| I | местоимение | guåhu | I am here now. Guåhu gaige pä'go. |
|---|
| you | местоимение | hagu | You are my friend. Hagu che'lu-hu. |
|---|
| we | местоимение | hita | We work every day. Hita manchocho' todo dia. |
|---|
| they | местоимение | siha | They are at school. Gaige siha gi eskuela. |
|---|
| what | местоимение | håfa | What is your name? Håfa na'an-mu? |
|---|
| where | наречие | månu | Where is the house? Månu i guma'? |
|---|
| when | наречие | ngåai | When will you come? Ngåai unguåtu? |
|---|
| who | местоимение | håyi | Who is that person? Håyi enao na taotao? |
|---|
| why | наречие | sa håfa | Why are you sad? Sa håfa na triste hao? |
|---|
| how | наречие | tai håfa | How do you know? Tai håfa un tungo'? |
|---|
| to have | глагол | guaha | I have a book. Guaha lepblo-ku. |
|---|
| to go | глагол | falagu | We go to school. Manfalagu hita gi eskuela. |
|---|
| to come | глагол | guåtu | Come to my house. Guåtu gi guma'-hu. |
|---|
| to see | глагол | li'e' | I see the moon. Hu li'e' i pilan. |
|---|
| to know | глагол | tungo' | I know that story. Hu tungo' enao na estoria. |
|---|
| to want | глагол | malago' | I want some water. Malago'-hu hanom. |
|---|
| to make | глагол | fåtinas | They make good bread. Manfåtinas siha bonitu na pan. |
|---|
| to take | глагол | chule' | Take the book home. Chule' i lepblo guato gi gima'. |
|---|
| to give | глагол | na'i | Give me the book. Na'i yo' i lepblo. |
|---|
| to say | глагол | sangan | Say your name clearly. Sangan claro i na'an-mu. |
|---|
| to ask | глагол | aisa | Ask the teacher now. Aisa i ma'estra pä'go. |
|---|
| to look | глагол | atan | Look at the sky. Atan i langet. |
|---|
| to work | глагол | chocho' | They work every morning. Manchocho' siha kada manana. |
|---|
| to eat | глагол | kånno' | We eat rice daily. Kumåkånno' hita hinas kada dia. |
|---|
| to drink | глагол | gimen | Drink cold water now. Gimen i mangek na hanom pä'go. |
|---|
| to sleep | глагол | maigo' | The child sleeps early. Mumaigo' yanå-ña i patgon. |
|---|
| to walk | глагол | chochogue | We walk to school. Manchochogue hita gi eskuela. |
|---|
| to run | глагол | falågu | The boy runs fast. Manfalågu båba i palåo'an. |
|---|
| to read | глагол | lese | I read this book. Hu lese este na lepblo. |
|---|
| to write | глагол | tugi' | Write your name here. Tugi' i na'an-mu guini. |
|---|
| to speak | глагол | fino' | They speak Chamorro well. Manfino' CHamoru maolek siha. |
|---|
| to listen | глагол | hungok | Listen to the teacher. Hungok i ma'estra. |
|---|
| to hear | глагол | hungok | I hear the music. Hu hungok i musika. |
|---|
| to buy | глагол | gåsta | We buy fresh fish. Mangåsta hita fresku na guihan. |
|---|
| to help | глагол | ayuda | Help your mother today. Ayuda si nanå-mu idagge. |
|---|
| to love | глагол | guiya | I love my family. Hu guiya i familian-hu. |
|---|
| to die | глагол | måtai | The old man died. Måtai i amko' na lahi. |
|---|
| to learn | глагол | fananå'gue | Children learn at school. Manfananå'gue i famagu'on gi eskuela. |
|---|
| to teach | глагол | na'gue' | They teach the children. Ha na'gue' siha i famagu'on. |
|---|
| to open | глагол | abri | Open the door slowly. Abri gui slowly i petta. |
|---|
| to close | глагол | serra | Close the door now. Serra i petta pä'go. |
|---|
| person | существительное | taotao | That person is kind. Månnge' enao na taotao. |
|---|
| man | существительное | låhi | The man is tall. Atto i låhi. |
|---|
| woman | существительное | palao'an | The woman is strong. Måkchas i palao'an. |
|---|
| child | существительное | patgon | The child is sleeping. Mumaigo' i patgon. |
|---|
| boy | существительное | patgon låhi | The boy runs outside. Manfalågu gi halom i patgon låhi. |
|---|
| girl | существительное | patgon palao'an | The girl reads well. Maolek ha lese i patgon palao'an. |
|---|
| family | существительное | familia | My family is large. Dångkolo i familian-hu. |
|---|
| mother | существительное | nanå | My mother cooks rice. Ha kukå i hinas si nanå-hu. |
|---|
| father | существительное | tatå | My father works here. Manchocho' guini si tatå-hu. |
|---|
| friend | существительное | amigu | |
|---|
| house | существительное | guma' | The house is new. Nuebu i guma'. |
|---|
| home | существительное | gima' | We are going home. Manfalagu hita para gima'. |
|---|
| school | существительное | eskuela | The school is nearby. Hånear i eskueva. |
|---|
| city | существительное | siudåt | This city is big. Dångkolo este na siudåt. |
|---|
| street | существительное | kalle | The street is long. Ancho i kalle. |
|---|
| room | существительное | kuåtto | The room is small. Dikike' i kuåtto. |
|---|
| time | существительное | tiempo | Time moves very quickly. Malisngon i tiempo. |
|---|
| day | существительное | dia | Today is a good day. Mauleg na dia idagge. |
|---|
| night | существительное | puenge | The night is quiet. Mañaina i puenge. |
|---|
| morning | существительное | manåna | This morning is cool. Mangkek este na manåna. |
|---|
| evening | существительное | pues tåtde | |
|---|
| week | существительное | simåna | This week is busy. Månggon este na simåna. |
|---|
| month | существительное | mes | Next month is busy. Månggon i siguente na mes. |
|---|
| year | существительное | såkkan | This year is important. Importånte este na såkkan. |
|---|
| today | наречие | idagge | I work today only. Hu chocho' idagge ha'. |
|---|
| tomorrow | наречие | agupa' | We will go tomorrow. Manfalagu hita agupa'. |
|---|
| yesterday | наречие | nigue' | She came yesterday morning. |
|---|
| now | наречие | pä'go | Come here now. Guåtu guini pä'go. |
|---|
| sun | существительное | atdao | The sun is hot. Mångotgot i atdao. |
|---|
| moon | существительное | pilan | The moon is bright. Manmetgot i pilan. |
|---|
| star | существительное | pulan | That star is bright. Manmetgot enao na pulan. |
|---|
| sky | существительное | langet | The sky is blue. Asules i langet. |
|---|
| earth | существительное | tano' | The earth is our home. I tano' i gima'-ta. |
|---|
| fire | существительное | guafi | The fire is hot. Mångotgot i guafi. |
|---|
| water | существительное | hanom | The water is cold. Mangkek i hanom. |
|---|
| rain | существительное | uchan | The rain is strong. Måkchas i uchan. |
|---|
| wind | существительное | pånglao | The wind is strong. Måkchas i pånglao. |
|---|
| tree | существительное | tronkon | The tree is tall. Atto i tronkon. |
|---|
| flower | существительное | flores | The flower is beautiful. Bonita i flores. |
|---|
| mountain | существительное | såso' | The mountain is high. Tåya' i såso'. |
|---|
| sea | существительное | tasi | The sea is calm. Mametgot i tasi. |
|---|
| food | существительное | na'taotao | |
|---|
| bread | существительное | pan | The bread is fresh. Fresku i pan. |
|---|
| rice | существительное | hinas | The rice is hot. Mångotgot i hinas. |
|---|
| meat | существительное | gå'ga' | |
|---|
| fish | существительное | guihan | The fish is fresh. Fresku i guihan. |
|---|
| egg | существительное | åggai | The egg is broken. Mapoka' i åggai. |
|---|
| milk | существительное | leche | The milk is cold. Mangkek i leche. |
|---|
| fruit | существительное | fruta | This fruit is sweet. Mames este na fruta. |
|---|
| tea | существительное | té | The tea is hot. Mångotgot i té. |
|---|
| coffee | существительное | kåfe | The coffee is strong. Måkchas i kåfe. |
|---|
| head | существительное | ilao | |
|---|
| eye | существительное | måtå | |
|---|
| ear | существительное | talanga | |
|---|
| mouth | существительное | pachot | Open your mouth wide. Abri i pachot-mu. |
|---|
| nose | существительное | agaga' | |
|---|
| hand | существительное | kanåi | |
|---|
| foot | существительное | acha' | |
|---|
| heart | существительное | korason | |
|---|
| name | существительное | na'an | My name is Maria. Maria i na'an-hu. |
|---|
| book | существительное | lepblo | This book is new. Nuebu este na lepblo. |
|---|
| word | существительное | palåbra | That word is important. Importånte enao na palåbra. |
|---|
| language | существительное | fino' | Chamorro is a language. Månnge' na fino' i CHamoru. |
|---|
| money | существительное | salåppe' | |
|---|
| work | существительное | chocho' | My work is hard. Metgot i che'cho'-hu. |
|---|
| love | существительное | guinaiya | Love is very important. Importånte un dangkolo i guinaiya. |
|---|
| music | существительное | musika | The music is beautiful. Bonita i musika. |
|---|
| story | существительное | estoria | That story is true. Magahet enao na estoria. |
|---|
| thing | существительное | kosas | That thing is new. Nuebu enao na kosas. |
|---|
| life | существительное | lina'la' | Life is beautiful. Bonita i lina'la'. |
|---|
| door | существительное | petta | The door is open. Mababa i petta. |
|---|
| table | существительное | lamasa | |
|---|
| chair | существительное | siyan | The chair is old. Mångko' i siyan. |
|---|
| car | существительное | kåttun | |
|---|
| good | прилагательное | maolek | This food is good. Maolek este na na'taotao. |
|---|
| bad | прилагательное | ti maolek | That bread is bad. Ti maolek enao na pan. |
|---|
| big | прилагательное | dångkolo | The house is big. Dångkolo i guma'. |
|---|
| small | прилагательное | dikike' | The room is small. Dikike' i kuåtto. |
|---|
| new | прилагательное | nuebu | |
|---|
| old | прилагательное | amko' | That house is old. Amko' enao na guma'. |
|---|
| long | прилагательное | ancho | |
|---|
| high | прилагательное | tago | |
|---|
| hot | прилагательное | mångotgot | The tea is hot. Mångotgot i té. |
|---|
| cold | прилагательное | mangkek | The water is cold. Mangkek i hanom. |
|---|
| happy | прилагательное | magof | The child is happy. Magof i patgon. |
|---|
| sad | прилагательное | triste | |
|---|
| beautiful | прилагательное | bonita | The flower is beautiful. Bonita i flores. |
|---|
| easy | прилагательное | fásil | This work is easy. Fásil este na che'cho'. |
|---|
| hard | прилагательное | metgot | This work is hard. Metgot este na che'cho'. |
|---|
| fast | прилагательное | båba | |
|---|
| right | прилагательное | magåhet | |
|---|
| important | прилагательное | importånte | This book is important. Importånte este na lepblo. |
|---|
| true | прилагательное | magåhet | That story is true. Magåhet enao na estoria. |
|---|
| full | прилагательное | bula | |
|---|
| empty | прилагательное | mamåhlao | |
|---|
| young | прилагательное | pågu | |
|---|
| strong | прилагательное | måkchas | |
|---|
| red | прилагательное | agaga' | The flower is red. Agaga' i flores. |
|---|
| blue | прилагательное | asules | The sky is blue. Asules i langet. |
|---|
| green | прилагательное | betde | The tree is green. Betde i tronkon. |
|---|
| yellow | прилагательное | amariyu | The flower is yellow. Amariyu i flores. |
|---|
| black | прилагательное | acha'k | |
|---|
| white | прилагательное | åtbot | The milk is white. Åtbot i leche. |
|---|
| yes | междометие | hunggan | Yes, I am ready. Hunggan, prontu yu'. |
|---|
| no | междометие | åhe' | No, not today. Åhe', ti idagge. |
|---|
| not | наречие | ti | |
|---|
| and | союз | yan | Bread and rice are ready. Prontu i pan yan i hinas. |
|---|
| or | союз | pat | Tea or coffee is fine. Mauleg i té pat i kåfe. |
|---|
| but | союз | lao | |
|---|
| if | союз | yanggen | |
|---|
| because | союз | sa' | I stayed home because rain fell. |
|---|
| with | предлог | yan | |
|---|
| without | предлог | tåya' | |
|---|
| for | предлог | para | |
|---|
| from | предлог | ginen | |
|---|
| to | предлог | guato | |
|---|