्	This music is very soft. इदं संगीतं अतीव मृदु अस्ति।
story	noun	कथा	Her story is very sad. तस्याः कथा अतीव दुःखिता अस्ति।
way	noun	मार्गः	This way is easy. अयं मार्गः सुलभः अस्ति।
thing	noun	वस्तु	This thing is new. एतत् वस्तु नूतनम् अस्ति।
life	noun	जीवनम्	Life is very short. जीवनम् अतीव लघु अस्ति।
door	noun	द्वारम्	The door is open now. द्वारम् इदानीम् उद्घाटितम् अस्ति।
table	noun	पीठिका	The book is on the table. पुस्तकं पीठिकायाम् अस्ति।
chair	noun	आसनम्	The chair is near the table. आसनं पीठिकायाः समीपे अस्ति।
good	adjective	शुभ	This book is good. एतत् पुस्तकं शुभम् अस्ति।
bad	adjective	दुष्ट	This food is bad. अयं आहारः दुष्टः अस्ति।
big	adjective	महत्	That house is big. तत् गृहम् महत् अस्ति।
small	adjective	लघु	The room is small. कक्षः लघुः अस्ति।
new	adjective	नूतन	I have a new book. मम नूतनं पुस्तकम् अस्ति।
old	adjective	पुरातन	This city is old. एतत् नगरं पुरातनम् अस्ति।
long	adjective	दीर्घ	The road is long. मार्गः दीर्घः अस्ति।
short	adjective	ह्रस्व	This story is short. एषा कथा ह्रस्वा अस्ति।
high	adjective	उच्च	The mountain is high. पर्वतः उच्चः अस्ति।
low	adjective	नीच	That wall is low. सा भित्तिः नीचा अस्ति।
hot	adjective	उष्ण	The tea is hot. चायम् उष्णम् अस्ति।
cold	adjective	शीतल	The water is cold. जलम् शीतलम् अस्ति।
happy	adjective	प्रसन्न	The child is happy. बालकः प्रसन्नः अस्ति।
sad	adjective	दुःखित	She feels sad today. सा अद्य दुःखिता अस्ति।
beautiful	adjective	सुन्दर	The flower is beautiful. पुष्पं सुन्दरम् अस्ति।
easy	adjective	सुलभ	This lesson is easy. अयं पाठः सुलभः अस्ति।
hard	adjective	कठिन	This work is hard. इदं कार्यं कठिनम् अस्ति।
fast	adjective	शीघ्र	That horse is fast. सः अश्वः शीघ्रः अस्ति।
slow	adjective	मन्द	The turtle is slow. कूर्मः मन्दः अस्ति।
right	adjective	सम्यक्	Your answer is right. तव उत्तरं सम्यक् अस्ति।
wrong	adjective	असम्यक्	That answer is wrong. तत् उत्तरम् असम्यक् अस्ति।
important	adjective	महत्त्वपूर्ण	Water is important for all. सर्वेषां कृते जलं महत्त्वपूर्णम् अस्ति।
true	adjective	सत्य	This story is true. एषा कथा सत्या अस्ति।
full	adjective	पूर्ण	The cup is full. पात्रं पूर्णम् अस्ति।
empty	adjective	रिक्त	The room is empty. कक्षः रिक्तः अस्ति।
young	adjective	युवा	He is still young. सः अद्यापि युवा अस्ति।
strong	adjective	बलवान्	That man is strong. सः पुरुषः बलवान् अस्ति।
weak	adjective	दुर्बल	The child feels weak. बालकः दुर्बलः अनुभूयते।
red	adjective	रक्त	The flower is red. पुष्पं रक्तम् अस्ति।
blue	adjective	नील	The sky is blue. आकाशं नीलम् अस्ति।
green	adjective	हरित	The tree is green. वृक्षः हरितः अस्ति।
yellow	adjective	पीत	The flower is yellow. पुष्पं पीतम् अस्ति।
black	adjective	कृष्ण	The horse is black. अश्वः कृष्णः अस्ति।
white	adjective	श्वेत	The milk is white. दुग्धं श्वेतम् अस्ति।
yes	interjection	आम्	Yes, I understand now. आम्, अहम् इदानीं जानामि।
no	interjection	न	No, I do not know. न, अहं न जानामि।
not	adverb	न	This is not easy. इदं न सुलभम् अस्ति।
and	conjunction	च	Mother and father are here. माता पिता च अत्र स्तः।
or	conjunction	वा	Tea or coffee is fine. चायं वा कफी वा उचितम् अस्ति।
but	conjunction	किन्तु	He is tired, but happy. सः श्रान्तः अस्ति, किन्तु प्रसन्नः।
if	conjunction	यदि	If you come, I stay. यदि त्वम् आगच्छसि, अहम् तिष्ठामि।
because	conjunction	यतः	I stayed because it rained. अहं अतिष्ठं यतः वृष्टिः अभवत्।
with	preposition	सह	I live with my family. अहं स्वकुटुम्बेन सह वसामि।
without	preposition	विना	He came without money. सः धनेन विना आगतः।
for	preposition	कृते	This gift is for you. एतत् दानं तव कृते अस्ति।
from	preposition	तः	She comes from the city. सा नगरात् आगच्छति।
to	preposition	प्रति	We go to school daily. वयं प्रतिदिनं विद्यालयं प्रति गच्छामः。