| njye | местоимение | I | Njye nditeguye ubu. I am ready now. |
|---|
| wowe | местоимение | you | Wowe ugira neza cyane. You are very kind. |
|---|
| we | местоимение | he | We ni inshuti yanjye. He is my friend. |
|---|
| we | местоимение | she | We ari mu rugo. She is at home. |
|---|
| twe | местоимение | we | Twe dukora buri munsi. We work every day. |
|---|
| bo | местоимение | they | Bo baba i Kigali. They live in Kigali. |
|---|
| iki | местоимение | what | Ushaka iki ubu? What do you want now? |
|---|
| he | наречие | where | Baba he? Where do they live? |
|---|
| ryari | наречие | when | Uzaza ryari? When will you come? |
|---|
| nde | местоимение | who | Ni nde uri ku muryango? Who is at the door? |
|---|
| kuki | наречие | why | Kuki ubabaye? Why are you sad? |
|---|
| gute | наречие | how | Wiga gute? How do you learn? |
|---|
| kuba | глагол | to be | Barishimye uyu munsi. They are happy today. |
|---|
| kugira | глагол | to have | Mfite igitabo. I have a book. |
|---|
| gukora | глагол | to do | Dukora akazi kacu. We do our work. |
|---|
| kujya | глагол | to go | Njya ku ishuri. I go to school. |
|---|
| kuza | глагол | to come | Baza buri gitondo. They come every morning. |
|---|
| kubona | глагол | to see | Mbona ukwezi. I see the moon. |
|---|
| kumenya | глагол | to know | Tuzi igisubizo. We know the answer. |
|---|
| gutekereza | глагол | to think | Ntekereza ku buzima. I think about life. |
|---|
| gushaka | глагол | to want | Bashaka amazi menshi. They want more water. |
|---|
| gukenera | глагол | to need | Dukeneye igihe kinini. We need more time. |
|---|
| gukora | глагол | to make | Akora icyayi cyiza. She makes good tea. |
|---|
| gutwara | глагол | to take | Twara umufuka mu rugo. Take the bag home. |
|---|
| guha | глагол | to give | Mpa icyo gitabo. Give me that book. |
|---|
| kuvuga | глагол | to say | Bavuga ukuri. They say the truth. |
|---|
| kubwira | глагол | to tell | Mbwira izina ryawe. Tell me your name. |
|---|
| kubaza | глагол | to ask | Mbaza ikibazo. I ask a question. |
|---|
| kubona | глагол | to find | Twabonye urufunguzo. We found the key. |
|---|
| kureba | глагол | to look | Reba ikirere. Look at the sky. |
|---|
| gukoresha | глагол | to use | Dukoresha iyi meza. We use this table. |
|---|
| gukora | глагол | to work | Bakora mu mujyi. They work in the city. |
|---|
| kurya | глагол | to eat | Abana barya umuceri uyu munsi. Children eat rice today. |
|---|
| kunywa | глагол | to drink | Nnywa amata buri munsi. I drink milk daily. |
|---|
| gusinzira | глагол | to sleep | Umwana asinzira neza. The child sleeps well. |
|---|
| kugenda | глагол | to walk | Tugenda ku ishuri n'amaguru. We walk to school. |
|---|
| kwiruka | глагол | to run | Abahungu biruka vuba cyane. Boys run very fast. |
|---|
| gusoma | глагол | to read | Nsoma iki gitabo. I read this book. |
|---|
| kwandika | глагол | to write | Yandika buri mugoroba. She writes every evening. |
|---|
| kuvuga | глагол | to speak | Bavuga buhoro hano. They speak slowly here. |
|---|
| gutega amatwi | глагол | to listen | Tega amatwi umwarimu. Listen to the teacher. |
|---|
| kumva | глагол | to hear | Numva umuziki. I hear the music. |
|---|
| kugura | глагол | to buy | Tugura umugati mushya. We buy fresh bread. |
|---|
| kugurisha | глагол | to sell | Bagurisha icyayi hano. They sell tea here. |
|---|
| kwishyura | глагол | to pay | Nishyura amafaranga. I pay the money. |
|---|
| gufasha | глагол | to help | Inshuti zifashanya. Friends help each other. |
|---|
| gukunda | глагол | to love | Dukunda umuryango wacu. We love our family. |
|---|
| kubaho | глагол | to live | Baba mu Rwanda. They live in Rwanda. |
|---|
| gupfa | глагол | to die | Ibiti bishaje bipfa buhoro. Old trees die slowly. |
|---|
| kwiga | глагол | to learn | Abana bigira ku ishuri. Children learn at school. |
|---|
| kwigisha | глагол | to teach | Bigisha abana bato. They teach young children. |
|---|
| gufungura | глагол | to open | Fungura umuryango ubu. Open the door now. |
|---|
| gufunga | глагол | to close | Funga idirishya. Please close the window. |
|---|
| umuntu | существительное | person | Uwo muntu agira neza. That person is kind. |
|---|
| umugabo | существительное | man | Umugabo ni muremure. The man is tall. |
|---|
| umugore | существительное | woman | Umugore araririmba. The woman is singing. |
|---|
| umwana | существительное | child | Umwana arasinziriye. The child is sleeping. |
|---|
| umuhungu | существительное | boy | Umuhungu yiruka vuba. The boy runs fast. |
|---|
| umukobwa | существительное | girl | Umukobwa asoma neza. The girl reads well. |
|---|
| umuryango | существительное | family | Umuryango wanjye ni munini. My family is big. |
|---|
| mama | существительное | mother | Mama ari mu rugo. My mother is home. |
|---|
| papa | существительное | father | Papa akora cyane. My father works hard. |
|---|
| inshuti | существительное | friend | Ni inshuti yanjye. She is my friend. |
|---|
| inzu | существительное | house | Inzu yabo ni nshya. Their house is new. |
|---|
| urugo | существительное | home | Turajya mu rugo. We are going home. |
|---|
| ishuri | существительное | school | Ishuri rirafunguye. The school is open. |
|---|
| umujyi | существительное | city | Uyu mujyi urahuze. This city is busy. |
|---|
| igihugu | существительное | country | U Rwanda ni igihugu cyiza. Rwanda is a beautiful country. |
|---|
| isi | существительное | world | Isi irahinduka. The world is changing. |
|---|
| umuhanda | существительное | street | Umuhanda ni muremure. The street is long. |
|---|
| icyumba | существительное | room | Icyumba gisukuye. The room is clean. |
|---|
| igihe | существительное | time | Igihe kigenda vuba cyane. Time passes very quickly. |
|---|
| umunsi | существительное | day | Uyu munsi ni umunsi mwiza. Today is a good day. |
|---|
| ijoro | существительное | night | Ijoro rirakonje. The night is cold. |
|---|
| igitondo | существительное | morning | Iki gitondo ni cyiza. This morning is beautiful. |
|---|
| umugoroba | существительное | evening | Tuganira buri mugoroba. We talk every evening. |
|---|
| umweru | существительное | week | umweru ugira iminsi irindwi. A week has seven days. |
|---|
| ukwezi | существительное | month | Uku kwezi ni kurekure. This month is long. |
|---|
| umwaka | существительное | year | Uyu mwaka ni ingenzi. This year is important. |
|---|
| uyu munsi | наречие | today | Mpuze uyu munsi. I am busy today. |
|---|
| ejo | наречие | tomorrow | Tuzaza ejo. We will come tomorrow. |
|---|
| ejo hashize | наречие | yesterday | Yaje ejo hashize mu gitondo. He came yesterday morning. |
|---|
| ubu | наречие | now | Ngwino hano ubu. Come here now. |
|---|
| izuba | существительное | sun | Izuba rirashyushye. The sun is hot. |
|---|
| ukwezi | существительное | moon | Ukwezi kuraka. The moon is bright. |
|---|
| inyenyeri | существительное | star | Iyo nyenyeri iraka. That star is bright. |
|---|
| ikirere | существительное | sky | Ikirere ni ubururu. The sky is blue. |
|---|
| isi | существительное | earth | Isi irazengurutse. The earth is round. |
|---|
| umuriro | существительное | fire | Umuriro urashyushye. The fire is hot. |
|---|
| amazi | существительное | water | Amazi ni ingenzi cyane. Water is very important. |
|---|
| imvura | существительное | rain | Imvura iragwa. The rain is falling. |
|---|
| umuyaga | существительное | wind | Umuyaga urakomeye. The wind is strong. |
|---|
| igiti | существительное | tree | Icyo giti ni kirekire. That tree is tall. |
|---|
| ururabo | существительное | flower | Ururabo rwiza. This flower is beautiful. |
|---|
| umusozi | существительное | mountain | Uwo musozi ni muremure. That mountain is high. |
|---|
| uruzi | существительное | river | Uruzi ni rurerure. The river is long. |
|---|
| inyanja | существительное | sea | Inyanja ni ubururu. The sea is blue. |
|---|
| ibiryo | существительное | food | Ibiryo byateguwe. The food is ready. |
|---|
| umugati | существительное | bread | Ndya umugati buri munsi. I eat bread daily. |
|---|
| umuceri | существительное | rice | Duteka umuceri uyu munsi. We cook rice today. |
|---|
| inyama | существительное | meat | Barateka inyama. They are cooking meat. |
|---|
| ifi | существительное | fish | Ifi ni nshya. The fish is fresh. |
|---|
| igi | существительное | egg | Igi ryamenetse. The egg is broken. |
|---|
| amata | существительное | milk | Amata ni meza ku bana. Milk is good for children. |
|---|
| imbuto | существительное | fruit | Imbuto ni ibiryo byiza. Fruit is healthy food. |
|---|
| icyayi | существительное | tea | Anywa icyayi gishyushye. She drinks hot tea. |
|---|
| ikawa | существительное | coffee | Nnywa ikawa buri gitondo. I drink coffee every morning. |
|---|
| umutwe | существительное | head | Umutwe wanjye urababara uyu munsi. My head hurts today. |
|---|
| ijisho | существительное | eye | Ijisho rye ritukura. Her eye is red. |
|---|
| ugutwi | существительное | ear | Ugutu kwanjye kwumva neza. My ear hears well. |
|---|
| umunwa | существительное | mouth | Fungura umunwa wawe cyane. Open your mouth wide. |
|---|
| izuru | существительное | nose | Izuru rye riri kuva amaraso. His nose is bleeding. |
|---|
| ukuboko | существительное | hand | Karaba ukuboko kwawe ubu. Wash your hand now. |
|---|
| ikirenge | существительное | foot | Ikirenge cyanjye kirakonje. My foot is cold. |
|---|
| umutima | существительное | heart | Umutima we urakomeye. Her heart is strong. |
|---|
| izina | существительное | name | Izina ryanjye ni Aline. My name is Aline. |
|---|
| igitabo | существительное | book | Iki gitabo ni gishya. This book is new. |
|---|
| ijambo | существительное | word | Iri jambo ni ingenzi. This word is important. |
|---|
| ururimi | существительное | language | Ikinyarwanda ni ururimi rwanjye. Kinyarwanda is my language. |
|---|
| amafaranga | существительное | money | Nkeneye amafaranga menshi. I need more money. |
|---|
| akazi | существительное | work | Akazi kanjye karakomeye. My work is hard. |
|---|
| urukundo | существительное | love | Urukundo ni ingenzi cyane. Love is very important. |
|---|
| umuziki | существительное | music | Umuziki ni mwiza. The music is beautiful. |
|---|
| inkuru | существительное | story | Iyi nkuru ni y'ukuri. This story is true. |
|---|
| inzira | существительное | way | Iyi nzira iroroshye. This way is easy. |
|---|
| ikintu | существительное | thing | Icyo kintu ni icyanjye. That thing is mine. |
|---|
| ubuzima | существительное | life | Ubuzima ntibworoshye. Life is not easy. |
|---|
| umuryango | существительное | door | Umuryango urafunguye. The door is open. |
|---|
| ameza | существительное | table | Ameza arasukuye. The table is clean. |
|---|
| intebe | существительное | chair | Intebe yamenetse. The chair is broken. |
|---|
| imodoka | существительное | car | Imodoka ni nshya. The car is new. |
|---|
| mwiza | прилагательное | good | Ibi biryo ni byiza. This food is good. |
|---|
| mbi | прилагательное | bad | Uwo muhanda ni mubi. That road is bad. |
|---|
| munini | прилагательное | big | Inzu yabo ni nini. Their house is big. |
|---|
| to | прилагательное | small | Icyumba ni gito. The room is small. |
|---|
| nshya | прилагательное | new | Mfite igitabo gishya. I have a new book. |
|---|
| kera | прилагательное | old | Iyo nzu irashaje. That house is old. |
|---|
| kirekire | прилагательное | long | Umuhanda ni muremure. The road is long. |
|---|
| gito | прилагательное | short | Uwo mugozi ni mugufi. The rope is short. |
|---|
| muremure | прилагательное | high | Umusozi ni muremure. The mountain is high. |
|---|
| gito | прилагательное | low | Urukuta ni rugufi. The wall is low. |
|---|
| shyushye | прилагательное | hot | Icyayi kirashyushye. The tea is hot. |
|---|
| konje | прилагательное | cold | Amazi arakonje. The water is cold. |
|---|
| wishimye | прилагательное | happy | Arishimye uyu munsi. She is happy today. |
|---|
| ababaye | прилагательное | sad | Umwana arababaye. The child is sad. |
|---|
| mwiza | прилагательное | beautiful | Ururabo ni rwiza. The flower is beautiful. |
|---|
| yoroshye | прилагательное | easy | Aka kazi karoroshye. This work is easy. |
|---|
| komeye | прилагательное | hard | Iri somo rirakomeye. This lesson is hard. |
|---|
| vuba | прилагательное | fast | Iyi modoka yihuta. This car is fast. |
|---|
| buhoro | прилагательное | slow | Umusaza agenda buhoro. The old man walks slow. |
|---|
| ukuri | прилагательное | right | Igisubizo cyawe ni ukuri. Your answer is right. |
|---|
| ikosa | прилагательное | wrong | Icyo gisubizo ni ikosa. That answer is wrong. |
|---|
| ingenzi | прилагательное | important | Amazi ni ingenzi ku buzima. Water is important for life. |
|---|
| ukuri | прилагательное | true | Iyi nkuru ni y'ukuri. This story is true. |
|---|
| cyuzuye | прилагательное | full | Igikombe cyuzuye. The cup is full. |
|---|
| kirimo ubusa | прилагательное | empty | Icyumba kirimo ubusa. The room is empty. |
|---|
| muto | прилагательное | young | Umwana ni muto. The child is young. |
|---|
| komeye | прилагательное | strong | Uwo mugabo arakomeye. That man is strong. |
|---|
| ntege nke | прилагательное | weak | Umwana urwaye afite intege nke. The sick child is weak. |
|---|
| umutuku | прилагательное | red | Ururabo ni umutuku. The flower is red. |
|---|
| ubururu | прилагательное | blue | Ikirere ni ubururu. The sky is blue. |
|---|
| icyatsi | прилагательное | green | Ibyatsi ni icyatsi. The grass is green. |
|---|
| umuhondo | прилагательное | yellow | Imbuto ni umuhondo. The fruit is yellow. |
|---|
| umweru | прилагательное | black | Umufuka ni umukara. The bag is black. |
|---|
| umweru | прилагательное | white | Amata ni umweru. The milk is white. |
|---|
| yego | междометие | yes | Yego, ndabyumva ubu. Yes, I understand now. |
|---|
| oya | междометие | no | Oya, simbizi. No, I do not know. |
|---|
| nt | наречие | not | Ntabwo niteguye. I am not ready. |
|---|
| na | союз | and | Icyayi n'umugati byateguwe. Tea and bread are ready. |
|---|
| cyangwa | союз | or | Icyayi cyangwa ikawa birashoboka. Tea or coffee is fine. |
|---|
| ariko | союз | but | Ndarushye, ariko ndishimye. I am tired, but happy. |
|---|
| niba | союз | if | Niba uza, turarya. If you come, we eat. |
|---|
| kubera ko | союз | because | Nagumye kubera ko imvura yaguye. I stayed because it rained. |
|---|
| hamwe na | предлог | with | Naje hamwe n'inshuti yanjye. I came with my friend. |
|---|
| nta | предлог | without | Yagiye nta mafaranga afite. He left without money. |
|---|
| ku bwa | предлог | for | Iyi mpano ni iyawe. This gift is for you. |
|---|
| kuva | предлог | from | Yavuye ku ishuri. She came from school. |
|---|
| ku | предлог | to | Twagiye i Kigali. We went to Kigali. |
|---|