| I | 代词 | ani | I am ready now. Ani amma qophaa'eera. |
|---|
| you | 代词 | ati | You are very kind. Ati baay'ee gaaridha. |
|---|
| he | 代词 | inni | He is my brother. Inni obboleessa koo ti. |
|---|
| she | 代词 | isheen | She is at home. Isheen mana jirti. |
|---|
| we | 代词 | nuti | We work every day. Nuti guyyaa hunda hojjenna. |
|---|
| they | 代词 | isaan | They came this morning. Isaan ganama kana dhufan. |
|---|
| what | 代词 | maal | What is your name? Maqaan kee maal? |
|---|
| where | 副词 | eessa | Where do you live? Ati eessa jiraatta? |
|---|
| when | 副词 | yoom | When will she come? Isheen yoom dhufti? |
|---|
| who | 代词 | eenyu | Who is at the door? Balbala irrattii eenyutu jira? |
|---|
| why | 副词 | maaliif | Why are you sad? Ati maaliif gaddita? |
|---|
| how | 副词 | akkam | How are you today? Har'a akkam jirtu? |
|---|
| to be | 动词 | ta'uu | I want to be strong. Ani cimaa ta'uu barbaada. |
|---|
| to have | 动词 | qabaachuu | They have a new car. Isaan konkolaataa haaraa qabu. |
|---|
| to do | 动词 | gochuu | We do our work well. Nuti hojii keenya gaarii goona. |
|---|
| to go | 动词 | deemuu | I go to school daily. Ani guyyaa guyyaatti mana barumsaa deema. |
|---|
| to come | 动词 | dhufuu | Please come to my house. Maaloo gara mana koo kottu. |
|---|
| to see | 动词 | arguu | I see the moon tonight. Ani halkan keessaa ji'a arga. |
|---|
| to know | 动词 | beekuu | Do you know her name? Maqaa ishee beektaa? |
|---|
| to think | 动词 | yaaduu | We think about the future. Nuti gara fuulduraatti yaadna. |
|---|
| to want | 动词 | barbaaduu | I want some clean water. Ani bishaan qulqulluu muraasa barbaada. |
|---|
| to need | 动词 | barbaachisuu | Children need food every day. Daa'imman guyyaa hunda nyaata barbaachisa. |
|---|
| to make | 动词 | hojjechuu | She makes good coffee. Isheen buna gaarii hojjetti. |
|---|
| to take | 动词 | fudhachuu | Take the book home. Kitaaba sana gara manaatti fudhadhu. |
|---|
| to give | 动词 | kennuu | Give me some water. Maaloo bishaan naaf kenni. |
|---|
| to say | 动词 | jechuu | He says the answer clearly. Inni deebii sana ifatti jedha. |
|---|
| to tell | 动词 | himuu | Tell me the story. Seenaa naa himi. |
|---|
| to ask | 动词 | gaafachuu | I ask one simple question. Ani gaaffii salphaa tokko gaafadha. |
|---|
| to find | 动词 | argachuu | We found the lost key. Nuti furtuu bade arganne. |
|---|
| to look | 动词 | ilaaluu | Look at the sky. Samii ilaali. |
|---|
| to use | 动词 | fayyadamuu | I use this chair daily. Ani guyyaa guyyaatti barcuma kana fayyadama. |
|---|
| to work | 动词 | hojjechuu | They work in the city. Isaan magaalaa keessatti hojjetu. |
|---|
| to eat | 动词 | nyaachuu | We eat bread every morning. Nuti ganama hunda buddeena nyaanna. |
|---|
| to drink | 动词 | dhuguu | She drinks warm milk. Isheen aannan ho'aa dhugdi. |
|---|
| to sleep | 动词 | rafuu | The child sleeps early. Mucaan sun yeroo duraan rafa. |
|---|
| to walk | 动词 | deemuu | I walk to work daily. Ani guyyaa guyyaatti hojii deemee miilaan deema. |
|---|
| to run | 动词 | fiiguu | The boy can run fast. Ilmi sun saffisaan fiiguu danda'a. |
|---|
| to read | 动词 | dubbisuu | She reads a new book. Isheen kitaaba haaraa dubbisti. |
|---|
| to write | 动词 | barreessuu | Write your name here. Maqaa kee asitti barreessi. |
|---|
| to speak | 动词 | dubbachuu | They speak Oromo at home. Isaan mana keessatti Afaan Oromo dubbatu. |
|---|
| to listen | 动词 | dhaggeeffachuu | Listen to the teacher carefully. Barsiisaa of eeggannoodhaan dhaggeeffadhu. |
|---|
| to hear | 动词 | dhaga'uu | I hear the wind outside. Ani alatti qilleensa dhaga'a. |
|---|
| to buy | 动词 | bituu | We buy fresh fruit today. Nuti har'a fuduraa haaraa bitna. |
|---|
| to sell | 动词 | gurguruu | They sell tea here. Isaan asitti shaayii gurguru. |
|---|
| to pay | 动词 | kaffaluu | I pay the money now. Ani amma maallaqa kaffala. |
|---|
| to help | 动词 | gargaaruu | Friends help each other. Hiriyoonni wal gargaaru. |
|---|
| to love | 动词 | jaallachuu | I love my family deeply. Ani maatii koo baay'een jaalladha. |
|---|
| to live | 动词 | jiraachuu | They live near the river. Isaan laga bira jiraatu. |
|---|
| to die | 动词 | du'uu | All people must die. Namni hundi du'uu qaba. |
|---|
| to learn | 动词 | barachuu | Children learn at school. Daa'imman mana barumsaa keessatti baratu. |
|---|
| to teach | 动词 | barsiisuu | She teaches small children. Isheen daa'imman xixiqqoo barsiisti. |
|---|
| to open | 动词 | banuu | Please open the door. Maaloo balbala bani. |
|---|
| to close | 动词 | cufuu | Close the window now. Amma foddaa cufi. |
|---|
| person | 名词 | nama | Every person needs respect. Namni hundi kabaja barbaada. |
|---|
| man | 名词 | dhiira | The man is very tall. Dhiirri sun baay'ee dheeraadha. |
|---|
| woman | 名词 | dubartii | The woman is my teacher. Dubartiin sun barsiistuu koo ti. |
|---|
| child | 名词 | mucaa | The child is sleeping. Mucaan sun rafeera. |
|---|
| boy | 名词 | ilma | The boy runs quickly. Ilmi sun saffisaan fiiga. |
|---|
| girl | 名词 | intala | The girl reads well. Intalli sun sirriitti dubbisti. |
|---|
| family | 名词 | maatii | My family lives here. Maatiin koo as jiraata. |
|---|
| mother | 名词 | haadha | My mother makes tea. Haati koo shaayii qopheessiti. |
|---|
| father | 名词 | abbaa | His father works hard. Abbaan isaa ciminaan hojjeta. |
|---|
| friend | 名词 | hiriyyaa | She is my friend. Isheen hiriyyaa koo ti. |
|---|
| house | 名词 | mana | Their house is big. Manni isaanii guddaadha. |
|---|
| home | 名词 | mana | I am going home. Ani gara manaatti deemaa jira. |
|---|
| school | 名词 | mana barumsaa | The school opens early. Manni barumsaa yeroo duraan banuu jalqaba. |
|---|
| city | 名词 | magaalaa | This city is very busy. Magaalaan kun baay'ee socho'aa dha. |
|---|
| country | 名词 | biyya | Our country is beautiful. Biyyi keenya bareedduu dha. |
|---|
| world | 名词 | addunyaa | The world is changing fast. Addunyaan saffisaan jijjiiramaa jirti. |
|---|
| street | 名词 | karaa | The street is long. Karaan sun dheeraa dha. |
|---|
| room | 名词 | kutaa | This room is clean. Kutaaleen kun qulqulluu dha. |
|---|
| time | 名词 | yeroo | Time goes very quickly. Yeroon baay'ee saffisaan darba. |
|---|
| day | 名词 | guyyaa | Today is a good day. Har'a guyyaa gaarii dha. |
|---|
| night | 名词 | halkan | The night is cold. Halkani sun qabbanaawaadha. |
|---|
| morning | 名词 | ganama | I walk every morning. Ani ganama hunda nan deema. |
|---|
| evening | 名词 | galgala | We drink tea each evening. Nuti galgala hunda shaayii dhugna. |
|---|
| week | 名词 | torban | A week has seven days. Torban tokko guyyaa torba qaba. |
|---|
| month | 名词 | ji'a | This month is very busy. Jiini kun baay'ee hojii qaba. |
|---|
| year | 名词 | waggaa | This year is important. Waggaan kun barbaachisaa dha. |
|---|
| today | 副词 | har'a | I am happy today. Ani har'a gammadaa dha. |
|---|
| tomorrow | 副词 | boru | We will travel tomorrow. Nuti boru imalla. |
|---|
| yesterday | 副词 | kaleessa | He came yesterday evening. Inni kaleessa galgala dhufe. |
|---|
| now | 副词 | amma | Please come here now. Maaloo amma as kottu. |
|---|
| sun | 名词 | aduu | The sun is hot. Aduun ho'aa dha. |
|---|
| moon | 名词 | ji'a | The moon is bright tonight. Jiini halkan kana ifaadha. |
|---|
| star | 名词 | urjii | A star shines above. Urjiin tokko gubbaa ni ibsa. |
|---|
| sky | 名词 | samii | The sky is blue. Samiin cuquliisa. |
|---|
| earth | 名词 | lafaa | The earth is our home. Lafti mana keenya. |
|---|
| fire | 名词 | ibidda | The fire is very hot. Ibiddi baay'ee ho'aa dha. |
|---|
| water | 名词 | bishaan | Water is very important. Bishaan baay'ee barbaachisaa dha. |
|---|
| rain | 名词 | rooba | The rain came suddenly. Roobni tasa dhufe. |
|---|
| wind | 名词 | qilleensa | The wind is strong today. Qilleensi har'a cimaa dha. |
|---|
| tree | 名词 | muka | That tree is very tall. Mukni sun baay'ee dheeraadha. |
|---|
| flower | 名词 | daraaraa | This flower is beautiful. Daraaraan kun bareedduu dha. |
|---|
| mountain | 名词 | gaara | The mountain is very high. Gaarri sun baay'ee ol dheerata. |
|---|
| river | 名词 | laga | The river flows quickly. Lagni saffisaan yaa'a. |
|---|
| food | 名词 | nyaata | The food is ready. Nyaanni qophaa'eera. |
|---|
| bread | 名词 | buddeena | I eat bread daily. Ani guyyaa guyyaatti buddeena nyaadha. |
|---|
| rice | 名词 | ruuzii | We cook rice tonight. Nuti halkan kana ruuzii bilcheessina. |
|---|
| meat | 名词 | foon | They eat meat often. Isaan yeroo baay'ee foon nyaatu. |
|---|
| fish | 名词 | qurxummii | We bought fresh fish. Nuti qurxummii haaraa bitne. |
|---|
| egg | 名词 | hanqaaquu | The egg is broken. Hanqaaquun cabeera. |
|---|
| milk | 名词 | aannan | The milk is warm. Aannanni laafaa ho'aa dha. |
|---|
| fruit | 名词 | fuduraa | Fruit is good for health. Fuduraan fayyaaaf gaarii dha. |
|---|
| tea | 名词 | shaayii | She drinks tea daily. Isheen guyyaa guyyaatti shaayii dhugdi. |
|---|
| coffee | 名词 | buna | Coffee smells very good. Bunni baay'ee gaarii urgaawa. |
|---|
| head | 名词 | mataa | My head hurts today. Mataan koo har'a na dhukkuba. |
|---|
| eye | 名词 | ija | Her eye is red. Ijji ishee diimaa dha. |
|---|
| ear | 名词 | gurra | My ear hears well. Gurri koo sirriitti dhaga'a. |
|---|
| mouth | 名词 | afaan | Open your mouth wide. Afaan kee bal'inaan bani. |
|---|
| nose | 名词 | funyaan | My nose is cold. Funyaani koo qabbanaawaadha. |
|---|
| hand | 名词 | harka | Wash your hand well. Harka kee sirriitti dhiqadhu. |
|---|
| foot | 名词 | miila | His foot is strong. Miilli isaa cimaa dha. |
|---|
| heart | 名词 | garaa | My heart is calm. Garaan koo tasgabbaa'aa dha. |
|---|
| name | 名词 | maqaa | Your name is beautiful. Maqaan kee bareedaa dha. |
|---|
| book | 名词 | kitaaba | This book is new. Kitaabni kun haaraa dha. |
|---|
| word | 名词 | jecha | That word is important. Jechi sun barbaachisaa dha. |
|---|
| language | 名词 | afaan | Language connects many people. Afaan namoota baay'ee wal qunnamsiisa. |
|---|
| money | 名词 | maallaqa | I need more money. Ani maallaqa dabalataa barbaada. |
|---|
| work | 名词 | hojii | Work is not easy. Hojiin salphaa miti. |
|---|
| love | 名词 | jaalala | Love brings peace home. Jaalalli mana nagaa fida. |
|---|
| music | 名词 | muuziqaa | I like this music. Ani muuziqaa kana jaalladha. |
|---|
| story | 名词 | seenaa | The story is very interesting. Seenaan sun baay'ee nama hawwata. |
|---|
| way | 名词 | karaa | This way is easier. Karaan kun salphaadha. |
|---|
| thing | 名词 | waan | This thing is useful. Wanti kun fayyadaa qaba. |
|---|
| life | 名词 | jireenya | Life is full of change. Jireenyi jijjiirama guutuu dha. |
|---|
| door | 名词 | balbala | The door is open. Balbalni banameera. |
|---|
| table | 名词 | minjaala | The table is clean. Minjaalli qulqulluu dha. |
|---|
| chair | 名词 | barcuma | This chair is small. Barcumni kun xiqqaa dha. |
|---|
| car | 名词 | konkolaataa | The car is new. Konkolaataan sun haaraa dha. |
|---|
| good | 形容词 | gaarii | This food is good. Nyaanni kun gaarii dha. |
|---|
| bad | 形容词 | hamaa | That water smells bad. Bishaan sun hamaa urgaawa. |
|---|
| big | 形容词 | guddaa | Their house is big. Manni isaanii guddaa dha. |
|---|
| small | 形容词 | xiqqaa | The room is small. Kutaan sun xiqqaa dha. |
|---|
| new | 形容词 | haaraa | I bought a new book. Ani kitaaba haaraa bitadhe. |
|---|
| old | 形容词 | moofaa | This chair is old. Barcumni kun moofaa dha. |
|---|
| long | 形容词 | dheeraa | The road is long. Karaan sun dheeraa dha. |
|---|
| short | 形容词 | gabaabaa | The story is short. Seenaan sun gabaabaa dha. |
|---|
| high | 形容词 | ol'aanaa | That mountain is high. Gaarri sun ol'aanaa dha. |
|---|
| low | 形容词 | gadaanaa | The table is low. Minjaalli sun gadaanaa dha. |
|---|
| hot | 形容词 | ho'aa | The tea is hot. Shaayiin ho'aa dha. |
|---|
| cold | 形容词 | qabbanaa'aa | The water is cold. Bishaanichi qabbanaa'aa dha. |
|---|
| happy | 形容词 | gammadaa | The children are happy. Daa'imman gammadoo dha. |
|---|
| sad | 形容词 | gaddaa | She feels sad today. Isheen har'a gadditi. |
|---|
| beautiful | 形容词 | bareedaa | The flower is beautiful. Daraaraan sun bareedaa dha. |
|---|
| easy | 形容词 | salphaa | This work is easy. Hojiin kun salphaa dha. |
|---|
| hard | 形容词 | jabaa | This work is hard. Hojiin kun jabaa dha. |
|---|
| fast | 形容词 | saffisaa | The car is fast. Konkolaataan sun saffisaa dha. |
|---|
| slow | 形容词 | suuta | The old man walks slow. Dhiirri moofaan suuta deema. |
|---|
| right | 形容词 | sirrii | Your answer is right. Deebiin kee sirrii dha. |
|---|
| wrong | 形容词 | dogoggoraa | That answer is wrong. Deebiin sun dogoggoraa dha. |
|---|
| important | 形容词 | barbaachisaa | Water is important for life. Bishaan jireenyaaf barbaachisaa dha. |
|---|
| true | 形容词 | dhugaa | His story is true. Seenaan isaa dhugaa dha. |
|---|
| full | 形容词 | guutuu | The cup is full. Xoofoon guutuu dha. |
|---|
| empty | 形容词 | duwwaa | The room is empty. Kutaan sun duwwaa dha. |
|---|
| young | 形容词 | dargaggoo | The boy is young. Ilmi sun dargaggoo dha. |
|---|
| strong | 形容词 | cimaa | That man is strong. Dhiirri sun cimaa dha. |
|---|
| weak | 形容词 | laafaa | He feels weak today. Inni har'a laafaa ta'e. |
|---|
| red | 形容词 | diimaa | The flower is red. Daraaraan sun diimaa dha. |
|---|
| blue | 形容词 | cuquliisa | The sky is blue. Samiin cuquliisa. |
|---|
| green | 形容词 | magariisa | The tree is green. Mukni sun magariisa. |
|---|
| yellow | 形容词 | keelloo | The flower is yellow. Daraaraan sun keelloo dha. |
|---|
| black | 形容词 | gurraacha | The car is black. Konkolaataan sun gurraacha dha. |
|---|
| white | 形容词 | adii | The milk is white. Aannanni adii dha. |
|---|
| yes | 感叹词 | eeyyee | Yes, I understand now. Eeyyee, ani amma nan hubadha. |
|---|
| no | 感叹词 | lakki | No, I do not know. Lakki, ani hin beeku. |
|---|
| not | 副词 | hin | I am not ready. Ani qophaa'aa hin jiru. |
|---|
| and | 连词 | fi | Tea and bread are ready. Shaayii fi buddeenni qophaa'aniiru. |
|---|
| or | 连词 | ykn | Tea or coffee is fine. Shaayii ykn buna gaarii dha. |
|---|
| but | 连词 | garuu | I am tired, but happy. Ani dadhabeera, garuu gammadaa dha. |
|---|
| if | 连词 | yoo | If you come, call me. Yoo dhufte, na bilbili. |
|---|
| because | 连词 | sababni isaas | I stayed home because rain fell. Ani mana ture sababni isaas roobni roobe. |
|---|
| with | 介词 | wajjin | I came with my friend. Ani hiriyyaa koo wajjin dhufe. |
|---|
| without | 介词 | malee | He left without money. Inni maallaqa malee deeme. |
|---|
| for | 介词 | dhaaf | This gift is for you. Kennaan kun siif dha. |
|---|
| from | 介词 | irraa | She came from school. Isheen mana barumsaa irraa dhufte. |
|---|
| to | 介词 | gara | We went to the city. Nuti gara magaalaatti deemne. |
|---|