| I | 代词 | nze | I am here now. Nze ndi wano kati. |
|---|
| you | 代词 | ggwe | You are my friend. Ggwe oli mukwano gwange. |
|---|
| he | 代词 | ye | He is at home. Ye ali waka. |
|---|
| she | 代词 | ye | She is at school. Ye ali ku ssomero. |
|---|
| we | 代词 | ffe | We are ready now. Ffe twetegefu kati. |
|---|
| they | 代词 | bo | They are in the house. Bo bali mu nnyumba. |
|---|
| what | 代词 | ki | What do you want? Oyagala ki? |
|---|
| where | 副词 | wa | Where do they live? Babeera wa? |
|---|
| when | 副词 | ddi | When will you come? Ojja ddi? |
|---|
| who | 代词 | ani | Who is at the door? Ani ali ku luggi? |
|---|
| why | 副词 | lwaki | Why are you sad? Lwaki onyiize? |
|---|
| how | 副词 | tya | How are you today? Oli otya leero? |
|---|
| to be | 动词 | okuba | I want to be strong. Njagala okuba ow'amaanyi. |
|---|
| to have | 动词 | okuba ne | They have a new car. Balina mmotoka empya. |
|---|
| to do | 动词 | okukola | We do our work well. Tukola omulimu gwaffe bulungi. |
|---|
| to go | 动词 | okugenda | I go to school daily. Ngenda ku ssomero buli lunaku. |
|---|
| to come | 动词 | okujja | Please come here now. Jjangu wano kati. |
|---|
| to see | 动词 | okulaba | I see the moon tonight. Ndaba omwezi ekiro kino. |
|---|
| to know | 动词 | okumanya | I know his name. Mmanyi erinnya lye. |
|---|
| to think | 动词 | okulowooza | We think about the future. Tulowooza ku biseera eby'omu maaso. |
|---|
| to want | 动词 | okwagala | They want more food. Baagala emmere endala. |
|---|
| to need | 动词 | okwetaaga | I need clean water. Neetaaga amazzi amalongoofu. |
|---|
| to make | 动词 | okukola | She makes good tea. Akola caayi nnungi. |
|---|
| to take | 动词 | okutwala | Take the book home. Twala ekitabo eka. |
|---|
| to give | 动词 | okuwa | Give me some water. Mpa amazzi. |
|---|
| to say | 动词 | okwogera | Do not say that. Toyogera ekyo. |
|---|
| to tell | 动词 | okugamba | Tell me the truth. Gamba amazima. |
|---|
| to ask | 动词 | okubuuza | Ask the teacher today. Buuza omusomesa leero. |
|---|
| to find | 动词 | okuzuula | I found my book. Nzuula ekitabo kyange. |
|---|
| to look | 动词 | okutunuulira | Look at the sky. Tunuulira eggulu. |
|---|
| to use | 动词 | okukozesa | We use this table daily. Tukozesa emmeeza eno buli lunaku. |
|---|
| to work | 动词 | okukola | They work every morning. Bakola buli nkya. |
|---|
| to eat | 动词 | okulya | Children eat rice at home. Abaana balya omuceere waka. |
|---|
| to drink | 动词 | okunywa | I drink tea daily. Nnywa caayi buli lunaku. |
|---|
| to sleep | 动词 | okwebaka | The child sleeps early. Omwana yeebaka mangu. |
|---|
| to walk | 动词 | okutambula | We walk to school. Tutambula okugenda ku ssomero. |
|---|
| to run | 动词 | okudduka | The boy runs fast. Omulenzi adduka mangu. |
|---|
| to read | 动词 | okusoma | She reads a book. Asoma ekitabo. |
|---|
| to write | 动词 | okuwandiika | Write your name here. Wandiika erinnya lyo wano. |
|---|
| to speak | 动词 | okwogera | They speak Luganda well. Boogera Oluganda bulungi. |
|---|
| to listen | 动词 | okuwulira | Listen to the music. Wulira emiziki. |
|---|
| to hear | 动词 | okuwulira | I hear the wind. Mpulira empewo. |
|---|
| to buy | 动词 | okugula | We buy bread today. Tugula omugaati leero. |
|---|
| to sell | 动词 | okutunda | They sell fish here. Batunda ebyennyanja wano. |
|---|
| to pay | 动词 | okusasula | I pay the money now. Nsasula ssente kati. |
|---|
| to help | 动词 | okuyamba | Help your mother today. Yamba nnyoko leero. |
|---|
| to love | 动词 | okwagala | I love my family. Njagala famire yange. |
|---|
| to live | 动词 | okubeera | They live in the city. Babeera mu kibuga. |
|---|
| to die | 动词 | okufa | All people will die. Abantu bonna balifa. |
|---|
| to learn | 动词 | okuyiga | Children learn at school. Abaana bayiga ku ssomero. |
|---|
| to teach | 动词 | okusomesa | They teach English here. Basomesa Lungereza wano. |
|---|
| to open | 动词 | okuggulawo | Open the door slowly. Ggulawo oluggi mpola. |
|---|
| to close | 动词 | okuggalawo | Close the window now. Ggalawo eddirisa kati. |
|---|
| person | 名词 | omuntu | Every person needs water. Buli muntu yeetaaga amazzi. |
|---|
| man | 名词 | omusajja | The man is strong. Omusajja wa maanyi. |
|---|
| woman | 名词 | omukazi | The woman is happy. Omukazi musanyufu. |
|---|
| child | 名词 | omwana | The child is sleeping. Omwana yeebase. |
|---|
| boy | 名词 | omulenzi | The boy reads well. Omulenzi asoma bulungi. |
|---|
| girl | 名词 | omuwala | The girl is singing. Omuwala ayimba. |
|---|
| family | 名词 | famire | My family is big. Famire yange nini. |
|---|
| mother | 名词 | maama | My mother is kind. Maama wange wa kisa. |
|---|
| father | 名词 | taata | My father works hard. Taata wange akola nnyo. |
|---|
| friend | 名词 | mukwano | She is my friend. Ye mukwano gwange. |
|---|
| house | 名词 | ennyumba | The house is new. Ennyumba mpya. |
|---|
| home | 名词 | eka | We are going home. Tugenda eka. |
|---|
| school | 名词 | essomero | The school is near. Essomero liri kumpi. |
|---|
| city | 名词 | ekibuga | The city is very busy. Ekibuga kibeera kizibu nnyo. |
|---|
| country | 名词 | eggwanga | Our country is beautiful. Eggwanga lyaffe lirungi. |
|---|
| world | 名词 | ensi | The world is changing. Ensi ekyuka. |
|---|
| street | 名词 | ekkubo | The street is long. Ekkubo ddene. |
|---|
| room | 名词 | ekisenge | The room is clean. Ekisenge kiyonjo. |
|---|
| time | 名词 | obudde | Time goes very quickly. Obudde bugenda mangu nnyo. |
|---|
| day | 名词 | olunaku | Today is a good day. Leero lunaku lulungi. |
|---|
| night | 名词 | ekiro | The night is cold. Ekiro kinyogovu. |
|---|
| morning | 名词 | enkya | This morning is quiet. Enkya eno nteefu. |
|---|
| evening | 名词 | akawungeezi | The evening is calm. Akawungeezi kateefu. |
|---|
| week | 名词 | wiiki | This week is busy. Wiiki eno erimu emirimu mingi. |
|---|
| month | 名词 | omwezi | This month is long. Omwezi guno muwanvu. |
|---|
| year | 名词 | omwaka | This year is good. Omwaka guno mulungi. |
|---|
| today | 副词 | leero | I am working today. Nkola leero. |
|---|
| tomorrow | 副词 | enkya | We will come tomorrow. Tujja nkya. |
|---|
| yesterday | 副词 | jjo | He came yesterday evening. Yajja jjo akawungeezi. |
|---|
| now | 副词 | kati | Come here now. Jjangu wano kati. |
|---|
| sun | 名词 | enjuba | The sun is hot. Enjuba yookya. |
|---|
| moon | 名词 | omwezi | The moon is bright. Omwezi gutangaala. |
|---|
| star | 名词 | emmunyeenye | That star is bright. Emmunyeenye eyo etangaala. |
|---|
| sky | 名词 | eggulu | The sky is blue. Eggulu bbulu. |
|---|
| earth | 名词 | ensi | The earth is round. Ensi yeetooloovu. |
|---|
| fire | 名词 | omuliro | The fire is hot. Omuliro gwokya. |
|---|
| water | 名词 | amazzi | The water is cold. Amazzi manyogovu. |
|---|
| rain | 名词 | enkuba | The rain is falling. Enkuba etonnya. |
|---|
| wind | 名词 | empewo | The wind is strong. Empewo ya maanyi. |
|---|
| tree | 名词 | omuti | The tree is tall. Omuti muwanvu. |
|---|
| flower | 名词 | ekimuli | The flower is beautiful. Ekimuli kirungi. |
|---|
| mountain | 名词 | olusozi | That mountain is high. Olusozi luli luwanvu. |
|---|
| river | 名词 | omugga | The river is long. Omugga muwanvu. |
|---|
| sea | 名词 | ennyanja | The sea is wide. Ennyanja ngazi. |
|---|
| food | 名词 | emmere | The food is ready. Emmere etegekedwa. |
|---|
| bread | 名词 | omugaati | I bought fresh bread. Nagula omugaati omuggya. |
|---|
| rice | 名词 | omuceere | The rice is hot. Omuceere mubisi. |
|---|
| meat | 名词 | ennyama | We are cooking meat. Tufumba ennyama. |
|---|
| fish | 名词 | ebyennyanja | They sell fresh fish. Batunda ebyennyanja ebiggya. |
|---|
| egg | 名词 | egi | The egg is broken. Egi evudde. |
|---|
| milk | 名词 | amata | The milk is warm. Amata ga bbugumu. |
|---|
| fruit | 名词 | ekibala | This fruit is sweet. Ekibala kino kiwooma. |
|---|
| tea | 名词 | caayi | I drink tea daily. Nnywa caayi buli lunaku. |
|---|
| coffee | 名词 | kaawa | He drinks coffee every morning. Anywa kaawa buli nkya. |
|---|
| head | 名词 | omutwe | My head hurts today. Omutwe gwange gunnuma leero. |
|---|
| eye | 名词 | eriiso | Her eye is red. Eriiso lye limmyuufu. |
|---|
| ear | 名词 | okutu | My ear hurts badly. Okutu kwange kunnuma nnyo. |
|---|
| mouth | 名词 | akamwa | Open your mouth wide. Yasamya akamwa ko. |
|---|
| nose | 名词 | ennyindo | His nose is bleeding. Ennyindo ye evaamu omusaayi. |
|---|
| hand | 名词 | omukono | Wash your hand now. Naaba omukono gwo kati. |
|---|
| foot | 名词 | ekigere | My foot is painful. Ekigere kyange kiruma. |
|---|
| name | 名词 | erinnya | What is your name? Erinnya lyo gwe ani? |
|---|
| book | 名词 | ekitabo | This book is new. Ekitabo kino kipya. |
|---|
| word | 名词 | ekigambo | This word is difficult. Ekigambo kino kizibu. |
|---|
| language | 名词 | olulimi | Luganda is a language. Oluganda lulimi. |
|---|
| money | 名词 | ssente | I need more money. Neetaaga ssente endala. |
|---|
| work | 名词 | omulimu | This work is hard. Omulimu guno muzibu. |
|---|
| love | 名词 | okwagala | Love is very important. Okwagala kwa mugaso nnyo. |
|---|
| music | 名词 | emiziki | The music is loud. Emiziki gya waggulu. |
|---|
| story | 名词 | olugero | That story is interesting. Olugero olwo lunyuvu. |
|---|
| way | 名词 | ekkubo | This way is easy. Ekkubo lino lyangu. |
|---|
| thing | 名词 | ekintu | This thing is small. Ekintu kino kitono. |
|---|
| life | 名词 | obulamu | Life is very precious. Obulamu bwa muwendo nnyo. |
|---|
| door | 名词 | oluggi | The door is open. Oluggi luggule. |
|---|
| table | 名词 | emmeeza | The table is clean. Emmeeza nyonjo. |
|---|
| chair | 名词 | entebe | The chair is broken. Entebe emenyese. |
|---|
| car | 名词 | mmotoka | The car is new. Mmotoka mpya. |
|---|
| good | 形容词 | lungi | This food is good. Emmere eno nnungi. |
|---|
| bad | 形容词 | bbi | This water is bad. Amazzi gano mabbi. |
|---|
| big | 形容词 | nene | That house is big. Ennyumba eri nnene. |
|---|
| small | 形容词 | tono | The room is small. Ekisenge kitono. |
|---|
| new | 形容词 | pya | I bought a new book. Nagula ekitabo ekipya. |
|---|
| old | 形容词 | kadde | That house is old. Ennyumba eri nkadde. |
|---|
| long | 形容词 | wanvu | The road is long. Ekkubo luwanvu. |
|---|
| short | 形容词 | mpi | The rope is short. Omuguwa mumpi. |
|---|
| high | 形容词 | wanvu | The mountain is high. Olusozi luwanvu. |
|---|
| low | 形容词 | wansi | The table is low. Emmeeza eri wansi. |
|---|
| hot | 形容词 | bugumu | The tea is hot. Caayi ya bbugumu. |
|---|
| cold | 形容词 | nyogovu | The water is cold. Amazzi manyogovu. |
|---|
| happy | 形容词 | musanyufu | The child is happy. Omwana musanyufu. |
|---|
| sad | 形容词 | nnyiize | She looks very sad. Alabika ng'anyize nnyo. |
|---|
| beautiful | 形容词 | lungi | The flower is beautiful. Ekimuli kirungi. |
|---|
| easy | 形容词 | nyangu | This work is easy. Omulimu guno mwangu. |
|---|
| hard | 形容词 | zibu | This question is hard. Ekibuuzo kino kizibu. |
|---|
| fast | 形容词 | angu | That car is fast. Mmotoka eyo ya mangu. |
|---|
| slow | 形容词 | mpola | The old man walks slow. Omusajja omukadde atambula mpola. |
|---|
| right | 形容词 | tuufu | Your answer is right. Okuddamu kwo kutuufu. |
|---|
| wrong | 形容词 | bikyamu | That answer is wrong. Okuddamu okwo kukyamu. |
|---|
| important | 形容词 | wa mugaso | Education is important for children. Okusoma kwa mugaso eri abaana. |
|---|
| true | 形容词 | mazima | This story is true. Olugero luno lwa mazima. |
|---|
| full | 形容词 | jjudde | The bottle is full. Eccupa ejjudde. |
|---|
| empty | 形容词 | jjereere | The room is empty. Ekisenge kijereere. |
|---|
| young | 形容词 | to | The child is young. Omwana muto. |
|---|
| strong | 形容词 | wa maanyi | That man is strong. Omusajja oyo wa maanyi. |
|---|
| weak | 形容词 | nafu | The boy feels weak. Omulenzi awulira nga munafu. |
|---|
| red | 形容词 | myuufu | The flower is red. Ekimuli kimmyuufu. |
|---|
| blue | 形容词 | bbulu | The sky is blue. Eggulu bbulu. |
|---|
| green | 形容词 | kiragala | The grass is green. Essubi kiragala. |
|---|
| yellow | 形容词 | kyenvu | The fruit is yellow. Ekibala kyenvu. |
|---|
| black | 形容词 | nzirugavu | The bag is black. Ensawo nzirugavu. |
|---|
| white | 形容词 | eru | The goat is white. Embuzi eru. |
|---|
| yes | 感叹词 | ye | Yes, I understand now. Ye, ntegedde kati. |
|---|
| no | 感叹词 | nedda | No, I do not know. Nedda, simanyi. |
|---|
| not | 副词 | si | I am not tired. Siri mukoowu. |
|---|
| and | 连词 | ne | Mother and father are home. Maama ne taata bali waka. |
|---|
| or | 连词 | oba | Tea or coffee is fine. Caayi oba kaawa kirungi. |
|---|
| but | 连词 | naye | I came, but he left. Najja, naye ye yagenda. |
|---|
| if | 连词 | bwe | If you come, call me. Bw'ojja, nkuba essimu. |
|---|
| because | 连词 | kubanga | I stayed home because rain fell. Nasigala eka kubanga enkuba yatonnya. |
|---|
| with | 介词 | ne | She came with her friend. Yajja ne mukwano gwe. |
|---|
| without | 介词 | awatali | He left without money. Yagenda awatali ssente. |
|---|
| for | 介词 | olwa | This gift is for you. Ekirabo kino kya ggwe. |
|---|
| from | 介词 | okuva | I am from Uganda. Nva mu Yuganda. |
|---|
| to | 介词 | eri | We walked to school. Twatambula eri essomero. |
|---|