| мон | pronome | I | Мон татчы ӵош. I am here now. |
|---|
| тон | pronome | you | Тон мынам эшъёс. You are my friend. |
|---|
| со | pronome | he | |
|---|
| со | pronome | she | Со укыр шудо. She is very happy. |
|---|
| ми | pronome | we | Ми нунал быдӟым ужам. We work every day. |
|---|
| соос | pronome | they | Соос карын уло. They live in the city. |
|---|
| мар | pronome | what | Та мар вань? What is this thing? |
|---|
| кытын | advérbio | where | Тынад коркад кытын? Where is your house? |
|---|
| ку | advérbio | when | Тон ку лыктод? When do you come? |
|---|
| кин | pronome | who | Со адями кин? Who is that man? |
|---|
| марлы | advérbio | why | Тон марлы кайгулы? Why are you sad? |
|---|
| кыӵе | advérbio | how | Тон кыӵе тодыськод? How do you know? |
|---|
| луоны | verbo | to be | Мон кужмо луэме потэ. I want to be strong. |
|---|
| вань | verbo | to have | Монэн выль книга вань. I have a new book. |
|---|
| кароны | verbo | to do | Ми тае нунал быдӟым каром. We do this every day. |
|---|
| мыныны | verbo | to go | Соос школае мыно. They go to school. |
|---|
| лыктыны | verbo | to come | Аски мынам коркае лыктэ. Come to my house tomorrow. |
|---|
| адӟыны | verbo | to see | Мон уйын тылобурдо адӟисько. I see the moon tonight. |
|---|
| тодыны | verbo | to know | Мон та вераськоне порым тодӥсько. I know this story well. |
|---|
| малпаны | verbo | to think | Ми азьлань сярысь малпам. We think about the future. |
|---|
| потыны | verbo | to want | Мон пыдӟыт чай потэ. I want hot tea. |
|---|
| кулэ | verbo | to need | Милям тросгес ву кулэ. We need more water. |
|---|
| кароны | verbo | to make | Со чебер нянь каре. She makes good bread. |
|---|
| басьтыны | verbo | to take | Книгаез гуртэ басьтэ. Take the book home. |
|---|
| сётыны | verbo | to give | Монэ ву уксётэ. Give me some water. |
|---|
| вераны | verbo | to say | Со одӥг кыл вера. He says one word. |
|---|
| вераны | verbo | to tell | Монэ шуг вера. Tell me the truth. |
|---|
| юаны | verbo | to ask | Туносье ӵош юа. Ask the teacher now. |
|---|
| шедьтыны | verbo | to find | Мон мынам вуж книгае шедьы. I found my old book. |
|---|
| учкыны | verbo | to look | Инбаме учкы. Look at the sky. |
|---|
| кутыны | verbo | to use | Ми та ӝокез нунал быдӟым кутом. We use this table daily. |
|---|
| ужаны | verbo | to work | Соос карын ужало. They work in the city. |
|---|
| сиыны | verbo | to eat | Пиналъёс татчы нянь сиё. Children eat bread here. |
|---|
| юыны | verbo | to drink | Мон пыдӟыт чай юисько. I drink hot tea. |
|---|
| узьыны | verbo | to sleep | Пинал порым узё. The child sleeps well. |
|---|
| ветлыны | verbo | to walk | Ми ӝыт сайын быдӟым ветлом. We walk every evening. |
|---|
| быжыны | verbo | to run | Пиос ӝог быже. The boy runs fast. |
|---|
| лыдӟыны | verbo | to read | Со выль книга лыдӟе. She reads a new book. |
|---|
| гожъяны | verbo | to write | Мон атыме гожъя. I write my name. |
|---|
| вераськыны | verbo | to speak | Ми асьме кылмылэн вераськом. We speak our language. |
|---|
| кылзьыны | verbo | to listen | Крезьгурез кылзэ. Listen to the music. |
|---|
| кылыны | verbo | to hear | Мон тӧлэз кылӥсько. I hear the wind. |
|---|
| басьтыны | verbo | to buy | Ми выль нянь басьтом. We buy fresh bread. |
|---|
| вузыны | verbo | to sell | Соос татчы чорыг вузыё. They sell fish here. |
|---|
| мынтыны | verbo | to pay | Мон коньдонэн мынтӥсько. I pay with money. |
|---|
| юрттыны | verbo | to help | Эшъёс одӥг-одӥгез юртто. Friends help each other. |
|---|
| яратыны | verbo | to love | Мон мынам семьяез ярато. I love my family. |
|---|
| улыны | verbo | to live | Соос шур дурын улыо. They live near the river. |
|---|
| кулыны | verbo | to die | Быдэс адямиос ке но куло. All people die someday. |
|---|
| дышетыны | verbo | to learn | Пиналъёс школаын дышето. Children learn at school. |
|---|
| дышетыны | verbo | to teach | Со пичи пиналъёсты дышеты. She teaches small children. |
|---|
| угыны | verbo | to open | Ӟапыкез ӵош угы. Open the door now. |
|---|
| пӧдтыны | verbo | to close | Ӟапыкез пӧдтэ, марым. Close the door, please. |
|---|
| адями | substantivo | person | Быд адямилы ву кулэ. Every person needs water. |
|---|
| айым | substantivo | man | Айым укыр вылӥ. The man is very tall. |
|---|
| кышно | substantivo | woman | Со кышно мынам тунось. That woman is my teacher. |
|---|
| пинал | substantivo | child | Пинал узе. The child is sleeping. |
|---|
| пи | substantivo | boy | Пи шыпыт лыдӟе. The boy reads quietly. |
|---|
| ныл | substantivo | girl | Нылэн книга вань. The girl has a book. |
|---|
| семья | substantivo | family | Мынам семьяе бадӟым. My family is big. |
|---|
| анай | substantivo | mother | Мынам анайым гуртын. My mother is at home. |
|---|
| атай | substantivo | father | Мынам атайым татчы ужа. My father works here. |
|---|
| эш | substantivo | friend | Со мынам эш. He is my friend. |
|---|
| корка | substantivo | house | Соослэн корказы выль. Their house is new. |
|---|
| гурт | substantivo | home | Ми гуртэ мынам. We are going home. |
|---|
| школа | substantivo | school | Школа матын. The school is nearby. |
|---|
| кар | substantivo | city | Та кар укыр бадӟым. This city is very big. |
|---|
| кун | substantivo | country | Асьме кунмы чебер. Our country is beautiful. |
|---|
| дунне | substantivo | world | Дунне вошъяське. The world is changing. |
|---|
| урам | substantivo | street | Урам кузь. The street is long. |
|---|
| жильё | substantivo | room | |
|---|
| дыр | substantivo | time | Дыр укыр ӝог мынэ. Time goes very fast. |
|---|
| нунал | substantivo | day | Туно нунал чебер. Today is a good day. |
|---|
| уй | substantivo | night | Уй кезьыт. The night is cold. |
|---|
| ӵукна | substantivo | morning | Ӵукна чебер. The morning is beautiful. |
|---|
| ӝыт | substantivo | evening | Ми ӝытын ветлом. We walk in the evening. |
|---|
| арня | substantivo | week | Одӥг арня кыска. One week is short. |
|---|
| тыл | substantivo | month | Та тыл тырмыт. This month is busy. |
|---|
| ар | substantivo | year | Ар кузь. The year is long. |
|---|
| тӥни | advérbio | today | Мон тӥни ужасько. I work today. |
|---|
| аски | advérbio | tomorrow | Ми аски ӵукна мынам. We go tomorrow morning. |
|---|
| толе | advérbio | yesterday | Со толе лыктӥз. She came yesterday. |
|---|
| ӵош | advérbio | now | Татчы ӵош лыктэ. Come here now. |
|---|
| шунды | substantivo | sun | Шунды пыдӟыт. The sun is hot. |
|---|
| кизьили | substantivo | star | Кизьили югыт. The star is bright. |
|---|
| инбам | substantivo | sky | Инбам лыӵ. The sky is blue. |
|---|
| му | substantivo | earth | Му асьме гуртмы. The earth is our home. |
|---|
| тыл | substantivo | fire | Тыл укыр пыдӟыт. The fire is very hot. |
|---|
| ву | substantivo | water | Ву кезьыт. The water is cold. |
|---|
| зор | substantivo | rain | Тӥни зор кужмо. The rain is strong today. |
|---|
| тӧл | substantivo | wind | Тӧл кезьыт. The wind is cold. |
|---|
| пу | substantivo | tree | Со пу вылӥ. That tree is tall. |
|---|
| сяська | substantivo | flower | Та сяська горд. This flower is red. |
|---|
| гурезь | substantivo | mountain | Гурезь вылӥ. The mountain is high. |
|---|
| шур | substantivo | river | Шур кузь. The river is long. |
|---|
| море | substantivo | sea | Море лыӵ. The sea is blue. |
|---|
| сиён | substantivo | food | Сиён чебер. The food is good. |
|---|
| нянь | substantivo | bread | Та нянь выль. This bread is fresh. |
|---|
| дӥзь | substantivo | rice | Ми тӥни дӥзь сиом. We eat rice today. |
|---|
| сӥль | substantivo | meat | Сӥль пыдӟыт. The meat is hot. |
|---|
| чорыг | substantivo | fish | Чорыг выль. The fish is fresh. |
|---|
| пуз | substantivo | egg | Мон одӥг пуз сио. I eat one egg. |
|---|
| йӧл | substantivo | milk | Йӧл шундыт. The milk is warm. |
|---|
| чай | substantivo | tea | Чай пыдӟыт. The tea is hot. |
|---|
| кофе | substantivo | coffee | Мон ӵош кофе юисько. I drink coffee now. |
|---|
| йыр | substantivo | head | Мынам йырым висе. My head hurts. |
|---|
| син | substantivo | eye | Солэн синъёсыз лыӵ. Her eyes are blue. |
|---|
| пель | substantivo | ear | Мынам пелям висе. My ear hurts. |
|---|
| ым | substantivo | mouth | Ымдэс угы. Open your mouth. |
|---|
| ныл | substantivo | nose | |
|---|
| ки | substantivo | hand | Мынам киез кезьыт. My hand is cold. |
|---|
| пыд | substantivo | foot | Мынам пыды висе. My foot hurts. |
|---|
| сюлэм | substantivo | heart | Мынам сюлэм кужмо. My heart is strong. |
|---|
| ним | substantivo | name | Мынам нимы Анна. My name is Anna. |
|---|
| книга | substantivo | book | Та книга выль. This book is new. |
|---|
| кыл | substantivo | word | Та кыл маанылы. This word is important. |
|---|
| кыл | substantivo | language | Асьме кылмы чебер. Our language is beautiful. |
|---|
| коньдон | substantivo | money | Монэн коньдон ӧвӧл. I have no money. |
|---|
| уж | substantivo | work | Та уж сьӧкыд. This work is hard. |
|---|
| яратон | substantivo | love | Яратон укыр маанылы. Love is very important. |
|---|
| крезьгур | substantivo | music | Крезьгур чебер. The music is beautiful. |
|---|
| вераськон | substantivo | story | Та вераськон шуг. This story is true. |
|---|
| сюрес | substantivo | way | Та сюрес кузь. This way is long. |
|---|
| зат | substantivo | thing | Та зат выль. This thing is new. |
|---|
| улон | substantivo | life | Улон чебер. Life is beautiful. |
|---|
| ӟапык | substantivo | door | Ӟапык усьтэм. The door is open. |
|---|
| ӝок | substantivo | table | Книга ӝок вылын. The book is on the table. |
|---|
| машина | substantivo | car | Машина выль. The car is new. |
|---|
| чебер | adjetivo | good | Та нянь чебер. This bread is good. |
|---|
| умой | adjetivo | bad | Та кофе умой. This coffee is bad. |
|---|
| бадӟым | adjetivo | big | Милям бадӟым корка вань. We have a big house. |
|---|
| пичи | adjetivo | small | Пинал пичи. The child is small. |
|---|
| выль | adjetivo | new | Монэн выль книга вань. I have a new book. |
|---|
| вуж | adjetivo | old | Та корка вуж. This house is old. |
|---|
| кузь | adjetivo | long | Урам кузь. The street is long. |
|---|
| кыска | adjetivo | short | Та вераськон кыска. This story is short. |
|---|
| вылӥ | adjetivo | high | Со гурезь вылӥ. That mountain is high. |
|---|
| пыдӟыт | adjetivo | hot | Чай пыдӟыт. The tea is hot. |
|---|
| кезьыт | adjetivo | cold | Ву кезьыт. The water is cold. |
|---|
| шудо | adjetivo | happy | Пинал шудо. The child is happy. |
|---|
| кайгулы | adjetivo | sad | Со тӥни кайгулы. She looks sad today. |
|---|
| чебер | adjetivo | beautiful | Сяська чебер. The flower is beautiful. |
|---|
| капчи | adjetivo | easy | Та уж капчи. This work is easy. |
|---|
| сьӧкыд | adjetivo | hard | Та уж сьӧкыд. This work is hard. |
|---|
| ӝог | adjetivo | fast | Та машина ӝог. This car is fast. |
|---|
| акыр | adjetivo | slow | Вуж машина акыр. The old car is slow. |
|---|
| шуг | adjetivo | right | Тынад валэктон шуг. Your answer is right. |
|---|
| маанылы | adjetivo | important | Та книга маанылы. This book is important. |
|---|
| шуг | adjetivo | true | Та вераськон шуг. This story is true. |
|---|
| тыр | adjetivo | full | Кубок тыр. The cup is full. |
|---|
| куш | adjetivo | empty | Жильё куш. The room is empty. |
|---|
| егит | adjetivo | young | Атай егит. The father is young. |
|---|
| кужмо | adjetivo | strong | Айым кужмо. The man is strong. |
|---|
| горд | adjetivo | red | Сяська горд. The flower is red. |
|---|
| лыӵ | adjetivo | blue | Инбам лыӵ. The sky is blue. |
|---|
| вож | adjetivo | green | Пу вож. The tree is green. |
|---|
| ӵуж | adjetivo | yellow | Сяська ӵуж. The flower is yellow. |
|---|
| сьӧд | adjetivo | black | Машина сьӧд. The car is black. |
|---|
| тӧдьы | adjetivo | white | |
|---|
| о | interjeição | yes | О, мон тодӥсько. Yes, I know. |
|---|
| ӧвӧл | interjeição | no | Ӧвӧл, мон уг тодӥськы. No, I do not know. |
|---|
| ӧвӧл | advérbio | not | Та чебер ӧвӧл. This is not good. |
|---|
| но | conjunção | and | Анай но атай гуртын. Mother and father are home. |
|---|
| яке | conjunção | or | Чай яке кофе? Tea or coffee? |
|---|
| но | conjunção | but | Со егит, но кужмо. He is young but strong. |
|---|
| ке | conjunção | if | Тон лыктӥд ке, ми сиом. If you come, we eat. |
|---|
| малы ке шуоно | conjunção | because | Мон зор бере гуртын кыллисько, малы ке шуоно. I stay home because rain falls. |
|---|
| вал | preposição | with | Мон эшысьтым вал мынысько. I go with my friend. |
|---|
| ись | preposição | from | Мон карысь лыктӥсько. I come from the city. |
|---|