| I | Pronomen | nze | I am here now. Nze ndi wano kati. |
|---|
| you | Pronomen | ggwe | You are my friend. Ggwe oli mukwano gwange. |
|---|
| he | Pronomen | ye | He is at home. Ye ali waka. |
|---|
| she | Pronomen | ye | She is at school. Ye ali ku ssomero. |
|---|
| we | Pronomen | ffe | We are ready now. Ffe twetegefu kati. |
|---|
| they | Pronomen | bo | They are in the house. Bo bali mu nnyumba. |
|---|
| what | Pronomen | ki | What do you want? Oyagala ki? |
|---|
| where | Adverb | wa | Where do they live? Babeera wa? |
|---|
| when | Adverb | ddi | When will you come? Ojja ddi? |
|---|
| who | Pronomen | ani | Who is at the door? Ani ali ku luggi? |
|---|
| why | Adverb | lwaki | Why are you sad? Lwaki onyiize? |
|---|
| how | Adverb | tya | How are you today? Oli otya leero? |
|---|
| to be | Verb | okuba | I want to be strong. Njagala okuba ow'amaanyi. |
|---|
| to have | Verb | okuba ne | They have a new car. Balina mmotoka empya. |
|---|
| to do | Verb | okukola | We do our work well. Tukola omulimu gwaffe bulungi. |
|---|
| to go | Verb | okugenda | I go to school daily. Ngenda ku ssomero buli lunaku. |
|---|
| to come | Verb | okujja | Please come here now. Jjangu wano kati. |
|---|
| to see | Verb | okulaba | I see the moon tonight. Ndaba omwezi ekiro kino. |
|---|
| to know | Verb | okumanya | I know his name. Mmanyi erinnya lye. |
|---|
| to think | Verb | okulowooza | We think about the future. Tulowooza ku biseera eby'omu maaso. |
|---|
| to want | Verb | okwagala | They want more food. Baagala emmere endala. |
|---|
| to need | Verb | okwetaaga | I need clean water. Neetaaga amazzi amalongoofu. |
|---|
| to make | Verb | okukola | She makes good tea. Akola caayi nnungi. |
|---|
| to take | Verb | okutwala | Take the book home. Twala ekitabo eka. |
|---|
| to give | Verb | okuwa | Give me some water. Mpa amazzi. |
|---|
| to say | Verb | okwogera | Do not say that. Toyogera ekyo. |
|---|
| to tell | Verb | okugamba | Tell me the truth. Gamba amazima. |
|---|
| to ask | Verb | okubuuza | Ask the teacher today. Buuza omusomesa leero. |
|---|
| to find | Verb | okuzuula | I found my book. Nzuula ekitabo kyange. |
|---|
| to look | Verb | okutunuulira | Look at the sky. Tunuulira eggulu. |
|---|
| to use | Verb | okukozesa | We use this table daily. Tukozesa emmeeza eno buli lunaku. |
|---|
| to work | Verb | okukola | They work every morning. Bakola buli nkya. |
|---|
| to eat | Verb | okulya | Children eat rice at home. Abaana balya omuceere waka. |
|---|
| to drink | Verb | okunywa | I drink tea daily. Nnywa caayi buli lunaku. |
|---|
| to sleep | Verb | okwebaka | The child sleeps early. Omwana yeebaka mangu. |
|---|
| to walk | Verb | okutambula | We walk to school. Tutambula okugenda ku ssomero. |
|---|
| to run | Verb | okudduka | The boy runs fast. Omulenzi adduka mangu. |
|---|
| to read | Verb | okusoma | She reads a book. Asoma ekitabo. |
|---|
| to write | Verb | okuwandiika | Write your name here. Wandiika erinnya lyo wano. |
|---|
| to speak | Verb | okwogera | They speak Luganda well. Boogera Oluganda bulungi. |
|---|
| to listen | Verb | okuwulira | Listen to the music. Wulira emiziki. |
|---|
| to hear | Verb | okuwulira | I hear the wind. Mpulira empewo. |
|---|
| to buy | Verb | okugula | We buy bread today. Tugula omugaati leero. |
|---|
| to sell | Verb | okutunda | They sell fish here. Batunda ebyennyanja wano. |
|---|
| to pay | Verb | okusasula | I pay the money now. Nsasula ssente kati. |
|---|
| to help | Verb | okuyamba | Help your mother today. Yamba nnyoko leero. |
|---|
| to love | Verb | okwagala | I love my family. Njagala famire yange. |
|---|
| to live | Verb | okubeera | They live in the city. Babeera mu kibuga. |
|---|
| to die | Verb | okufa | All people will die. Abantu bonna balifa. |
|---|
| to learn | Verb | okuyiga | Children learn at school. Abaana bayiga ku ssomero. |
|---|
| to teach | Verb | okusomesa | They teach English here. Basomesa Lungereza wano. |
|---|
| to open | Verb | okuggulawo | Open the door slowly. Ggulawo oluggi mpola. |
|---|
| to close | Verb | okuggalawo | Close the window now. Ggalawo eddirisa kati. |
|---|
| person | Substantiv | omuntu | Every person needs water. Buli muntu yeetaaga amazzi. |
|---|
| man | Substantiv | omusajja | The man is strong. Omusajja wa maanyi. |
|---|
| woman | Substantiv | omukazi | The woman is happy. Omukazi musanyufu. |
|---|
| child | Substantiv | omwana | The child is sleeping. Omwana yeebase. |
|---|
| boy | Substantiv | omulenzi | The boy reads well. Omulenzi asoma bulungi. |
|---|
| girl | Substantiv | omuwala | The girl is singing. Omuwala ayimba. |
|---|
| family | Substantiv | famire | My family is big. Famire yange nini. |
|---|
| mother | Substantiv | maama | My mother is kind. Maama wange wa kisa. |
|---|
| father | Substantiv | taata | My father works hard. Taata wange akola nnyo. |
|---|
| friend | Substantiv | mukwano | She is my friend. Ye mukwano gwange. |
|---|
| house | Substantiv | ennyumba | The house is new. Ennyumba mpya. |
|---|
| home | Substantiv | eka | We are going home. Tugenda eka. |
|---|
| school | Substantiv | essomero | The school is near. Essomero liri kumpi. |
|---|
| city | Substantiv | ekibuga | The city is very busy. Ekibuga kibeera kizibu nnyo. |
|---|
| country | Substantiv | eggwanga | Our country is beautiful. Eggwanga lyaffe lirungi. |
|---|
| world | Substantiv | ensi | The world is changing. Ensi ekyuka. |
|---|
| street | Substantiv | ekkubo | The street is long. Ekkubo ddene. |
|---|
| room | Substantiv | ekisenge | The room is clean. Ekisenge kiyonjo. |
|---|
| time | Substantiv | obudde | Time goes very quickly. Obudde bugenda mangu nnyo. |
|---|
| day | Substantiv | olunaku | Today is a good day. Leero lunaku lulungi. |
|---|
| night | Substantiv | ekiro | The night is cold. Ekiro kinyogovu. |
|---|
| morning | Substantiv | enkya | This morning is quiet. Enkya eno nteefu. |
|---|
| evening | Substantiv | akawungeezi | The evening is calm. Akawungeezi kateefu. |
|---|
| week | Substantiv | wiiki | This week is busy. Wiiki eno erimu emirimu mingi. |
|---|
| month | Substantiv | omwezi | This month is long. Omwezi guno muwanvu. |
|---|
| year | Substantiv | omwaka | This year is good. Omwaka guno mulungi. |
|---|
| today | Adverb | leero | I am working today. Nkola leero. |
|---|
| tomorrow | Adverb | enkya | We will come tomorrow. Tujja nkya. |
|---|
| yesterday | Adverb | jjo | He came yesterday evening. Yajja jjo akawungeezi. |
|---|
| now | Adverb | kati | Come here now. Jjangu wano kati. |
|---|
| sun | Substantiv | enjuba | The sun is hot. Enjuba yookya. |
|---|
| moon | Substantiv | omwezi | The moon is bright. Omwezi gutangaala. |
|---|
| star | Substantiv | emmunyeenye | That star is bright. Emmunyeenye eyo etangaala. |
|---|
| sky | Substantiv | eggulu | The sky is blue. Eggulu bbulu. |
|---|
| earth | Substantiv | ensi | The earth is round. Ensi yeetooloovu. |
|---|
| fire | Substantiv | omuliro | The fire is hot. Omuliro gwokya. |
|---|
| water | Substantiv | amazzi | The water is cold. Amazzi manyogovu. |
|---|
| rain | Substantiv | enkuba | The rain is falling. Enkuba etonnya. |
|---|
| wind | Substantiv | empewo | The wind is strong. Empewo ya maanyi. |
|---|
| tree | Substantiv | omuti | The tree is tall. Omuti muwanvu. |
|---|
| flower | Substantiv | ekimuli | The flower is beautiful. Ekimuli kirungi. |
|---|
| mountain | Substantiv | olusozi | That mountain is high. Olusozi luli luwanvu. |
|---|
| river | Substantiv | omugga | The river is long. Omugga muwanvu. |
|---|
| sea | Substantiv | ennyanja | The sea is wide. Ennyanja ngazi. |
|---|
| food | Substantiv | emmere | The food is ready. Emmere etegekedwa. |
|---|
| bread | Substantiv | omugaati | I bought fresh bread. Nagula omugaati omuggya. |
|---|
| rice | Substantiv | omuceere | The rice is hot. Omuceere mubisi. |
|---|
| meat | Substantiv | ennyama | We are cooking meat. Tufumba ennyama. |
|---|
| fish | Substantiv | ebyennyanja | They sell fresh fish. Batunda ebyennyanja ebiggya. |
|---|
| egg | Substantiv | egi | The egg is broken. Egi evudde. |
|---|
| milk | Substantiv | amata | The milk is warm. Amata ga bbugumu. |
|---|
| fruit | Substantiv | ekibala | This fruit is sweet. Ekibala kino kiwooma. |
|---|
| tea | Substantiv | caayi | I drink tea daily. Nnywa caayi buli lunaku. |
|---|
| coffee | Substantiv | kaawa | He drinks coffee every morning. Anywa kaawa buli nkya. |
|---|
| head | Substantiv | omutwe | My head hurts today. Omutwe gwange gunnuma leero. |
|---|
| eye | Substantiv | eriiso | Her eye is red. Eriiso lye limmyuufu. |
|---|
| ear | Substantiv | okutu | My ear hurts badly. Okutu kwange kunnuma nnyo. |
|---|
| mouth | Substantiv | akamwa | Open your mouth wide. Yasamya akamwa ko. |
|---|
| nose | Substantiv | ennyindo | His nose is bleeding. Ennyindo ye evaamu omusaayi. |
|---|
| hand | Substantiv | omukono | Wash your hand now. Naaba omukono gwo kati. |
|---|
| foot | Substantiv | ekigere | My foot is painful. Ekigere kyange kiruma. |
|---|
| name | Substantiv | erinnya | What is your name? Erinnya lyo gwe ani? |
|---|
| book | Substantiv | ekitabo | This book is new. Ekitabo kino kipya. |
|---|
| word | Substantiv | ekigambo | This word is difficult. Ekigambo kino kizibu. |
|---|
| language | Substantiv | olulimi | Luganda is a language. Oluganda lulimi. |
|---|
| money | Substantiv | ssente | I need more money. Neetaaga ssente endala. |
|---|
| work | Substantiv | omulimu | This work is hard. Omulimu guno muzibu. |
|---|
| love | Substantiv | okwagala | Love is very important. Okwagala kwa mugaso nnyo. |
|---|
| music | Substantiv | emiziki | The music is loud. Emiziki gya waggulu. |
|---|
| story | Substantiv | olugero | That story is interesting. Olugero olwo lunyuvu. |
|---|
| way | Substantiv | ekkubo | This way is easy. Ekkubo lino lyangu. |
|---|
| thing | Substantiv | ekintu | This thing is small. Ekintu kino kitono. |
|---|
| life | Substantiv | obulamu | Life is very precious. Obulamu bwa muwendo nnyo. |
|---|
| door | Substantiv | oluggi | The door is open. Oluggi luggule. |
|---|
| table | Substantiv | emmeeza | The table is clean. Emmeeza nyonjo. |
|---|
| chair | Substantiv | entebe | The chair is broken. Entebe emenyese. |
|---|
| car | Substantiv | mmotoka | The car is new. Mmotoka mpya. |
|---|
| good | Adjektiv | lungi | This food is good. Emmere eno nnungi. |
|---|
| bad | Adjektiv | bbi | This water is bad. Amazzi gano mabbi. |
|---|
| big | Adjektiv | nene | That house is big. Ennyumba eri nnene. |
|---|
| small | Adjektiv | tono | The room is small. Ekisenge kitono. |
|---|
| new | Adjektiv | pya | I bought a new book. Nagula ekitabo ekipya. |
|---|
| old | Adjektiv | kadde | That house is old. Ennyumba eri nkadde. |
|---|
| long | Adjektiv | wanvu | The road is long. Ekkubo luwanvu. |
|---|
| short | Adjektiv | mpi | The rope is short. Omuguwa mumpi. |
|---|
| high | Adjektiv | wanvu | The mountain is high. Olusozi luwanvu. |
|---|
| low | Adjektiv | wansi | The table is low. Emmeeza eri wansi. |
|---|
| hot | Adjektiv | bugumu | The tea is hot. Caayi ya bbugumu. |
|---|
| cold | Adjektiv | nyogovu | The water is cold. Amazzi manyogovu. |
|---|
| happy | Adjektiv | musanyufu | The child is happy. Omwana musanyufu. |
|---|
| sad | Adjektiv | nnyiize | She looks very sad. Alabika ng'anyize nnyo. |
|---|
| beautiful | Adjektiv | lungi | The flower is beautiful. Ekimuli kirungi. |
|---|
| easy | Adjektiv | nyangu | This work is easy. Omulimu guno mwangu. |
|---|
| hard | Adjektiv | zibu | This question is hard. Ekibuuzo kino kizibu. |
|---|
| fast | Adjektiv | angu | That car is fast. Mmotoka eyo ya mangu. |
|---|
| slow | Adjektiv | mpola | The old man walks slow. Omusajja omukadde atambula mpola. |
|---|
| right | Adjektiv | tuufu | Your answer is right. Okuddamu kwo kutuufu. |
|---|
| wrong | Adjektiv | bikyamu | That answer is wrong. Okuddamu okwo kukyamu. |
|---|
| important | Adjektiv | wa mugaso | Education is important for children. Okusoma kwa mugaso eri abaana. |
|---|
| true | Adjektiv | mazima | This story is true. Olugero luno lwa mazima. |
|---|
| full | Adjektiv | jjudde | The bottle is full. Eccupa ejjudde. |
|---|
| empty | Adjektiv | jjereere | The room is empty. Ekisenge kijereere. |
|---|
| young | Adjektiv | to | The child is young. Omwana muto. |
|---|
| strong | Adjektiv | wa maanyi | That man is strong. Omusajja oyo wa maanyi. |
|---|
| weak | Adjektiv | nafu | The boy feels weak. Omulenzi awulira nga munafu. |
|---|
| red | Adjektiv | myuufu | The flower is red. Ekimuli kimmyuufu. |
|---|
| blue | Adjektiv | bbulu | The sky is blue. Eggulu bbulu. |
|---|
| green | Adjektiv | kiragala | The grass is green. Essubi kiragala. |
|---|
| yellow | Adjektiv | kyenvu | The fruit is yellow. Ekibala kyenvu. |
|---|
| black | Adjektiv | nzirugavu | The bag is black. Ensawo nzirugavu. |
|---|
| white | Adjektiv | eru | The goat is white. Embuzi eru. |
|---|
| yes | Interjektion | ye | Yes, I understand now. Ye, ntegedde kati. |
|---|
| no | Interjektion | nedda | No, I do not know. Nedda, simanyi. |
|---|
| not | Adverb | si | I am not tired. Siri mukoowu. |
|---|
| and | Konjunktion | ne | Mother and father are home. Maama ne taata bali waka. |
|---|
| or | Konjunktion | oba | Tea or coffee is fine. Caayi oba kaawa kirungi. |
|---|
| but | Konjunktion | naye | I came, but he left. Najja, naye ye yagenda. |
|---|
| if | Konjunktion | bwe | If you come, call me. Bw'ojja, nkuba essimu. |
|---|
| because | Konjunktion | kubanga | I stayed home because rain fell. Nasigala eka kubanga enkuba yatonnya. |
|---|
| with | Präposition | ne | She came with her friend. Yajja ne mukwano gwe. |
|---|
| without | Präposition | awatali | He left without money. Yagenda awatali ssente. |
|---|
| for | Präposition | olwa | This gift is for you. Ekirabo kino kya ggwe. |
|---|
| from | Präposition | okuva | I am from Uganda. Nva mu Yuganda. |
|---|
| to | Präposition | eri | We walked to school. Twatambula eri essomero. |
|---|