| ako | 代名詞 | I | Ako yari ngunyan. I am here now. |
|---|
| ika | 代名詞 | you | Ika matanoson. You are very kind. |
|---|
| siya | 代名詞 | he | Siya an sakong tugang na lalaki. He is my brother. |
|---|
| siya | 代名詞 | she | Siya an sakong tugang na babae. She is my sister. |
|---|
| kita | 代名詞 | we | Kita mapauli na. We are going home. |
|---|
| sinda | 代名詞 | they | Nasa eskuwela sinda. They are in school. |
|---|
| ano | 代名詞 | what | Ano an ngaran mo? What is your name? |
|---|
| saen | 副詞 | where | Saen an harong? Where is the house? |
|---|
| nuarin | 副詞 | when | Nuarin ka maabot? When will you come? |
|---|
| siisay | 代名詞 | who | Siisay iyan na tawo? Who is that person? |
|---|
| taano | 副詞 | why | Taano ka maluya? Why are you sad? |
|---|
| pauno | 副詞 | how | Pauno mo aram? How do you know? |
|---|
| maging | 動詞 | to be | Gusto kong maging makusog. I want to be strong. |
|---|
| igwa | 動詞 | to have | Igwa sinda nin bagong awto. They have a new car. |
|---|
| gibuhon | 動詞 | to do | Gigibuhon ko an trabaho. I will do the work. |
|---|
| maduman | 動詞 | to go | Maduman kami sa eskuwela kada aldaw. We go to school daily. |
|---|
| mag-abot | 動詞 | to come | Pakiabot bwas sa aga. Please come tomorrow morning. |
|---|
| mahiling | 動詞 | to see | Nahihiling ko an bulan ngunyan banggi. I see the moon tonight. |
|---|
| aram | 動詞 | to know | Aram ko iyan na istorya. I know that story. |
|---|
| mag-isip | 動詞 | to think | Nag-iisip kami manungod sa maabot. We think about the future. |
|---|
| gusto | 動詞 | to want | Gusto ko nin tubig. I want some water. |
|---|
| manginahanglan | 動詞 | to need | Nanginahanglan kami nin dugang na bugas. We need more rice. |
|---|
| maghimo | 動詞 | to make | Maghihimo siya nin tinapay. She will make bread. |
|---|
| kuahon | 動詞 | to take | Kuahon an libro pauli. Take the book home. |
|---|
| magtao | 動詞 | to give | Pakitawanan mo ako nin tubig. Please give me water. |
|---|
| magsabi | 動詞 | to say | Dai pagsabi kan iyan. Do not say that. |
|---|
| sabihon | 動詞 | to tell | Sabihon mo sako an kamatuoran. Tell me the truth. |
|---|
| mangutana | 動詞 | to ask | Mangutana sa maestra ngunyan. Ask the teacher now. |
|---|
| mahamtan | 動詞 | to find | Nahamtan ko an sakong libro. I found my book. |
|---|
| maghiling | 動詞 | to look | Maghiling sa langit. Look at the sky. |
|---|
| gamiton | 動詞 | to use | Gamiton ini na malinig na tasa. Use this clean cup. |
|---|
| magtrabaho | 動詞 | to work | Nagtratrabaho sinda kada aldaw. They work every day. |
|---|
| makaon | 動詞 | to eat | Makaon an aki. The child will eat. |
|---|
| mag-inom | 動詞 | to drink | Mag-inom kan mainit na tsaa. Drink the hot tea. |
|---|
| maturog | 動詞 | to sleep | Maturog an aki. The baby will sleep. |
|---|
| maglakaw | 動詞 | to walk | Naglalakaw kami pasiring sa merkado. We walk to the market. |
|---|
| dalagan | 動詞 | to run | Nakakadalagan nin mabilis an aki na lalaki. The boy can run fast. |
|---|
| magbasa | 動詞 | to read | Nagbabasa siya nin libro. She reads a book. |
|---|
| magsurat | 動詞 | to write | Isurat an ngaran mo digdi. Write your name here. |
|---|
| mag-iristorya | 動詞 | to speak | Mahusay sindang mag-iristorya nin Bikol. They speak Bikol well. |
|---|
| magdangog | 動詞 | to listen | Magdangog sa maestra. Listen to the teacher. |
|---|
| madangog | 動詞 | to hear | Nadadangog ko an uran. I hear the rain. |
|---|
| magbakal | 動詞 | to buy | Magbabakal kami nin bugas. We will buy rice. |
|---|
| magbaligya | 動詞 | to sell | Nagbabaligya sinda nin preskong isda. They sell fresh fish. |
|---|
| magbayad | 動詞 | to pay | Magbayad sa drayber ngunyan. Pay the driver now. |
|---|
| magtabang | 動詞 | to help | Pakitabang sa saimong ina. Please help your mother. |
|---|
| mahalon | 動詞 | to love | Mahal ko an sakong pamilya. I love my family. |
|---|
| magtiner | 動詞 | to live | Nagtitiner kami harani sa salog. We live near the river. |
|---|
| mamatay | 動詞 | to die | An daing kahoy puwedeng mamatay. Old trees can die. |
|---|
| maadal | 動詞 | to learn | Nag-aadal an mga aki sa eskuwela. Children learn at school. |
|---|
| magtukdo | 動詞 | to teach | Nagtutukdo sinda sa mga aki. They teach young children. |
|---|
| buksan | 動詞 | to open | Buksan an pwerta hinay-hinay. Open the door slowly. |
|---|
| sirhan | 動詞 | to close | Sirhan an bentana ngunyan. Close the window now. |
|---|
| tawo | 名詞 | person | Maboot iyan na tawo. That person is kind. |
|---|
| lalaki | 名詞 | man | Mataas an lalaki. The man is tall. |
|---|
| babayi | 名詞 | woman | Makusog an babayi. The woman is strong. |
|---|
| aki | 名詞 | child | Nakaturog an aki. The child is sleeping. |
|---|
| aki na lalaki | 名詞 | boy | Mabilis dumalagan an aki na lalaki. The boy runs fast. |
|---|
| aki na babayi | 名詞 | girl | Tahimik na nagbabasa an aki na babayi. The girl reads quietly. |
|---|
| pamilya | 名詞 | family | Masadya an sakong pamilya. My family is happy. |
|---|
| ina | 名詞 | mother | Nagluluto an sakong ina. My mother is cooking. |
|---|
| ama | 名詞 | father | Nagtratrabaho an sakong ama. My father is working. |
|---|
| amigo | 名詞 | friend | Siya an sakong amigo. She is my friend. |
|---|
| harong | 名詞 | house | Dakula an harong ninda. Their house is big. |
|---|
| sa harong | 名詞 | home | Nasa harong kami ngunyan. We are home now. |
|---|
| eskuwela | 名詞 | school | Harani an eskuwela. The school is near. |
|---|
| syudad | 名詞 | city | Abala ining syudad. This city is busy. |
|---|
| nasyon | 名詞 | country | Magayon an saiyong nasyon. Our country is beautiful. |
|---|
| mundo | 名詞 | world | Nagbabago an mundo. The world is changing. |
|---|
| kalsada | 名詞 | street | Mahaba an kalsada. The street is long. |
|---|
| kwarto | 名詞 | room | Malinig an kwarto. The room is clean. |
|---|
| panahon | 名詞 | time | Mabilis lumipas an panahon. Time passes very quickly. |
|---|
| aldaw | 名詞 | day | Marahay an aldaw ngunyan. Today is a good day. |
|---|
| banggi | 名詞 | night | Malamig an banggi. The night is cold. |
|---|
| aga | 名詞 | morning | Tahimik an aga. The morning is quiet. |
|---|
| hapon | 名詞 | evening | Maray an simoy sa hapon. The evening is cool. |
|---|
| semana | 名詞 | week | Hamubo an saro na semana. One week is short. |
|---|
| bulan | 名詞 | month | Abala ining bulan. This month is busy. |
|---|
| taon | 名詞 | year | Bago an pakiaram kan taong ini. This year feels new. |
|---|
| ngunyan | 副詞 | today | Maalis kami ngunyan. We will leave today. |
|---|
| bwas | 副詞 | tomorrow | Maabot ako bwas. I will come tomorrow. |
|---|
| kahapon | 副詞 | yesterday | Nag-abot siya kahapon sa hapon. She arrived yesterday evening. |
|---|
| ngunyan | 副詞 | now | Kadi na ngunyan. Come here now. |
|---|
| aldaw | 名詞 | sun | Mainit an aldaw. The sun is hot. |
|---|
| bulan | 名詞 | moon | Maliwanag an bulan. The moon is bright. |
|---|
| bituon | 名詞 | star | Maliwanag iyan na bituon. That star is bright. |
|---|
| langit | 名詞 | sky | Asul an langit. The sky is blue. |
|---|
| daga | 名詞 | earth | An daga iyo an satong harong. The earth is our home. |
|---|
| kalayo | 名詞 | fire | Mainit an kalayo. The fire is hot. |
|---|
| tubig | 名詞 | water | Malamig an tubig. The water is cold. |
|---|
| uran | 名詞 | rain | Makusog an uran. The rain is heavy. |
|---|
| hangin | 名詞 | wind | Makusog an hangin. The wind is strong. |
|---|
| kahoy | 名詞 | tree | Mataas iyan na kahoy. That tree is tall. |
|---|
| bulaklak | 名詞 | flower | Magayon ining bulaklak. This flower is beautiful. |
|---|
| bukid | 名詞 | mountain | Mataas an bukid. The mountain is high. |
|---|
| salog | 名詞 | river | Malaog an salog. The river is wide. |
|---|
| dagat | 名詞 | sea | Matahimik an dagat. The sea is calm. |
|---|
| pagkakan | 名詞 | food | Andam na an pagkakan. The food is ready. |
|---|
| tinapay | 名詞 | bread | Presko an tinapay. The bread is fresh. |
|---|
| bugas | 名詞 | rice | Nanginahanglan kami nin dugang na bugas. We need more rice. |
|---|
| karne | 名詞 | meat | Masiram an karne. The meat is delicious. |
|---|
| isda | 名詞 | fish | Presko an isda. The fish is fresh. |
|---|
| itlog | 名詞 | egg | Nakaon ako nin sarong itlog. I ate one egg. |
|---|
| gatas | 名詞 | milk | Malamrag an gatas. The milk is warm. |
|---|
| prutas | 名詞 | fruit | Matam-is ining prutas. This fruit is sweet. |
|---|
| tsaa | 名詞 | tea | Mainit an tsaa. The tea is hot. |
|---|
| kape | 名詞 | coffee | Mabango an kape. The coffee smells good. |
|---|
| olo | 名詞 | head | Masakit an sakong olo ngunyan. My head hurts now. |
|---|
| mata | 名詞 | eye | Magayon an saiyang mga mata. Her eyes are beautiful. |
|---|
| talinga | 名詞 | ear | Nakakadangog an sakong talinga. My ear can hear. |
|---|
| baba | 名詞 | mouth | Buksan nang halaba an baba mo. Open your mouth wide. |
|---|
| ilong | 名詞 | nose | Malamig an sakong ilong. My nose is cold. |
|---|
| kamot | 名詞 | hand | Hugasan nang marahay an kamot mo. Wash your hands well. |
|---|
| siki | 名詞 | foot | Nasasakitan an sakong siki. My foot is hurt. |
|---|
| puso | 名詞 | heart | Makusog an sakong puso. My heart is strong. |
|---|
| ngaran | 名詞 | name | |
|---|
| libro | 名詞 | book | Bago ining libro. This book is new. |
|---|
| tataramon | 名詞 | word | Mahirap iyan na tataramon. That word is difficult. |
|---|
| lengguwahe | 名詞 | language | An Bikol iyo an satong lengguwahe. Bikol is our language. |
|---|
| kwarta | 名詞 | money | Nanginahanglan ako nin dugang na kwarta. I need more money. |
|---|
| trabaho | 名詞 | work | Mahirap an sakong trabaho. My work is hard. |
|---|
| pagkamuot | 名詞 | love | An pagkamuot nagpapakusog sato. Love makes us strong. |
|---|
| musika | 名詞 | music | Magayon an musika. The music is beautiful. |
|---|
| istorya | 名詞 | story | Matuod an saiyang istorya. Her story is true. |
|---|
| paagi | 名詞 | way | Madali iyan na paagi. That way is easy. |
|---|
| bagay | 名詞 | thing | Kapakipakinabang ining bagay. This thing is useful. |
|---|
| buhay | 名詞 | life | Hamubo sana an buhay. Life is very short. |
|---|
| pwerta | 名詞 | door | Abri an pwerta. The door is open. |
|---|
| lamisa | 名詞 | table | Malinig an lamisa. The table is clean. |
|---|
| silya | 名詞 | chair | Sadit an silya. The chair is small. |
|---|
| awto | 名詞 | car | Bago iyan na awto. That car is new. |
|---|
| marahay | 形容詞 | good | Marahay ining pagkakan. This food is good. |
|---|
| maraut | 形容詞 | bad | Maraut an baho kan iyan na tubig. That water smells bad. |
|---|
| dakula | 形容詞 | big | Igwa sinda nin dakulang harong. They have a big house. |
|---|
| sadit | 形容詞 | small | Sadit an kwarto. The room is small. |
|---|
| bago | 形容詞 | new | Nagbakal ako nin bagong libro. I bought a new book. |
|---|
| daing | 形容詞 | old | Dain na an harong na iyan. That house is old. |
|---|
| mahaba | 形容詞 | long | Mahaba an dalan. The road is long. |
|---|
| hamubo | 形容詞 | short | Hamubo an istorya. The story is short. |
|---|
| mataas | 形容詞 | high | Mataas an bukid. The mountain is high. |
|---|
| mababa | 形容詞 | low | Mababa iyan na pader. That wall is low. |
|---|
| mainit | 形容詞 | hot | Mainit an tsaa. The tea is hot. |
|---|
| malamig | 形容詞 | cold | Malamig an tubig. The water is cold. |
|---|
| masadya | 形容詞 | happy | Masadya an mga aki. The children are happy. |
|---|
| maluya | 形容詞 | sad | Maluya an saiyang buot ngunyan. She feels sad today. |
|---|
| magayon | 形容詞 | beautiful | Magayon an bulaklak. The flower is beautiful. |
|---|
| madali | 形容詞 | easy | Madali ining leksyon. This lesson is easy. |
|---|
| mahirap | 形容詞 | hard | Mahirap ining trabaho. This work is hard. |
|---|
| mabilis | 形容詞 | fast | Mabilis iyan na awto. That car is fast. |
|---|
| mahina | 形容詞 | slow | Mahina an paglakaw kan pagong. The turtle is slow. |
|---|
| tama | 形容詞 | right | Tama an simbag mo. Your answer is right. |
|---|
| sala | 形容詞 | wrong | Sala iyan na simbag. That answer is wrong. |
|---|
| importante | 形容詞 | important | Importante ining libro. This book is important. |
|---|
| matuod | 形容詞 | true | Matuod an istorya. The story is true. |
|---|
| puno | 形容詞 | full | Puno an baso. The glass is full. |
|---|
| warang sulod | 形容詞 | empty | Warang sulod an kwarto. The room is empty. |
|---|
| bata | 形容詞 | young | Bata pa siya. She is still young. |
|---|
| makusog | 形容詞 | strong | Makusog an sakong ama. My father is strong. |
|---|
| maluya | 形容詞 | weak | Maluya an aki. The child feels weak. |
|---|
| pula | 形容詞 | red | Pula an bulaklak. The flower is red. |
|---|
| asul | 形容詞 | blue | Asul an langit. The sky is blue. |
|---|
| berde | 形容詞 | green | Berde an mga dahon. The leaves are green. |
|---|
| dilaw | 形容詞 | yellow | Dilaw an prutas. The fruit is yellow. |
|---|
| itom | 形容詞 | black | Itom an awto. The car is black. |
|---|
| puti | 形容詞 | white | Puti an ayam. The cat is white. |
|---|
| iyo | 感嘆詞 | yes | Iyo, nasasabutan ko na ngunyan. Yes, I understand now. |
|---|
| dai | 感嘆詞 | no | Dai, dai ako makakaduman. No, I cannot go. |
|---|
| dai | 副詞 | not | Dai pa ako andam. I am not ready. |
|---|
| asin | 接続詞 | and | Andam na an tinapay asin kape. Bread and coffee are ready. |
|---|
| o | 接続詞 | or | Marahay an tsaa o kape. Tea or coffee is fine. |
|---|
| pero | 接続詞 | but | Pagod siya pero masadya. He is tired but happy. |
|---|
| kun | 接続詞 | if | Kun mag-uran, mag-iristar sa harong. If it rains, stay home. |
|---|
| ta | 接続詞 | because | Nag-iristar ako sa harong ta nag-uran. I stayed home because rain fell. |
|---|
| kaiba | 前置詞 | with | Naglakaw ako kaiba an sakong amigo. I went with my friend. |
|---|
| wara | 前置詞 | without | Naghalin siya wara nin kwarta. He left without money. |
|---|
| para sa | 前置詞 | for | Para saimo ining regalo. This gift is for you. |
|---|
| hali sa | 前置詞 | from | Nag-abot siya hali sa eskuwela. She came from school. |
|---|
| sa | 前置詞 | to | Naglakaw kami sa banwaan. We walked to town. |
|---|