| au | pronome | I | ʻOku ou ʻi heni he taimi ni. I am here now. |
|---|
| koe | pronome | you | Ko hoku kaumeʻa koe. You are my friend. |
|---|
| ia | pronome | he | ʻOku ʻi ʻapi ia. He is at home. |
|---|
| ia | pronome | she | ʻOku fiefia lahi ia. She is very happy. |
|---|
| kitautolu | pronome | we | ʻOku tau ʻalu he ʻaho ni. We are going today. |
|---|
| kinautolu | pronome | they | ʻOku nau ʻi he ako. They are at school. |
|---|
| ko e hā | pronome | what | Ko e hā ho hingoa? What is your name? |
|---|
| fē | advérbio | where | ʻOku ʻi fē ho fale? Where is your house? |
|---|
| ʻahea | advérbio | when | Te ke haʻu ʻahea? When will you come? |
|---|
| ko hai | pronome | who | Ko hai ʻa e tokotaha ko ia? Who is that person? |
|---|
| ko e hā | advérbio | why | Ko e hā ʻoku ke loto-mamahi ai? Why are you sad? |
|---|
| fēfē | advérbio | how | ʻOku ke fēfē he ʻaho ni? How are you today? |
|---|
| maʻu | verbo | to have | ʻOku ou maʻu ha tohi. I have a book. |
|---|
| fai | verbo | to do | ʻOku ou fai ʻeku ngāue. I do my work. |
|---|
| ʻalu | verbo | to go | ʻOku nau ʻalu ki kolo. They go to town. |
|---|
| haʻu | verbo | to come | Kataki ʻo haʻu heni he taimi ni. Please come here now. |
|---|
| mamata | verbo | to see | ʻOku ou mamata ki he māhina. I see the moon. |
|---|
| ʻilo | verbo | to know | ʻOku ou ʻilo ʻa e talanoa ko ia. I know that story. |
|---|
| fakakaukau | verbo | to think | ʻOku tau fakakaukau ki he moʻui. We think about life. |
|---|
| fiemaʻu | verbo | to want | ʻOku ou fiemaʻu ha vai. I want some water. |
|---|
| fiemaʻu | verbo | to need | ʻOku tau fiemaʻu ha meʻakai lahi ange. We need more food. |
|---|
| ngaohi | verbo | to make | ʻOku nau ngaohi ha tēpile. They make a table. |
|---|
| ʻave | verbo | to take | ʻAve ʻa e tohi ki ʻapi. Take the book home. |
|---|
| foaki | verbo | to give | ʻOku ou foaki atu ha vai kiate koe. I give you water. |
|---|
| pehē | verbo | to say | ʻOku nau pehē ha ngaahi lea lelei. They say good words. |
|---|
| tala | verbo | to tell | Tala mai ʻa e talanoa. Tell me the story. |
|---|
| fehuʻi | verbo | to ask | ʻOku ou fehuʻi ha fehuʻi ʻe taha. I ask one question. |
|---|
| maʻu | verbo | to find | ʻOku tau maʻu ʻa e ki. We find the key. |
|---|
| sio | verbo | to look | Sio ki he langi. Look at the sky. |
|---|
| ngāueʻaki | verbo | to use | ʻOku ou ngāueʻaki ʻa e tēpile ni. I use this table. |
|---|
| ngāue | verbo | to work | ʻOku nau ngāue ʻi he ʻaho kotoa pē. They work every day. |
|---|
| kai | verbo | to eat | Te tau kai laise he pō ni. We eat rice tonight. |
|---|
| inu | verbo | to drink | ʻOku ou inu tī vela. I drink hot tea. |
|---|
| mohe | verbo | to sleep | ʻOku mohe ʻa e tamasiʻi he taimi ni. The child sleeps now. |
|---|
| luelue | verbo | to walk | ʻOku tau luelue ki he ako. We walk to school. |
|---|
| lele | verbo | to run | ʻOku lele vave ʻa e tamasiʻi. The boy runs fast. |
|---|
| lau | verbo | to read | ʻOku ne lau ha tohi. She reads a book. |
|---|
| tohi | verbo | to write | ʻOku ou tohi hoku hingoa. I write my name. |
|---|
| lea | verbo | to speak | ʻOku nau lea faka-Tonga lelei. They speak Tongan well. |
|---|
| fanongo | verbo | to listen | Fanongo ki he hiva. Listen to the music. |
|---|
| ongoʻi | verbo | to hear | ʻOku ou ongoʻi ʻa e matangi. I hear the wind. |
|---|
| fakatau | verbo | to buy | ʻOku tau fakatau mai ha ika foʻou. We buy fresh fish. |
|---|
| fakatau atu | verbo | to sell | ʻOku nau fakatau atu ʻa e mā ʻi heni. They sell bread here. |
|---|
| totongi | verbo | to pay | ʻOku ou totongi ʻa e paʻanga. I pay the money. |
|---|
| tokoni | verbo | to help | Kataki ʻo tokoni ki heʻeku faʻē. Please help my mother. |
|---|
| ʻofa | verbo | to love | ʻOku tau ʻofa ki hotau fāmili. We love our family. |
|---|
| mate | verbo | to die | ʻOku mate māmālie ʻa e ngaahi ʻakau motuʻa. Old trees die slowly. |
|---|
| ako | verbo | to learn | ʻOku ako ʻa e fānau ʻi he ako. Children learn at school. |
|---|
| akoʻi | verbo | to teach | ʻOku nau akoʻi ʻa e fānau. They teach the children. |
|---|
| ava | verbo | to open | Ava ʻa e matapā he taimi ni. Open the door now. |
|---|
| tapuni | verbo | to close | Tapuni ʻa e matapā, kātaki. Close the door, please. |
|---|
| tokotaha | substantivo | person | ʻOku angaʻofa ʻa e tokotaha ko ia. That person is kind. |
|---|
| tangata | substantivo | man | ʻOku lōloa ʻa e tangata. The man is tall. |
|---|
| fefine | substantivo | woman | ʻOku fiefia ʻa e fefine. The woman is happy. |
|---|
| tamasiʻi | substantivo | child | ʻOku mohe ʻa e tamasiʻi. The child is sleeping. |
|---|
| tamasiʻi tangata | substantivo | boy | ʻOku lau lelei ʻa e tamasiʻi tangata. The boy reads well. |
|---|
| tamasiʻi fefine | substantivo | girl | ʻOku hiva ʻa e tamasiʻi fefine. The girl is singing. |
|---|
| fāmili | substantivo | family | ʻOku lahi hoku fāmili. My family is large. |
|---|
| faʻē | substantivo | mother | ʻOku ʻi heni ʻeku faʻē. My mother is here. |
|---|
| tamai | substantivo | father | ʻOku ngāue mālohi ʻeku tamai. My father works hard. |
|---|
| kaumeʻa | substantivo | friend | Ko hoku kaumeʻa ia. She is my friend. |
|---|
| fale | substantivo | house | ʻOku foʻou honau fale. Their house is new. |
|---|
| ʻapi | substantivo | home | ʻOku tau ʻalu ki ʻapi. We are going home. |
|---|
| ako | substantivo | school | ʻOku lahi ʻa e ako. The school is big. |
|---|
| kolo lahi | substantivo | city | ʻOku femoʻuekina ʻa e kolo lahi ni. This city is busy. |
|---|
| fonua | substantivo | country | ʻOku fakaʻofoʻofa hotau fonua. Our country is beautiful. |
|---|
| māmani | substantivo | world | ʻOku lahi ʻa e māmani. The world is large. |
|---|
| loki | substantivo | room | ʻOku siʻi ʻa e loki. The room is small. |
|---|
| taimi | substantivo | time | ʻOku ʻalu vave ʻa e taimi. Time goes quickly. |
|---|
| ʻaho | substantivo | day | Ko e ʻaho lelei ʻa e ʻaho ni. Today is a good day. |
|---|
| pō | substantivo | night | ʻOku momoko ʻa e pō. The night is cold. |
|---|
| pongipongi | substantivo | morning | ʻOku mokomoko ʻa e pongipongi. The morning is cool. |
|---|
| efiafi | substantivo | evening | ʻOku tau luelue he efiafi ni. We walk this evening. |
|---|
| uike | substantivo | week | ʻOku femoʻuekina ʻa e uike ni. This week is busy. |
|---|
| māhina | substantivo | month | ʻOku lōloa ʻa e māhina ni. This month is long. |
|---|
| taʻu | substantivo | year | ʻOku mahuʻinga ʻa e taʻu ni. This year is important. |
|---|
| he ʻaho ni | advérbio | today | ʻOku ou ngāue he ʻaho ni. I work today. |
|---|
| ʻapongipongi | advérbio | tomorrow | Te mau haʻu ʻapongipongi. We will come tomorrow. |
|---|
| ʻaneafi | advérbio | yesterday | Naʻe haʻu ia ʻaneafi. He came yesterday. |
|---|
| he taimi ni | advérbio | now | Haʻu heni he taimi ni. Come here now. |
|---|
| laʻā | substantivo | sun | ʻOku vela ʻa e laʻā. The sun is hot. |
|---|
| māhina | substantivo | moon | ʻOku ulo ʻa e māhina. The moon is bright. |
|---|
| fetuʻu | substantivo | star | ʻOku ulo ʻa e fetuʻu ko ia. That star is bright. |
|---|
| langi | substantivo | sky | ʻOku lanu pulū ʻa e langi. The sky is blue. |
|---|
| afi | substantivo | fire | ʻOku vela ʻa e afi. The fire is hot. |
|---|
| vai | substantivo | water | ʻOku momoko ʻa e vai. The water is cold. |
|---|
| ʻuha | substantivo | rain | ʻOku lahi ʻa e ʻuha. The rain is heavy. |
|---|
| matangi | substantivo | wind | ʻOku mālohi ʻa e matangi. The wind is strong. |
|---|
| ʻakau | substantivo | tree | ʻOku lōloa ʻa e ʻakau. The tree is tall. |
|---|
| fugalaʻau | substantivo | flower | ʻOku fakaʻofoʻofa ʻa e fugalaʻau ni. This flower is beautiful. |
|---|
| moʻunga | substantivo | mountain | ʻOku māʻolunga ʻa e moʻunga ko ia. That mountain is high. |
|---|
| vaitafe | substantivo | river | ʻOku lōloa ʻa e vaitafe. The river is long. |
|---|
| tahi | substantivo | sea | ʻOku lanu pulū ʻa e tahi. The sea is blue. |
|---|
| meʻakai | substantivo | food | ʻOku mateuteu ʻa e meʻakai. The food is ready. |
|---|
| mā | substantivo | bread | ʻOku foʻou ʻa e mā. The bread is fresh. |
|---|
| laise | substantivo | rice | ʻOku tau kai laise ʻi he ʻaho kotoa pē. We eat rice daily. |
|---|
| kakanoʻi manu | substantivo | meat | ʻOku vela ʻa e kakanoʻi manu. The meat is hot. |
|---|
| ika | substantivo | fish | ʻOku foʻou ʻa e ika. The fish is fresh. |
|---|
| foʻi moa | substantivo | egg | ʻOku ou kai ha foʻi moa ʻe taha. I eat one egg. |
|---|
| huʻakau | substantivo | milk | ʻOku momoko ʻa e huʻakau. The milk is cold. |
|---|
| fuaʻiʻakau | substantivo | fruit | ʻOku melie ʻa e fuaʻiʻakau ni. This fruit is sweet. |
|---|
| tī | substantivo | tea | ʻOku vela ʻa e tī. The tea is hot. |
|---|
| kofe | substantivo | coffee | ʻOku mālohi ʻa e kofe. The coffee is strong. |
|---|
| ʻulu | substantivo | head | ʻOku mamahi hoku ʻulu he ʻaho ni. My head hurts today. |
|---|
| mata | substantivo | eye | ʻOku fakaʻofoʻofa hono mata. Her eyes are beautiful. |
|---|
| telinga | substantivo | ear | ʻOku mamahi hoku telinga. My ear hurts. |
|---|
| ngutu | substantivo | mouth | Ava ho ngutu, kātaki. Open your mouth, please. |
|---|
| ihu | substantivo | nose | ʻOku momoko hoku ihu. My nose is cold. |
|---|
| nima | substantivo | hand | ʻOku mālohi hoku nima. My hand is strong. |
|---|
| vae | substantivo | foot | ʻOku mamahi hono vae he taimi ni. His foot hurts now. |
|---|
| mafu | substantivo | heart | ʻOku mālohi hoku mafu. My heart is strong. |
|---|
| hingoa | substantivo | name | ʻOku fakaʻofoʻofa ho hingoa. Your name is beautiful. |
|---|
| tohi | substantivo | book | ʻOku foʻou ʻa e tohi ni. This book is new. |
|---|
| lea | substantivo | word | ʻOku mahuʻinga ʻa e lea ko ia. That word is important. |
|---|
| lea | substantivo | language | Ko e lea faka-Tonga ko ha lea fakaʻofoʻofa. Tongan is a beautiful language. |
|---|
| paʻanga | substantivo | money | ʻOku ou fiemaʻu ha paʻanga lahi ange. I need more money. |
|---|
| ngāue | substantivo | work | ʻOku faingataʻa ʻa e ngāue. The work is hard. |
|---|
| ʻofa | substantivo | love | ʻOku mahuʻinga ʻa e ʻofa ʻi he moʻui. Love is important in life. |
|---|
| hiva | substantivo | music | ʻOku fakaʻofoʻofa ʻa e hiva. The music is beautiful. |
|---|
| talanoa | substantivo | story | ʻOku moʻoni ʻa e talanoa ko ia. That story is true. |
|---|
| hala | substantivo | way | ʻOku faingofua ʻa e hala ni. This way is easy. |
|---|
| meʻa | substantivo | thing | ʻOku ʻaʻaku ʻa e meʻa ko ia. That thing is mine. |
|---|
| moʻui | substantivo | life | ʻOku fakaʻofoʻofa ʻa e moʻui. Life is beautiful. |
|---|
| matapā | substantivo | door | ʻOku ava ʻa e matapā. The door is open. |
|---|
| tēpile | substantivo | table | ʻOku lahi ʻa e tēpile. The table is big. |
|---|
| sea | substantivo | chair | ʻOku foʻou ʻa e sea. The chair is new. |
|---|
| meʻalele | substantivo | car | ʻOku vave ʻa e meʻalele. The car is fast. |
|---|
| lelei | adjetivo | good | ʻOku lelei ʻa e meʻakai ni. This food is good. |
|---|
| kovi | adjetivo | bad | ʻOku kovi ʻa e vai ko ia. That water is bad. |
|---|
| lahi | adjetivo | big | ʻOku lahi ʻa e fale. The house is big. |
|---|
| siʻi | adjetivo | small | ʻOku siʻi ʻa e loki. The room is small. |
|---|
| foʻou | adjetivo | new | ʻOku ou maʻu ha tohi foʻou. I have a new book. |
|---|
| motuʻa | adjetivo | old | ʻOku motuʻa ʻa e fale ko ia. That house is old. |
|---|
| lōloa | adjetivo | long | ʻOku lōloa ʻa e hala. The road is long. |
|---|
| nounou | adjetivo | short | ʻOku nounou ʻa e talanoa. The story is short. |
|---|
| māʻolunga | adjetivo | high | ʻOku māʻolunga ʻa e moʻunga. The mountain is high. |
|---|
| maʻulalo | adjetivo | low | ʻOku maʻulalo ʻa e sea ko ia. That chair is low. |
|---|
| vela | adjetivo | hot | ʻOku vela ʻa e tī. The tea is hot. |
|---|
| momoko | adjetivo | cold | ʻOku momoko ʻa e vai. The water is cold. |
|---|
| fiefia | adjetivo | happy | ʻOku fiefia ʻa e tamasiʻi. The child is happy. |
|---|
| loto-mamahi | adjetivo | sad | ʻOku loto-mamahi ia he ʻaho ni. She feels sad today. |
|---|
| fakaʻofoʻofa | adjetivo | beautiful | ʻOku fakaʻofoʻofa ʻa e fugalaʻau. The flower is beautiful. |
|---|
| faingofua | adjetivo | easy | ʻOku faingofua ʻa e ngāue ni. This work is easy. |
|---|
| faingataʻa | adjetivo | hard | ʻOku faingataʻa ʻa e lēsoni ko ia. That lesson is hard. |
|---|
| vave | adjetivo | fast | ʻOku vave ʻa e meʻalele. The car is fast. |
|---|
| tuai | adjetivo | slow | ʻOku tuai ʻa e honu. The turtle is slow. |
|---|
| totonu | adjetivo | right | ʻOku tonu ho tali. Your answer is right. |
|---|
| hala | adjetivo | wrong | ʻOku hala ʻa e tali ko ia. That answer is wrong. |
|---|
| mahuʻinga | adjetivo | important | ʻOku mahuʻinga ʻa e tohi ni. This book is important. |
|---|
| moʻoni | adjetivo | true | ʻOku moʻoni ʻa e talanoa. The story is true. |
|---|
| fonu | adjetivo | full | ʻOku fonu ʻa e ipu. The cup is full. |
|---|
| lala | adjetivo | empty | ʻOku lala ʻa e loki. The room is empty. |
|---|
| talavou | adjetivo | young | ʻOku kei talavou ia. He is still young. |
|---|
| mālohi | adjetivo | strong | ʻOku mālohi ʻa e tangata. The man is strong. |
|---|
| vaivai | adjetivo | weak | ʻOku vaivai ʻa e tamasiʻi. The child is weak. |
|---|
| kulokula | adjetivo | red | ʻOku kulokula ʻa e fugalaʻau. The flower is red. |
|---|
| pulū | adjetivo | blue | ʻOku pulū ʻa e langi. The sky is blue. |
|---|
| lanumata | adjetivo | green | ʻOku lanumata ʻa e ʻakau. The tree is green. |
|---|
| engeenga | adjetivo | yellow | ʻOku engeenga ʻa e fugalaʻau. The flower is yellow. |
|---|
| ʻuliʻuli | adjetivo | black | ʻOku ʻuliʻuli ʻa e meʻalele. The car is black. |
|---|
| hinehina | adjetivo | white | ʻOku hinehina ʻa e fale. The house is white. |
|---|
| ʻio | interjeição | yes | ʻIo, ʻoku ou mahino. Yes, I understand. |
|---|
| ʻikai | interjeição | no | ʻIkai, ʻe ʻikai te u lava ʻo haʻu. No, I cannot come. |
|---|
| ʻikai | advérbio | not | ʻOku ʻikai te u mateuteu. I am not ready. |
|---|
| mo | conjunção | and | ʻOku ʻi heni ʻa e faʻē mo e tamai. Mother and father are here. |
|---|
| pe | conjunção | or | ʻOku lelei pē ʻa e tī pe kofe. Tea or coffee is fine. |
|---|
| ka | conjunção | but | ʻOku ou vaivai, ka ʻoku ou fiefia. I am tired, but happy. |
|---|
| kapau | conjunção | if | Kapau ʻe ʻuha, nofo ʻi ʻapi. If it rains, stay home. |
|---|
| he | conjunção | because | Naʻá ku nofo ʻi ʻapi he naʻe ʻuha. I stayed home because rain fell. |
|---|
| mo | preposição | with | Naʻá ku haʻu mo hoku kaumeʻa. I came with my friend. |
|---|
| taʻe | preposição | without | Naʻe ʻalu ia taʻe paʻanga. He left without money. |
|---|
| maʻa | preposição | for | ʻOku maʻau ʻa e meʻaʻofa ni maʻau. This gift is for you. |
|---|
| mei | preposição | from | Naʻá ku haʻu mei he ako. I came from school. |
|---|
| ki | preposição | to | ʻOku tau ʻalu ki kolo. We go to town. |
|---|