| हम | pronom | I | हम अब इहाँ बानी। I am here now. |
|---|
| तू | pronom | you | तू हमार दोस्त बाड़ऽ। You are my friend. |
|---|
| ऊ | pronom | he | ऊ आज बहुत थाकल बा। He is very tired today. |
|---|
| ऊ | pronom | she | ऊ अब घरे बा। She is at home now. |
|---|
| हमनी | pronom | we | हमनी अब साथे जात बानी। We are going together now. |
|---|
| ऊ लोग | pronom | they | ऊ लोग कमरा में बाड़ें। They are in the room. |
|---|
| का | pronom | what | तोहार नाँव का बा? What is your name? |
|---|
| कहाँ | adverbe | where | तू अब कहाँ रहेलऽ? Where do you live now? |
|---|
| कब | adverbe | when | तू इहाँ कब अइबऽ? When will you come here? |
|---|
| के | pronom | who | दरवाजा पर के बा? Who is at the door? |
|---|
| काहे | adverbe | why | तू आज उदास काहे बाड़ऽ? Why are you sad today? |
|---|
| कइसे | adverbe | how | तू ई कइसे जानेलऽ? How do you know this? |
|---|
| होखल | verbe | to be | ऊ लोग आज खुश बाड़ें। They are happy today. |
|---|
| होखल | verbe | to have | हमरा लगे एगो नया किताब बा। I have a new book. |
|---|
| कइल | verbe | to do | हम रोज आपन काम करीला। I do my work daily. |
|---|
| जाइल | verbe | to go | हमनी रोज स्कूल जानी। We go to school daily. |
|---|
| आइल | verbe | to come | ऊ लोग हर हप्ता इहाँ आवेलें। They come here every week. |
|---|
| देखल | verbe | to see | हम आज रात चनमा देखतानी। I see the moon tonight. |
|---|
| जानल | verbe | to know | हम ई कहानी नीक से जानीला। I know this story well. |
|---|
| सोचल | verbe | to think | हमनी अकसर जिनगी बारे में सोचिला। We think about life often. |
|---|
| चाहल | verbe | to want | हम चाय के एगो कप चाहतानी। I want a cup of tea. |
|---|
| जरूरत होखल | verbe | to need | हमनी के अब साफ पानी के जरूरत बा। We need clean water now. |
|---|
| बनावल | verbe | to make | ऊ रोज बढ़िया चाय बनावेली। She makes good tea daily. |
|---|
| लेल | verbe | to take | ई किताब अपना साथे ले लऽ। Take this book with you. |
|---|
| देहल | verbe | to give | कृपया हमरा थोड़ा पानी दीं। Please give me some water. |
|---|
| कहल | verbe | to say | ऊ बात फेर मत कहऽ। Do not say that again. |
|---|
| बतावल | verbe | to tell | हमरा साँच कहानी बतावऽ। Tell me the true story. |
|---|
| पूछल | verbe | to ask | हम एगो आसान सवाल पूछतानी। I ask one simple question. |
|---|
| मिलल | verbe | to find | हमनी खोइल चाभी पा गइल। We found the lost key. |
|---|
| देखल | verbe | to look | नीला आकाश ओर देखऽ। Look at the blue sky. |
|---|
| इस्तेमाल कइल | verbe | to use | हम ई छुरी रोज इस्तेमाल करीला। I use this knife daily. |
|---|
| काम कइल | verbe | to work | ऊ लोग शहर में काम करेला। They work in the city. |
|---|
| खाइल | verbe | to eat | हमनी रोज भात खानी। We eat rice every day. |
|---|
| पियल | verbe | to drink | खाना बाद पानी पियऽ। Drink water after the meal. |
|---|
| सूअल | verbe | to sleep | बच्चा बहुत जल्दी सूत जाला। The child sleeps very early. |
|---|
| चलल | verbe | to walk | हम हर साँझ घरे चलेला। I walk home every evening. |
|---|
| दौड़ल | verbe | to run | लइका बहुत तेज दौड़ेला। The boy runs very fast. |
|---|
| पढ़ल | verbe | to read | ऊ ई किताब रोज पढ़ेली। She reads this book daily. |
|---|
| लिखल | verbe | to write | हम आपन नाँव साफ लिखतानी। I write my name clearly. |
|---|
| बोलल | verbe | to speak | ऊ लोग घरे भोजपुरी बोलेला। They speak Bhojpuri at home. |
|---|
| सुनल | verbe | to listen | पुरनका गीत सुनऽ। Listen to the old song. |
|---|
| सुनल | verbe | to hear | हम बाहर बरखा के आवाज सुनतानी। I hear the rain outside. |
|---|
| किनल | verbe | to buy | हमनी आज ताजा फल किनतानी। We buy fresh fruit today. |
|---|
| बेचल | verbe | to sell | ऊ लोग स्कूल लगे चाय बेचेले। They sell tea near school. |
|---|
| पइसा देहल | verbe | to pay | हम अब बिल के पइसा देतानी। I pay the bill now. |
|---|
| मदद कइल | verbe | to help | कृपया आज अपना माई के मदद करऽ। Please help your mother today. |
|---|
| प्यार कइल | verbe | to love | हमनी आपन परिवार से बहुत प्यार करीला। We love our family deeply. |
|---|
| रहल | verbe | to live | ऊ लोग एह शहर में रहेला। They live in this city. |
|---|
| मरल | verbe | to die | सभे आदमी एक दिन मर जाला। All people die one day. |
|---|
| सीखल | verbe | to learn | बच्चा लोग इहाँ बहुत जल्दी सीखे ला। Children learn very quickly here. |
|---|
| पढ़ावल | verbe | to teach | ऊ हमनी के हर बिहान पढ़ावेली। She teaches us every morning. |
|---|
| खोलल | verbe | to open | दरवाजा खोलऽ, कृपया। Open the door, please. |
|---|
| बंद कइल | verbe | to close | रात में खिड़की बंद करऽ। Close the window at night. |
|---|
| आदमी | nom | person | हर आदमी के इज्जत चाहीं। Every person needs respect. |
|---|
| मरद | nom | man | ऊ मरद बहुत लमहर बा। That man is very tall. |
|---|
| मेहरारू | nom | woman | ऊ मेहरारू हमार गुरू बाड़ी। The woman is my teacher. |
|---|
| बच्चा | nom | child | बच्चा अब सूतत बा। The child is sleeping now. |
|---|
| लइका | nom | boy | लइका हर रात पढ़ेला। The boy reads every night. |
|---|
| लइकी | nom | girl | लइकी आज सुन्नर गावतिया। The girl sings beautifully today. |
|---|
| परिवार | nom | family | हमार परिवार इहाँ रहेला। My family lives here. |
|---|
| माई | nom | mother | हमार माई बढ़िया खाना बनावेली। My mother makes good food. |
|---|
| बाबूजी | nom | father | हमार बाबूजी कस्बा में काम करेलन। My father works in town. |
|---|
| दोस्त | nom | friend | ऊ हमार सभसे बढ़िया दोस्त बा। He is my best friend. |
|---|
| घर | nom | house | ओकरा लोग के घर बहुत बड़ बा। Their house is very big. |
|---|
| घर | nom | home | हम अब घर जातानी। I am going home now. |
|---|
| स्कूल | nom | school | स्कूल बिहान खुलेला। The school opens at dawn. |
|---|
| शहर | nom | city | ई शहर बहुत भीड़भाड़ वाला बा। This city is very crowded. |
|---|
| देश | nom | country | हमार देश बहुत बड़ बा। Our country is very large. |
|---|
| दुनिया | nom | world | दुनिया तेजी से बदलत बा। The world is changing fast. |
|---|
| सड़क | nom | street | ई सड़क बहुत लमहर बा। The street is very long. |
|---|
| कमरा | nom | room | ई कमरा बहुत छोट बा। This room is very small. |
|---|
| समय | nom | time | समय बहुत जल्दी बीत जाला। Time moves very quickly. |
|---|
| दिन | nom | day | आज बढ़िया दिन बा। Today is a good day. |
|---|
| रात | nom | night | रात बहुत ठंडा बा। The night is very cold. |
|---|
| बिहान | nom | morning | बिहान के हवा ताजा लागेला। Morning air feels fresh. |
|---|
| साँझ | nom | evening | हमनी हर साँझ चलेला। We walk every evening. |
|---|
| हप्ता | nom | week | हम हर हप्ता काम करीला। I work every week. |
|---|
| महीना | nom | month | ई महीना बहुत व्यस्त बा। This month is very busy. |
|---|
| बरिस | nom | year | ई बरिस अलग लागता। This year feels different. |
|---|
| आज | adverbe | today | हम आज व्यस्त बानी। I am busy today. |
|---|
| काल्ह | adverbe | tomorrow | हमनी काल्ह अइब। We will come tomorrow. |
|---|
| काल्ह | adverbe | yesterday | ऊ काल्ह इहाँ आइल रहे। He came here yesterday. |
|---|
| अब | adverbe | now | हमरा अब खाना चाहीं। I want food now. |
|---|
| सूरज | nom | sun | सूरज बहुत तेज बा। The sun is very bright. |
|---|
| चनमा | nom | moon | आज रात चनमा सुन्नर लागत बा। The moon looks beautiful tonight. |
|---|
| तारा | nom | star | आज रात एगो तारा तेज चमकत बा। One star shines brightly tonight. |
|---|
| आकाश | nom | sky | आकाश बहुत साफ बा। The sky is very clear. |
|---|
| धरती | nom | earth | धरती हमनी के घर बा। The earth is our home. |
|---|
| आग | nom | fire | आग बहुत गरम बा। The fire is very hot. |
|---|
| पानी | nom | water | पानी बहुत जरूरी बा। Water is very important. |
|---|
| बरखा | nom | rain | बरखा आज बिहान सुरू भइल। The rain started this morning. |
|---|
| हवा | nom | wind | हवा बहुत ठंडा लागता। The wind feels very cold. |
|---|
| पेड़ | nom | tree | ऊ पेड़ बहुत पुरान बा। That tree is very old. |
|---|
| फूल | nom | flower | ई फूल बहुत मीठ महकत बा। This flower smells very sweet. |
|---|
| पहाड़ | nom | mountain | पहाड़ बहुत ऊँच बा। The mountain is very high. |
|---|
| नदी | nom | river | नदी बहुत तेज बहेले। The river flows very fast. |
|---|
| समुंदर | nom | sea | समुंदर आज नीला लागत बा। The sea looks blue today. |
|---|
| खाना | nom | food | खाना बहुत बढ़िया बा। The food is very good. |
|---|
| रोटी | nom | bread | हम हर बिहान रोटी खातानी। I eat bread every morning. |
|---|
| भात | nom | rice | हमनी रोज भात खानी। We eat rice daily. |
|---|
| मास | nom | meat | ऊ लोग अतवार के मास बनावेला। They cook meat on Sunday. |
|---|
| मछरी | nom | fish | मछरी बहुत ताजा बा। The fish is very fresh. |
|---|
| अंडा | nom | egg | हम रोज एगो अंडा खातानी। I eat one egg daily. |
|---|
| दूध | nom | milk | बच्चा गरम दूध पीएला। The child drinks warm milk. |
|---|
| फल | nom | fruit | ताजा फल बहुत सेहतमंद होला। Fresh fruit is very healthy. |
|---|
| चाय | nom | tea | हम हर बिहान चाय पीतानी। I drink tea every morning. |
|---|
| कॉफी | nom | coffee | ऊ काम पर कॉफी पीएली। She drinks coffee at work. |
|---|
| सिर | nom | head | हमार सिर आज दुखात बा। My head hurts today. |
|---|
| आँख | nom | eye | ओकर आँख बहुत सुन्नर बा। Her eyes are very beautiful. |
|---|
| कान | nom | ear | हमार कान बहुत दुखात बा। My ear hurts badly. |
|---|
| मुँह | nom | mouth | आपन मुँह पूरा खोलऽ। Open your mouth wide. |
|---|
| नाक | nom | nose | हमार नाक ठंडा लागत बा। My nose feels cold. |
|---|
| हाथ | nom | hand | अब आपन हाथ धो लऽ। Wash your hands now. |
|---|
| पाँव | nom | foot | हमार पाँव आज दुखात बा। My foot hurts today. |
|---|
| दिल | nom | heart | ओकर दिल बहुत मजबूत बा। His heart is very strong. |
|---|
| नाँव | nom | name | तोहार नाँव बहुत नीक बा। Your name is very nice. |
|---|
| किताब | nom | book | ई किताब बहुत पुरान बा। This book is very old. |
|---|
| शब्द | nom | word | ई शब्द बहुत आम बा। This word is very common. |
|---|
| भाषा | nom | language | भाषा बहुत लोगन के जोड़ेला। Language connects many people. |
|---|
| पइसा | nom | money | हमरा अब अउरी पइसा चाहीं। I need more money now. |
|---|
| काम | nom | work | ई काम बहुत कठिन बा। This work is very hard. |
|---|
| प्यार | nom | love | प्यार जिनगी के सुन्नर बनावेला। Love makes life beautiful. |
|---|
| संगीत | nom | music | हमरा ई संगीत बहुत पसंद बा। I love this music. |
|---|
| कहानी | nom | story | ऊ कहानी बहुत रोचक बा। That story is very interesting. |
|---|
| रास्ता | nom | way | ई रास्ता बहुत लमहर बा। This way is very long. |
|---|
| चीज | nom | thing | ई चीज बहुत काम के बा। This thing is very useful. |
|---|
| जिनगी | nom | life | जिनगी हमेशा आसान नइखे। Life is not always easy. |
|---|
| दरवाजा | nom | door | दरवाजा अब खुलल बा। The door is open now. |
|---|
| मेज | nom | table | किताब मेज पर बा। The book is on the table. |
|---|
| कुर्सी | nom | chair | ई कुर्सी बहुत मजबूत बा। This chair is very strong. |
|---|
| गाड़ी | nom | car | गाड़ी बहुत नया बा। The car is very new. |
|---|
| नीक | adjectif | good | ई किताब नीक बा। This book is good. |
|---|
| खराब | adjectif | bad | खाना आज खराब लागता। The food tastes bad today. |
|---|
| बड़ | adjectif | big | ओकरा लोग लगे बड़ घर बा। They have a big house. |
|---|
| छोट | adjectif | small | ई कमरा छोट बा। This room is small. |
|---|
| नया | adjectif | new | हम नया गाड़ी किननी। I bought a new car. |
|---|
| पुरान | adjectif | old | ई पेड़ बहुत पुरान बा। This tree is very old. |
|---|
| लमहर | adjectif | long | ई सड़क बहुत लमहर बा। This road is very long. |
|---|
| छोट | adjectif | short | रस्सी बहुत छोट बा। The rope is too short. |
|---|
| ऊँच | adjectif | high | ऊ दीवाल बहुत ऊँच बा। That wall is very high. |
|---|
| नीच | adjectif | low | मेज बहुत नीच बा। The table is too low. |
|---|
| गरम | adjectif | hot | चाय बहुत गरम बा। The tea is very hot. |
|---|
| ठंडा | adjectif | cold | पानी बहुत ठंडा बा। The water is very cold. |
|---|
| खुश | adjectif | happy | हमनी आज खुश बानी। We are happy today. |
|---|
| उदास | adjectif | sad | ऊ आज उदास बाड़ी। She feels sad today. |
|---|
| सुन्नर | adjectif | beautiful | फूल सुन्नर बा। The flower is beautiful. |
|---|
| आसान | adjectif | easy | ई सवाल आसान बा। This question is easy. |
|---|
| कठिन | adjectif | hard | ई काम कठिन बा। This work is hard. |
|---|
| तेज | adjectif | fast | ई घोड़ा बहुत तेज बा। This horse is very fast. |
|---|
| धीरे | adjectif | slow | पुरान गाड़ी धीरे चलेला। The old car is slow. |
|---|
| सही | adjectif | right | तोहार जवाब सही बा। Your answer is right. |
|---|
| गलत | adjectif | wrong | ऊ जवाब गलत बा। That answer is wrong. |
|---|
| जरूरी | adjectif | important | पानी जिनगी खातिर जरूरी बा। Water is important for life. |
|---|
| साँच | adjectif | true | ई कहानी साँच बा। This story is true. |
|---|
| मुफ्त | adjectif | free | ई किताब आज मुफ्त बा। This book is free today. |
|---|
| भरल | adjectif | full | गिलास भरल बा। The glass is full. |
|---|
| खाली | adjectif | empty | कमरा अब खाली बा। The room is empty now. |
|---|
| जवान | adjectif | young | ऊ अभी बहुत जवान बा। He is still very young. |
|---|
| मजबूत | adjectif | strong | ऊ मरद मजबूत बा। That man is strong. |
|---|
| कमजोर | adjectif | weak | बच्चा कमजोर लागत बा। The child feels weak. |
|---|
| लाल | adjectif | red | फूल लाल बा। The flower is red. |
|---|
| नीला | adjectif | blue | आकाश नीला लागत बा। The sky looks blue. |
|---|
| हरियर | adjectif | green | पेड़ हरियर बा। The tree is green. |
|---|
| पीयर | adjectif | yellow | फूल पीयर बा। The flower is yellow. |
|---|
| करिया | adjectif | black | गाड़ी करिया बा। The car is black. |
|---|
| उजरा | adjectif | white | दूध उजरा बा। The milk is white. |
|---|
| हाँ | interjection | yes | हाँ, हम ओकरा के जानीला। Yes, I know him. |
|---|
| ना | interjection | no | ना, हम ना आ सकीं। No, I cannot come. |
|---|
| ना | adverbe | not | हम अब तइयार ना बानी। I am not ready now. |
|---|
| आ | conjonction | and | चाय आ रोटी तइयार बा। Tea and bread are ready. |
|---|
| या | conjonction | or | चाय या कॉफी ठीक बा। Tea or coffee is fine. |
|---|
| बाकिर | conjonction | but | ऊ गरीब बा, बाकिर खुश बा। He is poor but happy. |
|---|
| अगर | conjonction | if | अगर तू अइबऽ, त हम जइब। If you come, I will go. |
|---|
| काहेकि | conjonction | because | हम रुकनी काहेकि बरखा भइल। I stayed because it rained. |
|---|
| संगे | préposition | with | हम अपना दोस्त संगे आइल रहीं। I came with my friend. |
|---|
| बिना | préposition | without | हमरा बिना मत जा। Do not go without me. |
|---|
| खातिर | préposition | for | ई उपहार तोहरा खातिर बा। This gift is for you. |
|---|
| से | préposition | from | हम शहर से आइल बानी। I came from the city. |
|---|
| ले | préposition | to | हमनी साथे स्कूल ले चलनी। We walked to school together. |
|---|