| I | सर्वनाम | je | I am here now. Je ndi ngaha ubu. |
|---|
| you | सर्वनाम | wewe | You are my friend. Wewe uri umugenzi wanje. |
|---|
| he | सर्वनाम | we | He is at home. We ari muhira. |
|---|
| we | सर्वनाम | twebwe | We work every day. Twebwe dukora buri musi. |
|---|
| they | सर्वनाम | bo | They live in the city. Bo baba mu gisagara. |
|---|
| what | सर्वनाम | iki | What is your name? Izina ryawe ni iki? |
|---|
| where | क्रिया विशेषण | hehe | Where do you live? Ubaye hehe? |
|---|
| when | क्रिया विशेषण | ryari | When will you come? Uzaza ryari? |
|---|
| who | सर्वनाम | nde | Who is that person? Uwo muntu ni nde? |
|---|
| why | क्रिया विशेषण | kuki | Why are you sad? Kubera iki ubabaye? |
|---|
| how | क्रिया विशेषण | gute | How do you work? Ukora gute? |
|---|
| to be | क्रिया | kuba | They are happy today. Barahimbawe uyu musi. |
|---|
| to have | क्रिया | kugira | I have a book. Mfise igitabu. |
|---|
| to do | क्रिया | gukora | We do our work well. Dukora akazi kacu neza. |
|---|
| to go | क्रिया | kuja | I go to school. Ndaja kw'ishure. |
|---|
| to come | क्रिया | kuza | They come every morning. Baza buri gitondo. |
|---|
| to see | क्रिया | kubona | I see the mountain. Ndabona umusozi. |
|---|
| to know | क्रिया | kumenya | I know that story. Ndazi iyo nkuru. |
|---|
| to think | क्रिया | kwiyumvira | We think about life. Twiyumvira ku buzima. |
|---|
| to want | क्रिया | gushaka | I want some water. Ndashaka amazi. |
|---|
| to need | क्रिया | gukenera | We need more food. Dukenera ibifungurwa vyinshi. |
|---|
| to make | क्रिया | gukora | They make good bread. Bakora umukate mwiza. |
|---|
| to take | क्रिया | gutora | Take the book home. Tora igitabu uce ugitahana. |
|---|
| to give | क्रिया | guha | Give me the money. Mpa amahera. |
|---|
| to say | क्रिया | kuvuga | Please say your name. Vuga izina ryawe. |
|---|
| to tell | क्रिया | kubwira | Tell me the truth. Mbwira ukuri. |
|---|
| to ask | क्रिया | kubaza | I ask one question. Ndabaza ikibazo kimwe. |
|---|
| to find | क्रिया | kuronka | We found the way. Twaronse inzira. |
|---|
| to look | क्रिया | kuraba | Look at the sky. Raba ijuru. |
|---|
| to use | क्रिया | gukoresha | I use this table. Nkoresha iyi meza. |
|---|
| to work | क्रिया | gukora | They work in town. Bakora mu gisagara. |
|---|
| to eat | क्रिया | kurya | We eat rice tonight. Turarya umuceri iri joro. |
|---|
| to drink | क्रिया | kunywa | I drink tea every morning. Nnywa icayi buri gitondo. |
|---|
| to sleep | क्रिया | gusinzira | The child sleeps now. Umwana asinziriye ubu. |
|---|
| to walk | क्रिया | kugenda | We walk to school. Tugenda kw'ishure n'amaguru. |
|---|
| to run | क्रिया | kwiruka | The boy runs fast. Uwo muhungu yiruka ningoga. |
|---|
| to read | क्रिया | gusoma | I read this book. Nsomye iki gitabu. |
|---|
| to write | क्रिया | kwandika | She writes a short story. |
|---|
| to speak | क्रिया | kuvuga | They speak our language. Bavuga ururimi rwacu. |
|---|
| to listen | क्रिया | kwumviriza | Listen to the teacher carefully. Umviriza umwigisha neza. |
|---|
| to hear | क्रिया | kwumva | I hear the music. Numva umuziki. |
|---|
| to buy | क्रिया | kugura | We buy fresh fruit. Tugura ivyamwa bishasha. |
|---|
| to sell | क्रिया | kugurisha | They sell fish here. Bagurisha amafi ngaha. |
|---|
| to pay | क्रिया | kuriha | I pay for the food. Ndariha ibifungurwa. |
|---|
| to help | क्रिया | gufasha | Please help that child. Fasha uwo mwana. |
|---|
| to love | क्रिया | gukunda | I love my family. Nkunda umuryango wanje. |
|---|
| to live | क्रिया | kubaho | They live in this house. Baba muri iyi nzu. |
|---|
| to die | क्रिया | gupfa | All people die someday. Abantu bose bazopfa umusi umwe. |
|---|
| to learn | क्रिया | kwiga | Children learn at school. Abana bigira kw'ishure. |
|---|
| to teach | क्रिया | kwigisha | They teach our language. Bigisha ururimi rwacu. |
|---|
| to open | क्रिया | kwugurura | Open the door now. Uguruza umuryango ubu. |
|---|
| to close | क्रिया | gufunga | Close the window, please. |
|---|
| person | संज्ञा | umuntu | That person is kind. Uwo muntu ni mwiza. |
|---|
| man | संज्ञा | umugabo | The man is tall. Uwo mugabo ni muremure. |
|---|
| woman | संज्ञा | umugore | The woman is here. Uwo mugore ari ngaha. |
|---|
| child | संज्ञा | umwana | The child is sleeping. Umwana ariko arasinzira. |
|---|
| boy | संज्ञा | umuhungu | The boy reads well. Uwo muhungu asoma neza. |
|---|
| girl | संज्ञा | umukobwa | The girl is happy. Uwo mukobwa arahimbawe. |
|---|
| family | संज्ञा | umuryango | My family lives here. Umuryango wanje uba ngaha. |
|---|
| mother | संज्ञा | umuvyeyi | |
|---|
| father | संज्ञा | data | My father works hard. Data akora cane. |
|---|
| friend | संज्ञा | umugenzi | My friend came yesterday. Umugenzi wanje yaje ejo. |
|---|
| house | संज्ञा | inzu | Their house is big. Inzu yabo ni nini. |
|---|
| home | संज्ञा | imuhira | We are going home. Turi kuja muhira. |
|---|
| school | संज्ञा | ishure | The school is nearby. Ishure riri hafi. |
|---|
| city | संज्ञा | igisagara | This city is large. Iki gisagara ni kinini. |
|---|
| country | संज्ञा | igihugu | Our country is beautiful. Igihugu cacu ni ciza. |
|---|
| world | संज्ञा | isi | The world is changing. Isi iriko irahinduka. |
|---|
| street | संज्ञा | ibarabara | The street is busy. Ibarabara ririmwo abantu benshi. |
|---|
| room | संज्ञा | icumba | This room is small. Iki cumba ni gitoyi. |
|---|
| time | संज्ञा | umwanya | Time goes very fast. Umwanya ugenda ningoga cane. |
|---|
| day | संज्ञा | umusi | Today is a good day. Uno musi ni umusi mwiza. |
|---|
| night | संज्ञा | ijoro | The night is cold. Ijoro rirakonja. |
|---|
| morning | संज्ञा | igitondo | This morning is beautiful. Iki gitondo ni ciza. |
|---|
| evening | संज्ञा | umugoroba | We walk in the evening. Tugenda ku mugoroba. |
|---|
| week | संज्ञा | indwi | I work every week. Nkora buri ndwi. |
|---|
| month | संज्ञा | ukwezi | This month is busy. Uku kwezi kurimwo akazi kenshi. |
|---|
| year | संज्ञा | umwaka | This year is new. Uno mwaka ni mushasha. |
|---|
| today | क्रिया विशेषण | uyu musi | I am happy today. Ndahimbawe uyu musi. |
|---|
| tomorrow | क्रिया विशेषण | ejo | We will come tomorrow. Tuzaza ejo. |
|---|
| yesterday | क्रिया विशेषण | ejo | He came yesterday morning. We yaje ejo mu gitondo. |
|---|
| now | क्रिया विशेषण | ubu | Come here now. Ingo ngaha ubu. |
|---|
| sun | संज्ञा | izuba | The sun is hot. Izuba rirashushe. |
|---|
| moon | संज्ञा | ukwezi | The moon is bright tonight. Ukwezi kurakaye iri joro. |
|---|
| star | संज्ञा | inyenyeri | That star is bright. Iyo nyenyeri irakaye. |
|---|
| sky | संज्ञा | ijuru | The sky is blue. Ijuru ni ubururu. |
|---|
| earth | संज्ञा | isi | |
|---|
| fire | संज्ञा | umuriro | The fire is hot. Umuriro urashushe. |
|---|
| water | संज्ञा | amazi | Drink clean water daily. Nunywe amazi meza buri musi. |
|---|
| rain | संज्ञा | imvura | The rain is heavy. Imvura ni nyinshi. |
|---|
| wind | संज्ञा | umuyaga | The wind is strong. Umuyaga urakomeye. |
|---|
| tree | संज्ञा | igiti | That tree is tall. Cya giti ni kirekire. |
|---|
| flower | संज्ञा | ishurwe | This flower is beautiful. Iri shurwe ni ryiza. |
|---|
| mountain | संज्ञा | umusozi | That mountain is high. Uwo musozi ni muremure. |
|---|
| river | संज्ञा | uruzi | The river is long. Uruzi ni rurerure. |
|---|
| sea | संज्ञा | ikiyaga | |
|---|
| food | संज्ञा | ibifungurwa | The food is ready. Ibifungurwa birateguwe. |
|---|
| bread | संज्ञा | umukate | This bread is fresh. Uno mukate ni mushasha. |
|---|
| rice | संज्ञा | umuceri | We eat rice often. Turarya umuceri kenshi. |
|---|
| meat | संज्ञा | inyama | The meat is good. Inyama ni nziza. |
|---|
| fish | संज्ञा | ifi | The fish is fresh. Ifi ni nshasha. |
|---|
| egg | संज्ञा | irigi | I ate one egg. Nariye irigi rimwe. |
|---|
| milk | संज्ञा | amata | The child drinks milk. Umwana anywa amata. |
|---|
| fruit | संज्ञा | ivyamwa | Fruit is good for health. |
|---|
| tea | संज्ञा | icayi | I drink tea daily. Nnywa icayi buri musi. |
|---|
| coffee | संज्ञा | ikawa | The coffee is hot. Ikawa irashushe. |
|---|
| head | संज्ञा | umutwe | My head hurts today. Umutwe wanje urababara uyu musi. |
|---|
| eye | संज्ञा | ijisho | |
|---|
| ear | संज्ञा | ugutwi | |
|---|
| mouth | संज्ञा | umunwa | Open your mouth wide. Tamaza umunwa cane. |
|---|
| nose | संज्ञा | izuru | |
|---|
| hand | संज्ञा | ukuboko | Wash your hands now. Karaba amaboko yawe ubu. |
|---|
| foot | संज्ञा | ikirenge | My foot hurts badly. Ikirenge canje kirababara cane. |
|---|
| heart | संज्ञा | umutima | |
|---|
| name | संज्ञा | izina | My name is John. Izina ryanje ni John. |
|---|
| book | संज्ञा | igitabu | This book is new. Iki gitabu ni gishasha. |
|---|
| word | संज्ञा | ijambo | That word is difficult. Iryo jambo riragoye. |
|---|
| language | संज्ञा | ururimi | This language is beautiful. Uru rurimi ni rwiza. |
|---|
| money | संज्ञा | amahera | I need more money. Nkeneye amahera menshi. |
|---|
| work | संज्ञा | akazi | This work is hard. Aka kazi karagoye. |
|---|
| love | संज्ञा | urukundo | Love is very important. Urukundo ni ngirakamaro cane. |
|---|
| music | संज्ञा | umuziki | The music is beautiful. Umuziki ni mwiza. |
|---|
| story | संज्ञा | inkuru | That story is true. Iyo nkuru ni y'ukuri. |
|---|
| way | संज्ञा | inzira | This is the way. Iyi ni yo nzira. |
|---|
| thing | संज्ञा | ikintu | That thing is mine. Ico kintu ni icanje. |
|---|
| life | संज्ञा | ubuzima | Life is beautiful. Ubuzima ni bwiza. |
|---|
| door | संज्ञा | umuryango | The door is open. Umuryango wuguruye. |
|---|
| table | संज्ञा | ameza | |
|---|
| chair | संज्ञा | intebe | The chair is small. Intebe ni ntoyi. |
|---|
| car | संज्ञा | imodoka | The car is new. Imodoka ni nshasha. |
|---|
| good | विशेषण | mwiza | This food is good. Ibi bifungurwa ni vyiza. |
|---|
| bad | विशेषण | bibi | |
|---|
| big | विशेषण | kinini | Their house is big. Inzu yabo ni nini. |
|---|
| small | विशेषण | gitoyi | This room is small. Iki cumba ni gitoyi. |
|---|
| new | विशेषण | mushasha | I have a new book. Mfise igitabu gishasha. |
|---|
| old | विशेषण | kera | That house is old. Iyo nzu ni ya kera. |
|---|
| long | विशेषण | rurerure | The river is long. Uruzi ni rurerure. |
|---|
| short | विशेषण | gito | This story is short. Iyi nkuru ni ngufi. |
|---|
| high | विशेषण | muremure | That mountain is high. Uwo musozi ni muremure. |
|---|
| hot | विशेषण | shushe | The tea is hot. Icayi kirashushe. |
|---|
| cold | विशेषण | konje | The water is cold. Amazi arakonje. |
|---|
| happy | विशेषण | himbawe | The child is happy. Umwana arahimbawe. |
|---|
| sad | विशेषण | babaye | |
|---|
| beautiful | विशेषण | ciza | The flower is beautiful. Iryo shurwe ni ryiza. |
|---|
| easy | विशेषण | vyoroshe | This work is easy. Aka kazi karoroshe. |
|---|
| hard | विशेषण | gikomeye | |
|---|
| fast | विशेषण | ningoga | The boy runs fast. Uwo muhungu yiruka ningoga. |
|---|
| slow | विशेषण | bukebuke | The car is slow. Imodoka igenda bukebuke. |
|---|
| right | विशेषण | ukuri | |
|---|
| wrong | विशेषण | ikosa | |
|---|
| important | विशेषण | ngirakamaro | This book is important. Iki gitabu ni ngirakamaro. |
|---|
| true | विशेषण | ukuri | That story is true. Iyo nkuru ni y'ukuri. |
|---|
| full | विशेषण | cuzuye | |
|---|
| empty | विशेषण | kirimwo ubusa | |
|---|
| young | विशेषण | muto | That child is young. Uwo mwana ni muto. |
|---|
| strong | विशेषण | komeye | That man is strong. Uwo mugabo arakomeye. |
|---|
| weak | विशेषण | gojwe | |
|---|
| red | विशेषण | gitukura | The flower is red. Iryo shurwe ni ritukura. |
|---|
| blue | विशेषण | ubururu | The sky is blue. Ijuru ni ubururu. |
|---|
| green | विशेषण | gitoto | |
|---|
| yellow | विशेषण | gihondo | |
|---|
| black | विशेषण | wirabura | The car is black. Imodoka ni yirabura. |
|---|
| white | विशेषण | umweru | The milk is white. Amata ni yera. |
|---|
| yes | अवरोधक शब्द | ego | Yes, I am ready. Ego, nditeguye. |
|---|
| no | अवरोधक शब्द | oya | No, I do not know. Oya, sindabizi. |
|---|
| not | क्रिया विशेषण | nti | I am not tired. Sindaruha. |
|---|
| and | संयोग | na | Tea and bread are ready. Icayi n'umukate birateguwe. |
|---|
| or | संयोग | canke | Tea or coffee is fine. Icayi canke ikawa ni vyiza. |
|---|
| but | संयोग | ariko | I am tired, but happy. Ndaruha, ariko ndahimbawe. |
|---|
| if | संयोग | nimba | If you come, we eat. Nimba uza, turarya. |
|---|
| because | संयोग | kuko | I stayed home because rain fell. |
|---|
| with | पूर्वसर्ग | na | I came with my friend. Nazanye n'umugenzi wanje. |
|---|
| without | पूर्वसर्ग | ata | He left without money. Yagiye ata mahera. |
|---|
| for | पूर्वसर्ग | ku bwa | |
|---|
| from | पूर्वसर्ग | kuva | I come from Burundi. Nva i Burundi. |
|---|
| to | पूर्वसर्ग | ku | We went to school. Tuje kw'ishure. |
|---|