| I | सर्वनाम | guåhu | I am here now. Guåhu gaige pä'go. |
|---|
| you | सर्वनाम | hagu | You are my friend. Hagu che'lu-hu. |
|---|
| we | सर्वनाम | hita | We work every day. Hita manchocho' todo dia. |
|---|
| they | सर्वनाम | siha | They are at school. Gaige siha gi eskuela. |
|---|
| what | सर्वनाम | håfa | What is your name? Håfa na'an-mu? |
|---|
| where | क्रिया विशेषण | månu | Where is the house? Månu i guma'? |
|---|
| when | क्रिया विशेषण | ngåai | When will you come? Ngåai unguåtu? |
|---|
| who | सर्वनाम | håyi | Who is that person? Håyi enao na taotao? |
|---|
| why | क्रिया विशेषण | sa håfa | Why are you sad? Sa håfa na triste hao? |
|---|
| how | क्रिया विशेषण | tai håfa | How do you know? Tai håfa un tungo'? |
|---|
| to have | क्रिया | guaha | I have a book. Guaha lepblo-ku. |
|---|
| to go | क्रिया | falagu | We go to school. Manfalagu hita gi eskuela. |
|---|
| to come | क्रिया | guåtu | Come to my house. Guåtu gi guma'-hu. |
|---|
| to see | क्रिया | li'e' | I see the moon. Hu li'e' i pilan. |
|---|
| to know | क्रिया | tungo' | I know that story. Hu tungo' enao na estoria. |
|---|
| to want | क्रिया | malago' | I want some water. Malago'-hu hanom. |
|---|
| to make | क्रिया | fåtinas | They make good bread. Manfåtinas siha bonitu na pan. |
|---|
| to take | क्रिया | chule' | Take the book home. Chule' i lepblo guato gi gima'. |
|---|
| to give | क्रिया | na'i | Give me the book. Na'i yo' i lepblo. |
|---|
| to say | क्रिया | sangan | Say your name clearly. Sangan claro i na'an-mu. |
|---|
| to ask | क्रिया | aisa | Ask the teacher now. Aisa i ma'estra pä'go. |
|---|
| to look | क्रिया | atan | Look at the sky. Atan i langet. |
|---|
| to work | क्रिया | chocho' | They work every morning. Manchocho' siha kada manana. |
|---|
| to eat | क्रिया | kånno' | We eat rice daily. Kumåkånno' hita hinas kada dia. |
|---|
| to drink | क्रिया | gimen | Drink cold water now. Gimen i mangek na hanom pä'go. |
|---|
| to sleep | क्रिया | maigo' | The child sleeps early. Mumaigo' yanå-ña i patgon. |
|---|
| to walk | क्रिया | chochogue | We walk to school. Manchochogue hita gi eskuela. |
|---|
| to run | क्रिया | falågu | The boy runs fast. Manfalågu båba i palåo'an. |
|---|
| to read | क्रिया | lese | I read this book. Hu lese este na lepblo. |
|---|
| to write | क्रिया | tugi' | Write your name here. Tugi' i na'an-mu guini. |
|---|
| to speak | क्रिया | fino' | They speak Chamorro well. Manfino' CHamoru maolek siha. |
|---|
| to listen | क्रिया | hungok | Listen to the teacher. Hungok i ma'estra. |
|---|
| to hear | क्रिया | hungok | I hear the music. Hu hungok i musika. |
|---|
| to buy | क्रिया | gåsta | We buy fresh fish. Mangåsta hita fresku na guihan. |
|---|
| to help | क्रिया | ayuda | Help your mother today. Ayuda si nanå-mu idagge. |
|---|
| to love | क्रिया | guiya | I love my family. Hu guiya i familian-hu. |
|---|
| to die | क्रिया | måtai | The old man died. Måtai i amko' na lahi. |
|---|
| to learn | क्रिया | fananå'gue | Children learn at school. Manfananå'gue i famagu'on gi eskuela. |
|---|
| to teach | क्रिया | na'gue' | They teach the children. Ha na'gue' siha i famagu'on. |
|---|
| to open | क्रिया | abri | Open the door slowly. Abri gui slowly i petta. |
|---|
| to close | क्रिया | serra | Close the door now. Serra i petta pä'go. |
|---|
| person | संज्ञा | taotao | That person is kind. Månnge' enao na taotao. |
|---|
| man | संज्ञा | låhi | The man is tall. Atto i låhi. |
|---|
| woman | संज्ञा | palao'an | The woman is strong. Måkchas i palao'an. |
|---|
| child | संज्ञा | patgon | The child is sleeping. Mumaigo' i patgon. |
|---|
| boy | संज्ञा | patgon låhi | The boy runs outside. Manfalågu gi halom i patgon låhi. |
|---|
| girl | संज्ञा | patgon palao'an | The girl reads well. Maolek ha lese i patgon palao'an. |
|---|
| family | संज्ञा | familia | My family is large. Dångkolo i familian-hu. |
|---|
| mother | संज्ञा | nanå | My mother cooks rice. Ha kukå i hinas si nanå-hu. |
|---|
| father | संज्ञा | tatå | My father works here. Manchocho' guini si tatå-hu. |
|---|
| friend | संज्ञा | amigu | |
|---|
| house | संज्ञा | guma' | The house is new. Nuebu i guma'. |
|---|
| home | संज्ञा | gima' | We are going home. Manfalagu hita para gima'. |
|---|
| school | संज्ञा | eskuela | The school is nearby. Hånear i eskueva. |
|---|
| city | संज्ञा | siudåt | This city is big. Dångkolo este na siudåt. |
|---|
| street | संज्ञा | kalle | The street is long. Ancho i kalle. |
|---|
| room | संज्ञा | kuåtto | The room is small. Dikike' i kuåtto. |
|---|
| time | संज्ञा | tiempo | Time moves very quickly. Malisngon i tiempo. |
|---|
| day | संज्ञा | dia | Today is a good day. Mauleg na dia idagge. |
|---|
| night | संज्ञा | puenge | The night is quiet. Mañaina i puenge. |
|---|
| morning | संज्ञा | manåna | This morning is cool. Mangkek este na manåna. |
|---|
| evening | संज्ञा | pues tåtde | |
|---|
| week | संज्ञा | simåna | This week is busy. Månggon este na simåna. |
|---|
| month | संज्ञा | mes | Next month is busy. Månggon i siguente na mes. |
|---|
| year | संज्ञा | såkkan | This year is important. Importånte este na såkkan. |
|---|
| today | क्रिया विशेषण | idagge | I work today only. Hu chocho' idagge ha'. |
|---|
| tomorrow | क्रिया विशेषण | agupa' | We will go tomorrow. Manfalagu hita agupa'. |
|---|
| yesterday | क्रिया विशेषण | nigue' | She came yesterday morning. |
|---|
| now | क्रिया विशेषण | pä'go | Come here now. Guåtu guini pä'go. |
|---|
| sun | संज्ञा | atdao | The sun is hot. Mångotgot i atdao. |
|---|
| moon | संज्ञा | pilan | The moon is bright. Manmetgot i pilan. |
|---|
| star | संज्ञा | pulan | That star is bright. Manmetgot enao na pulan. |
|---|
| sky | संज्ञा | langet | The sky is blue. Asules i langet. |
|---|
| earth | संज्ञा | tano' | The earth is our home. I tano' i gima'-ta. |
|---|
| fire | संज्ञा | guafi | The fire is hot. Mångotgot i guafi. |
|---|
| water | संज्ञा | hanom | The water is cold. Mangkek i hanom. |
|---|
| rain | संज्ञा | uchan | The rain is strong. Måkchas i uchan. |
|---|
| wind | संज्ञा | pånglao | The wind is strong. Måkchas i pånglao. |
|---|
| tree | संज्ञा | tronkon | The tree is tall. Atto i tronkon. |
|---|
| flower | संज्ञा | flores | The flower is beautiful. Bonita i flores. |
|---|
| mountain | संज्ञा | såso' | The mountain is high. Tåya' i såso'. |
|---|
| sea | संज्ञा | tasi | The sea is calm. Mametgot i tasi. |
|---|
| food | संज्ञा | na'taotao | |
|---|
| bread | संज्ञा | pan | The bread is fresh. Fresku i pan. |
|---|
| rice | संज्ञा | hinas | The rice is hot. Mångotgot i hinas. |
|---|
| meat | संज्ञा | gå'ga' | |
|---|
| fish | संज्ञा | guihan | The fish is fresh. Fresku i guihan. |
|---|
| egg | संज्ञा | åggai | The egg is broken. Mapoka' i åggai. |
|---|
| milk | संज्ञा | leche | The milk is cold. Mangkek i leche. |
|---|
| fruit | संज्ञा | fruta | This fruit is sweet. Mames este na fruta. |
|---|
| tea | संज्ञा | té | The tea is hot. Mångotgot i té. |
|---|
| coffee | संज्ञा | kåfe | The coffee is strong. Måkchas i kåfe. |
|---|
| head | संज्ञा | ilao | |
|---|
| eye | संज्ञा | måtå | |
|---|
| ear | संज्ञा | talanga | |
|---|
| mouth | संज्ञा | pachot | Open your mouth wide. Abri i pachot-mu. |
|---|
| nose | संज्ञा | agaga' | |
|---|
| hand | संज्ञा | kanåi | |
|---|
| foot | संज्ञा | acha' | |
|---|
| heart | संज्ञा | korason | |
|---|
| name | संज्ञा | na'an | My name is Maria. Maria i na'an-hu. |
|---|
| book | संज्ञा | lepblo | This book is new. Nuebu este na lepblo. |
|---|
| word | संज्ञा | palåbra | That word is important. Importånte enao na palåbra. |
|---|
| language | संज्ञा | fino' | Chamorro is a language. Månnge' na fino' i CHamoru. |
|---|
| money | संज्ञा | salåppe' | |
|---|
| work | संज्ञा | chocho' | My work is hard. Metgot i che'cho'-hu. |
|---|
| love | संज्ञा | guinaiya | Love is very important. Importånte un dangkolo i guinaiya. |
|---|
| music | संज्ञा | musika | The music is beautiful. Bonita i musika. |
|---|
| story | संज्ञा | estoria | That story is true. Magahet enao na estoria. |
|---|
| thing | संज्ञा | kosas | That thing is new. Nuebu enao na kosas. |
|---|
| life | संज्ञा | lina'la' | Life is beautiful. Bonita i lina'la'. |
|---|
| door | संज्ञा | petta | The door is open. Mababa i petta. |
|---|
| table | संज्ञा | lamasa | |
|---|
| chair | संज्ञा | siyan | The chair is old. Mångko' i siyan. |
|---|
| car | संज्ञा | kåttun | |
|---|
| good | विशेषण | maolek | This food is good. Maolek este na na'taotao. |
|---|
| bad | विशेषण | ti maolek | That bread is bad. Ti maolek enao na pan. |
|---|
| big | विशेषण | dångkolo | The house is big. Dångkolo i guma'. |
|---|
| small | विशेषण | dikike' | The room is small. Dikike' i kuåtto. |
|---|
| new | विशेषण | nuebu | |
|---|
| old | विशेषण | amko' | That house is old. Amko' enao na guma'. |
|---|
| long | विशेषण | ancho | |
|---|
| high | विशेषण | tago | |
|---|
| hot | विशेषण | mångotgot | The tea is hot. Mångotgot i té. |
|---|
| cold | विशेषण | mangkek | The water is cold. Mangkek i hanom. |
|---|
| happy | विशेषण | magof | The child is happy. Magof i patgon. |
|---|
| sad | विशेषण | triste | |
|---|
| beautiful | विशेषण | bonita | The flower is beautiful. Bonita i flores. |
|---|
| easy | विशेषण | fásil | This work is easy. Fásil este na che'cho'. |
|---|
| hard | विशेषण | metgot | This work is hard. Metgot este na che'cho'. |
|---|
| fast | विशेषण | båba | |
|---|
| right | विशेषण | magåhet | |
|---|
| important | विशेषण | importånte | This book is important. Importånte este na lepblo. |
|---|
| true | विशेषण | magåhet | That story is true. Magåhet enao na estoria. |
|---|
| full | विशेषण | bula | |
|---|
| empty | विशेषण | mamåhlao | |
|---|
| young | विशेषण | pågu | |
|---|
| strong | विशेषण | måkchas | |
|---|
| red | विशेषण | agaga' | The flower is red. Agaga' i flores. |
|---|
| blue | विशेषण | asules | The sky is blue. Asules i langet. |
|---|
| green | विशेषण | betde | The tree is green. Betde i tronkon. |
|---|
| yellow | विशेषण | amariyu | The flower is yellow. Amariyu i flores. |
|---|
| black | विशेषण | acha'k | |
|---|
| white | विशेषण | åtbot | The milk is white. Åtbot i leche. |
|---|
| yes | अवरोधक शब्द | hunggan | Yes, I am ready. Hunggan, prontu yu'. |
|---|
| no | अवरोधक शब्द | åhe' | No, not today. Åhe', ti idagge. |
|---|
| not | क्रिया विशेषण | ti | |
|---|
| and | संयोग | yan | Bread and rice are ready. Prontu i pan yan i hinas. |
|---|
| or | संयोग | pat | Tea or coffee is fine. Mauleg i té pat i kåfe. |
|---|
| but | संयोग | lao | |
|---|
| if | संयोग | yanggen | |
|---|
| because | संयोग | sa' | I stayed home because rain fell. |
|---|
| with | पूर्वसर्ग | yan | |
|---|
| without | पूर्वसर्ग | tåya' | |
|---|
| for | पूर्वसर्ग | para | |
|---|
| from | पूर्वसर्ग | ginen | |
|---|
| to | पूर्वसर्ग | guato | |
|---|