| nye | 代名詞 | I | Nye le afisia fifia. I am here now. |
|---|
| wò | 代名詞 | you | Wò nye xɔ̃nye. You are my friend. |
|---|
| e | 代名詞 | he | E le sukuu me. He is at school. |
|---|
| e | 代名詞 | she | E le aƒe me. She is at home. |
|---|
| mí | 代名詞 | we | Mí le klalo egbe. We are ready today. |
|---|
| wo | 代名詞 | they | Wo le xɔ me. They are in the room. |
|---|
| nu ka | 代名詞 | what | Nu kae nye esia? What is this thing? |
|---|
| afi ka | 副詞 | where | Afi kae wò-aƒe le? Where is your house? |
|---|
| ame ka | 代名詞 | who | Ame kae nye ema? Who is that person? |
|---|
| aleke | 副詞 | how | Aleke nèle egbe? How are you today? |
|---|
| nye | 動詞 | to be | E nye nusɔla. She is a teacher. |
|---|
| wɔ | 動詞 | to do | Mewɔa nye dɔ gbe sia gbe. I do my work daily. |
|---|
| yi | 動詞 | to go | Woyina sukulu ŋdi. They go to school early. |
|---|
| va | 動詞 | to come | Mekuku va afisia fifia. Please come here now. |
|---|
| kpɔ | 動詞 | to see | Mekpɔ gaʋu la. I see the car. |
|---|
| bu | 動詞 | to think | Míebua ŋku ɖe agbe ŋu zi geɖe. We think about life often. |
|---|
| di | 動詞 | to want | Medi tsia ɖe. I want some water. |
|---|
| wɔ | 動詞 | to make | Wowɔa nuɖuɖu nyui le afisia. They make good food here. |
|---|
| tsɔ | 動詞 | to take | Tsɔ agbalẽ la yi aƒe. Take the book home. |
|---|
| na | 動詞 | to give | Na agbalẽ la nye. Give me the book. |
|---|
| gblɔ | 動詞 | to say | Mekuku gblɔ wò-ŋkɔ. Please say your name. |
|---|
| gblɔ na | 動詞 | to tell | Gblɔ nyatakaka la na nye. Tell me the story. |
|---|
| bia | 動詞 | to ask | Bia nufiãla la fifia. Ask the teacher now. |
|---|
| kpɔ | 動詞 | to find | Mekpɔ nye agbalẽ. I find my book. |
|---|
| kpɔ | 動詞 | to look | Kpɔ dzifo la. Look at the sky. |
|---|
| zã | 動詞 | to use | Mízãa kplɔ̃ si gbe sia gbe. We use this table daily. |
|---|
| wɔ dɔ | 動詞 | to work | Wowɔa dɔ ŋdi sia ŋdi. They work every morning. |
|---|
| ɖu | 動詞 | to eat | Vi la ɖuna mɔlu. The child eats rice. |
|---|
| no | 動詞 | to drink | Meno tsi fifia. I drink water now. |
|---|
| dɔ | 動詞 | to sleep | Vi sue la dɔa nyuie. The baby sleeps well. |
|---|
| zɔ | 動詞 | to walk | Mízɔna yina sukulu. We walk to school. |
|---|
| si | 動詞 | to run | Ŋutsuvi la sina kaba. The boy runs fast. |
|---|
| xlẽ | 動詞 | to read | Exlẽa agbalẽ aɖe. She reads a book. |
|---|
| ŋlɔ | 動詞 | to write | Ŋlɔ wò-ŋkɔ le afisia. Write your name here. |
|---|
| ƒo nu | 動詞 | to speak | Woƒoa Eʋegbe nyuie. They speak Ewe well. |
|---|
| se | 動詞 | to listen | Se hadzidzi la. Listen to the music. |
|---|
| se | 動詞 | to hear | Mese ya la. I hear the wind. |
|---|
| xɔ | 動詞 | to buy | Míexɔa abolo egbe. We buy bread today. |
|---|
| dzra | 動詞 | to sell | Wodzraa tɔ̃ le afisia. They sell fish here. |
|---|
| kpe ɖe ŋu | 動詞 | to help | Mekuku kpe ɖe vi la ŋu. Please help the child. |
|---|
| lɔ̃ | 動詞 | to love | Melɔ̃a nye ƒome. I love my family. |
|---|
| nɔ | 動詞 | to live | Mínɔa du me. We live in the city. |
|---|
| ku | 動詞 | to die | Ŋutsu tsitsi la ku etsɔ. The old man died yesterday. |
|---|
| srɔ̃ | 動詞 | to learn | Viviwo srɔ̃na le sukulu. Children learn at school. |
|---|
| fia | 動詞 | to teach | Wofiaa viviwo. They teach the children. |
|---|
| ke | 動詞 | to open | Ke ʋɔtrɔ la fifia. Open the door now. |
|---|
| tu | 動詞 | to close | Mekuku tu ʋɔtrɔ la. Close the door please. |
|---|
| ame | 名詞 | person | Ame ma le dɔme. That person is kind. |
|---|
| ŋutsu | 名詞 | man | Ŋutsu la le ŋusẽ. The man is strong. |
|---|
| nyɔnu | 名詞 | woman | Nyɔnu la dzidzɔ le eŋu. The woman is happy. |
|---|
| vi | 名詞 | child | Vi la le dɔm. The child is sleeping. |
|---|
| ŋutsuvi | 名詞 | boy | Ŋutsuvi la sina kaba. The boy runs fast. |
|---|
| nyɔnuvi | 名詞 | girl | Nyɔnuvi la xlẽa nyuie. The girl reads well. |
|---|
| ƒome | 名詞 | family | Nye ƒome la lớn. My family is big. |
|---|
| dada | 名詞 | mother | Nye dada le afisia. My mother is here. |
|---|
| fofo | 名詞 | father | Efofo wɔa dɔ sesẽe. His father works hard. |
|---|
| xɔ̃ | 名詞 | friend | E nye xɔ̃nye. She is my friend. |
|---|
| aƒe | 名詞 | house | Woƒe aƒe la yeyee. Their house is new. |
|---|
| aƒe | 名詞 | home | Míele yiyi ge aƒe. We are going home. |
|---|
| sukulu | 名詞 | school | Sukulu la te ɖe ŋu. The school is nearby. |
|---|
| du | 名詞 | city | Du sia lớn. This city is big. |
|---|
| dukɔ | 名詞 | country | Míaƒe dukɔ la le ŋutifafa me. Our country is peaceful. |
|---|
| mɔ | 名詞 | street | Mɔ la didi. The street is long. |
|---|
| xɔ | 名詞 | room | Xɔ la le dzadzra. The room is clean. |
|---|
| ɣeyiɣi | 名詞 | time | Ɣeyiɣi la yina kaba ŋutɔ. Time goes very fast. |
|---|
| gbe | 名詞 | day | Egbe nye gbe nyui. Today is a good day. |
|---|
| zã | 名詞 | night | Zã la fa. The night is cold. |
|---|
| ŋdi | 名詞 | morning | Ŋdi sia fa. This morning is cold. |
|---|
| fiẽ | 名詞 | evening | Míava fiẽ sia. We will come this evening. |
|---|
| kwasiɖa | 名詞 | week | Kwasiɖa ɖeka xɔ gbe adre. A week has seven days. |
|---|
| ɣleti | 名詞 | month | Ɣleti sia le dɔ geɖe. This month is busy. |
|---|
| ƒe | 名詞 | year | Ƒe sia le vevie. This year is important. |
|---|
| egbe | 副詞 | today | Mele dɔ wɔm egbe. I am busy today. |
|---|
| etsɔ | 副詞 | tomorrow | Míayi mɔ etsɔ. We will travel tomorrow. |
|---|
| etsɔ | 副詞 | yesterday | Eva etsɔ ŋdi. He came yesterday morning. |
|---|
| fifia | 副詞 | now | Va afisia fifia, mekuku. Come here now please. |
|---|
| ɣe | 名詞 | sun | Ɣe la dzo. The sun is hot. |
|---|
| ɣleti | 名詞 | moon | Ɣleti la le kekeli zã sia. The moon is bright tonight. |
|---|
| ŋkeke | 名詞 | star | Ŋkeke aɖe klẽna nyuie. A star shines brightly. |
|---|
| dzifo | 名詞 | sky | Dzifo la le bleu. The sky is blue. |
|---|
| dzo | 名詞 | fire | Dzo la dzo. The fire is hot. |
|---|
| tsi | 名詞 | water | Tsi la fa. The water is cold. |
|---|
| tsi | 名詞 | rain | Tsi le dzadzam. The rain is falling. |
|---|
| ya | 名詞 | wind | Ya la le ŋusẽ. The wind is strong. |
|---|
| ati | 名詞 | tree | Ati ma didi. That tree is tall. |
|---|
| se | 名詞 | flower | Se la nyo. The flower is beautiful. |
|---|
| to | 名詞 | mountain | To la kɔ. The mountain is high. |
|---|
| tɔ | 名詞 | river | Tɔ la gã. The river is wide. |
|---|
| atsiaƒu | 名詞 | sea | Atsiaƒu la xɔ dzɔdzɔ egbe. The sea is rough today. |
|---|
| nuɖuɖu | 名詞 | food | Nuɖuɖu la le klalo. The food is ready. |
|---|
| abolo | 名詞 | bread | Mexɔ abolo yeye. I bought fresh bread. |
|---|
| mɔlu | 名詞 | rice | Mɔlu la dzo. The rice is hot. |
|---|
| la | 名詞 | meat | La la nyo. The meat is good. |
|---|
| tɔ̃ | 名詞 | fish | Tɔ̃ la yeye. The fish is fresh. |
|---|
| koklozi | 名詞 | egg | Koklozi la gbã. The egg is broken. |
|---|
| atiku | 名詞 | fruit | Atiku sia le vivi. This fruit is sweet. |
|---|
| ta | 名詞 | head | Nye ta le vevem egbe. My head hurts today. |
|---|
| ŋku | 名詞 | eye | Eŋku la dzĩ. Her eye is red. |
|---|
| tome | 名詞 | ear | Nye tome le vevem kakaka. My ear hurts badly. |
|---|
| nu | 名詞 | mouth | Ke wò nu gã. Open your mouth wide. |
|---|
| ã | 名詞 | nose | Eã la le ʋu tsim. His nose is bleeding. |
|---|
| asi | 名詞 | hand | Tsi asiwo nyuie. Wash your hands well. |
|---|
| afɔ | 名詞 | foot | Nye afɔ le vevem fifia. My foot hurts now. |
|---|
| dzi | 名詞 | heart | Edzi la le ŋusẽ. Her heart is strong. |
|---|
| ŋkɔ | 名詞 | name | Wò ŋkɔ nyo. Your name is beautiful. |
|---|
| agbalẽ | 名詞 | book | Agbalẽ sia yeyee. This book is new. |
|---|
| nya | 名詞 | word | Nya ma le vevie. That word is important. |
|---|
| gbe | 名詞 | language | Eʋegbe nye gbe aɖe. Ewe is a language. |
|---|
| ga | 名詞 | money | Medi ga geɖe wu. I need more money. |
|---|
| dɔ | 名詞 | work | Dɔ sia sesẽ. This work is hard. |
|---|
| lɔlɔ̃ | 名詞 | love | Lɔlɔ̃ le vevie ŋutɔ. Love is very important. |
|---|
| hadzidzi | 名詞 | music | Hadzidzi la vivi. The music is sweet. |
|---|
| nyatakaka | 名詞 | story | Nyatakaka la dze agbe. The story is interesting. |
|---|
| mɔ | 名詞 | way | Mɔ sia le bɔbɔe. This way is easy. |
|---|
| nu | 名詞 | thing | Nu sia yeyee. This thing is new. |
|---|
| agbe | 名詞 | life | Agbe nyo. Life is beautiful. |
|---|
| ʋɔtrɔ | 名詞 | door | Ʋɔtrɔ la ke. The door is open. |
|---|
| kplɔ̃ | 名詞 | table | Kplɔ̃ la le dzadzra. The table is clean. |
|---|
| zikpui | 名詞 | chair | Zikpui la sue. The chair is small. |
|---|
| gaʋu | 名詞 | car | Gaʋu la yeyee. The car is new. |
|---|
| nyui | 形容詞 | good | Nuɖuɖu sia nyui. This food is good. |
|---|
| vɔ̃ | 形容詞 | bad | Tsi la vɔ̃. The water is bad. |
|---|
| gã | 形容詞 | big | Aƒe ma gã. That house is big. |
|---|
| sue | 形容詞 | small | Xɔ la sue. The room is small. |
|---|
| yeye | 形容詞 | new | Mexɔ gaʋu yeye aɖe. I bought a new car. |
|---|
| tsitsi | 形容詞 | old | Agbalẽ ma tsitsi. That book is old. |
|---|
| didi | 形容詞 | long | Mɔ la didi. The road is long. |
|---|
| kɔ | 形容詞 | high | To la kɔ. The mountain is high. |
|---|
| dzo | 形容詞 | hot | |
|---|
| fa | 形容詞 | cold | Tsi la fa. The water is cold. |
|---|
| dzidzɔ | 形容詞 | happy | Viviwo le dzidzɔ me. The children are happy. |
|---|
| nyo | 形容詞 | beautiful | Se la nyo. The flower is beautiful. |
|---|
| bɔbɔe | 形容詞 | easy | Dɔ sia le bɔbɔe. This work is easy. |
|---|
| sesẽ | 形容詞 | hard | Dɔ sia sesẽ. This work is hard. |
|---|
| kaba | 形容詞 | fast | Gaʋu ma le kaba. That car is fast. |
|---|
| dzɔ | 形容詞 | right | Wò ŋuɖoɖo la dzɔ. Your answer is right. |
|---|
| ma dzɔ o | 形容詞 | wrong | Ŋuɖoɖo ma me dzɔ o. That answer is wrong. |
|---|
| vevie | 形容詞 | important | Agbalẽ sia le vevie. This book is important. |
|---|
| nyateƒe | 形容詞 | true | Eƒe nyatakaka la nye nyateƒe. His story is true. |
|---|
| fa | 形容詞 | full | |
|---|
| ƒu | 形容詞 | empty | Xɔ la ƒu. The room is empty. |
|---|
| ɖevi | 形容詞 | young | Ŋutsuvi la ɖevi. The boy is young. |
|---|
| ŋusẽ | 形容詞 | strong | Ŋutsu ma le ŋusẽ. That man is strong. |
|---|
| dzĩ | 形容詞 | red | Se la dzĩ. The flower is red. |
|---|
| yibɔ | 形容詞 | black | |
|---|
| fɔ | 形容詞 | white | |
|---|
| ɛ̃ | 感嘆詞 | yes | Ɛ̃, mele klalo. Yes, I am ready. |
|---|
| ao | 感嘆詞 | no | Ao, mate ŋu ava o. No, I cannot come. |
|---|
| o | 副詞 | not | Meme ŋutegbɔ o. I am not tired. |
|---|
| kple | 接続詞 | and | |
|---|
| alo | 接続詞 | or | |
|---|
| gake | 接続詞 | but | Meva, gake eyi. I came, but he left. |
|---|
| ne | 接続詞 | if | Ne nàva la, míaɖu. If you come, we eat. |
|---|
| elabena | 接続詞 | because | Menɔ afi ma elabena tsi dza. I stayed because it rained. |
|---|
| kple | 前置詞 | with | Meva kple xɔ̃nye. I came with my friend. |
|---|
| manɔmee | 前置詞 | without | Eyi manɔmee ga o. He left without money. |
|---|
| na | 前置詞 | for | Nunana sia nye na wò. This gift is for you. |
|---|
| tso | 前置詞 | from | Eva tso aƒe. She came from home. |
|---|
| yi | 前置詞 | to | Mízɔ yi sukulu. We walked to school. |
|---|