| мон | местоимение | I | Мон татчы ӵош. I am here now. |
|---|
| тон | местоимение | you | Тон мынам эшъёс. You are my friend. |
|---|
| со | местоимение | he | |
|---|
| со | местоимение | she | Со укыр шудо. She is very happy. |
|---|
| ми | местоимение | we | Ми нунал быдӟым ужам. We work every day. |
|---|
| соос | местоимение | they | Соос карын уло. They live in the city. |
|---|
| мар | местоимение | what | Та мар вань? What is this thing? |
|---|
| кытын | наречие | where | Тынад коркад кытын? Where is your house? |
|---|
| ку | наречие | when | Тон ку лыктод? When do you come? |
|---|
| кин | местоимение | who | Со адями кин? Who is that man? |
|---|
| марлы | наречие | why | Тон марлы кайгулы? Why are you sad? |
|---|
| кыӵе | наречие | how | Тон кыӵе тодыськод? How do you know? |
|---|
| луоны | глагол | to be | Мон кужмо луэме потэ. I want to be strong. |
|---|
| вань | глагол | to have | Монэн выль книга вань. I have a new book. |
|---|
| кароны | глагол | to do | Ми тае нунал быдӟым каром. We do this every day. |
|---|
| мыныны | глагол | to go | Соос школае мыно. They go to school. |
|---|
| лыктыны | глагол | to come | Аски мынам коркае лыктэ. Come to my house tomorrow. |
|---|
| адӟыны | глагол | to see | Мон уйын тылобурдо адӟисько. I see the moon tonight. |
|---|
| тодыны | глагол | to know | Мон та вераськоне порым тодӥсько. I know this story well. |
|---|
| малпаны | глагол | to think | Ми азьлань сярысь малпам. We think about the future. |
|---|
| потыны | глагол | to want | Мон пыдӟыт чай потэ. I want hot tea. |
|---|
| кулэ | глагол | to need | Милям тросгес ву кулэ. We need more water. |
|---|
| кароны | глагол | to make | Со чебер нянь каре. She makes good bread. |
|---|
| басьтыны | глагол | to take | Книгаез гуртэ басьтэ. Take the book home. |
|---|
| сётыны | глагол | to give | Монэ ву уксётэ. Give me some water. |
|---|
| вераны | глагол | to say | Со одӥг кыл вера. He says one word. |
|---|
| вераны | глагол | to tell | Монэ шуг вера. Tell me the truth. |
|---|
| юаны | глагол | to ask | Туносье ӵош юа. Ask the teacher now. |
|---|
| шедьтыны | глагол | to find | Мон мынам вуж книгае шедьы. I found my old book. |
|---|
| учкыны | глагол | to look | Инбаме учкы. Look at the sky. |
|---|
| кутыны | глагол | to use | Ми та ӝокез нунал быдӟым кутом. We use this table daily. |
|---|
| ужаны | глагол | to work | Соос карын ужало. They work in the city. |
|---|
| сиыны | глагол | to eat | Пиналъёс татчы нянь сиё. Children eat bread here. |
|---|
| юыны | глагол | to drink | Мон пыдӟыт чай юисько. I drink hot tea. |
|---|
| узьыны | глагол | to sleep | Пинал порым узё. The child sleeps well. |
|---|
| ветлыны | глагол | to walk | Ми ӝыт сайын быдӟым ветлом. We walk every evening. |
|---|
| быжыны | глагол | to run | Пиос ӝог быже. The boy runs fast. |
|---|
| лыдӟыны | глагол | to read | Со выль книга лыдӟе. She reads a new book. |
|---|
| гожъяны | глагол | to write | Мон атыме гожъя. I write my name. |
|---|
| вераськыны | глагол | to speak | Ми асьме кылмылэн вераськом. We speak our language. |
|---|
| кылзьыны | глагол | to listen | Крезьгурез кылзэ. Listen to the music. |
|---|
| кылыны | глагол | to hear | Мон тӧлэз кылӥсько. I hear the wind. |
|---|
| басьтыны | глагол | to buy | Ми выль нянь басьтом. We buy fresh bread. |
|---|
| вузыны | глагол | to sell | Соос татчы чорыг вузыё. They sell fish here. |
|---|
| мынтыны | глагол | to pay | Мон коньдонэн мынтӥсько. I pay with money. |
|---|
| юрттыны | глагол | to help | Эшъёс одӥг-одӥгез юртто. Friends help each other. |
|---|
| яратыны | глагол | to love | Мон мынам семьяез ярато. I love my family. |
|---|
| улыны | глагол | to live | Соос шур дурын улыо. They live near the river. |
|---|
| кулыны | глагол | to die | Быдэс адямиос ке но куло. All people die someday. |
|---|
| дышетыны | глагол | to learn | Пиналъёс школаын дышето. Children learn at school. |
|---|
| дышетыны | глагол | to teach | Со пичи пиналъёсты дышеты. She teaches small children. |
|---|
| угыны | глагол | to open | Ӟапыкез ӵош угы. Open the door now. |
|---|
| пӧдтыны | глагол | to close | Ӟапыкез пӧдтэ, марым. Close the door, please. |
|---|
| адями | существительное | person | Быд адямилы ву кулэ. Every person needs water. |
|---|
| айым | существительное | man | Айым укыр вылӥ. The man is very tall. |
|---|
| кышно | существительное | woman | Со кышно мынам тунось. That woman is my teacher. |
|---|
| пинал | существительное | child | Пинал узе. The child is sleeping. |
|---|
| пи | существительное | boy | Пи шыпыт лыдӟе. The boy reads quietly. |
|---|
| ныл | существительное | girl | Нылэн книга вань. The girl has a book. |
|---|
| семья | существительное | family | Мынам семьяе бадӟым. My family is big. |
|---|
| анай | существительное | mother | Мынам анайым гуртын. My mother is at home. |
|---|
| атай | существительное | father | Мынам атайым татчы ужа. My father works here. |
|---|
| эш | существительное | friend | Со мынам эш. He is my friend. |
|---|
| корка | существительное | house | Соослэн корказы выль. Their house is new. |
|---|
| гурт | существительное | home | Ми гуртэ мынам. We are going home. |
|---|
| школа | существительное | school | Школа матын. The school is nearby. |
|---|
| кар | существительное | city | Та кар укыр бадӟым. This city is very big. |
|---|
| кун | существительное | country | Асьме кунмы чебер. Our country is beautiful. |
|---|
| дунне | существительное | world | Дунне вошъяське. The world is changing. |
|---|
| урам | существительное | street | Урам кузь. The street is long. |
|---|
| жильё | существительное | room | |
|---|
| дыр | существительное | time | Дыр укыр ӝог мынэ. Time goes very fast. |
|---|
| нунал | существительное | day | Туно нунал чебер. Today is a good day. |
|---|
| уй | существительное | night | Уй кезьыт. The night is cold. |
|---|
| ӵукна | существительное | morning | Ӵукна чебер. The morning is beautiful. |
|---|
| ӝыт | существительное | evening | Ми ӝытын ветлом. We walk in the evening. |
|---|
| арня | существительное | week | Одӥг арня кыска. One week is short. |
|---|
| тыл | существительное | month | Та тыл тырмыт. This month is busy. |
|---|
| ар | существительное | year | Ар кузь. The year is long. |
|---|
| тӥни | наречие | today | Мон тӥни ужасько. I work today. |
|---|
| аски | наречие | tomorrow | Ми аски ӵукна мынам. We go tomorrow morning. |
|---|
| толе | наречие | yesterday | Со толе лыктӥз. She came yesterday. |
|---|
| ӵош | наречие | now | Татчы ӵош лыктэ. Come here now. |
|---|
| шунды | существительное | sun | Шунды пыдӟыт. The sun is hot. |
|---|
| кизьили | существительное | star | Кизьили югыт. The star is bright. |
|---|
| инбам | существительное | sky | Инбам лыӵ. The sky is blue. |
|---|
| му | существительное | earth | Му асьме гуртмы. The earth is our home. |
|---|
| тыл | существительное | fire | Тыл укыр пыдӟыт. The fire is very hot. |
|---|
| ву | существительное | water | Ву кезьыт. The water is cold. |
|---|
| зор | существительное | rain | Тӥни зор кужмо. The rain is strong today. |
|---|
| тӧл | существительное | wind | Тӧл кезьыт. The wind is cold. |
|---|
| пу | существительное | tree | Со пу вылӥ. That tree is tall. |
|---|
| сяська | существительное | flower | Та сяська горд. This flower is red. |
|---|
| гурезь | существительное | mountain | Гурезь вылӥ. The mountain is high. |
|---|
| шур | существительное | river | Шур кузь. The river is long. |
|---|
| море | существительное | sea | Море лыӵ. The sea is blue. |
|---|
| сиён | существительное | food | Сиён чебер. The food is good. |
|---|
| нянь | существительное | bread | Та нянь выль. This bread is fresh. |
|---|
| дӥзь | существительное | rice | Ми тӥни дӥзь сиом. We eat rice today. |
|---|
| сӥль | существительное | meat | Сӥль пыдӟыт. The meat is hot. |
|---|
| чорыг | существительное | fish | Чорыг выль. The fish is fresh. |
|---|
| пуз | существительное | egg | Мон одӥг пуз сио. I eat one egg. |
|---|
| йӧл | существительное | milk | Йӧл шундыт. The milk is warm. |
|---|
| чай | существительное | tea | Чай пыдӟыт. The tea is hot. |
|---|
| кофе | существительное | coffee | Мон ӵош кофе юисько. I drink coffee now. |
|---|
| йыр | существительное | head | Мынам йырым висе. My head hurts. |
|---|
| син | существительное | eye | Солэн синъёсыз лыӵ. Her eyes are blue. |
|---|
| пель | существительное | ear | Мынам пелям висе. My ear hurts. |
|---|
| ым | существительное | mouth | Ымдэс угы. Open your mouth. |
|---|
| ныл | существительное | nose | |
|---|
| ки | существительное | hand | Мынам киез кезьыт. My hand is cold. |
|---|
| пыд | существительное | foot | Мынам пыды висе. My foot hurts. |
|---|
| сюлэм | существительное | heart | Мынам сюлэм кужмо. My heart is strong. |
|---|
| ним | существительное | name | Мынам нимы Анна. My name is Anna. |
|---|
| книга | существительное | book | Та книга выль. This book is new. |
|---|
| кыл | существительное | word | Та кыл маанылы. This word is important. |
|---|
| кыл | существительное | language | Асьме кылмы чебер. Our language is beautiful. |
|---|
| коньдон | существительное | money | Монэн коньдон ӧвӧл. I have no money. |
|---|
| уж | существительное | work | Та уж сьӧкыд. This work is hard. |
|---|
| яратон | существительное | love | Яратон укыр маанылы. Love is very important. |
|---|
| крезьгур | существительное | music | Крезьгур чебер. The music is beautiful. |
|---|
| вераськон | существительное | story | Та вераськон шуг. This story is true. |
|---|
| сюрес | существительное | way | Та сюрес кузь. This way is long. |
|---|
| зат | существительное | thing | Та зат выль. This thing is new. |
|---|
| улон | существительное | life | Улон чебер. Life is beautiful. |
|---|
| ӟапык | существительное | door | Ӟапык усьтэм. The door is open. |
|---|
| ӝок | существительное | table | Книга ӝок вылын. The book is on the table. |
|---|
| машина | существительное | car | Машина выль. The car is new. |
|---|
| чебер | прилагательное | good | Та нянь чебер. This bread is good. |
|---|
| умой | прилагательное | bad | Та кофе умой. This coffee is bad. |
|---|
| бадӟым | прилагательное | big | Милям бадӟым корка вань. We have a big house. |
|---|
| пичи | прилагательное | small | Пинал пичи. The child is small. |
|---|
| выль | прилагательное | new | Монэн выль книга вань. I have a new book. |
|---|
| вуж | прилагательное | old | Та корка вуж. This house is old. |
|---|
| кузь | прилагательное | long | Урам кузь. The street is long. |
|---|
| кыска | прилагательное | short | Та вераськон кыска. This story is short. |
|---|
| вылӥ | прилагательное | high | Со гурезь вылӥ. That mountain is high. |
|---|
| пыдӟыт | прилагательное | hot | Чай пыдӟыт. The tea is hot. |
|---|
| кезьыт | прилагательное | cold | Ву кезьыт. The water is cold. |
|---|
| шудо | прилагательное | happy | Пинал шудо. The child is happy. |
|---|
| кайгулы | прилагательное | sad | Со тӥни кайгулы. She looks sad today. |
|---|
| чебер | прилагательное | beautiful | Сяська чебер. The flower is beautiful. |
|---|
| капчи | прилагательное | easy | Та уж капчи. This work is easy. |
|---|
| сьӧкыд | прилагательное | hard | Та уж сьӧкыд. This work is hard. |
|---|
| ӝог | прилагательное | fast | Та машина ӝог. This car is fast. |
|---|
| акыр | прилагательное | slow | Вуж машина акыр. The old car is slow. |
|---|
| шуг | прилагательное | right | Тынад валэктон шуг. Your answer is right. |
|---|
| маанылы | прилагательное | important | Та книга маанылы. This book is important. |
|---|
| шуг | прилагательное | true | Та вераськон шуг. This story is true. |
|---|
| тыр | прилагательное | full | Кубок тыр. The cup is full. |
|---|
| куш | прилагательное | empty | Жильё куш. The room is empty. |
|---|
| егит | прилагательное | young | Атай егит. The father is young. |
|---|
| кужмо | прилагательное | strong | Айым кужмо. The man is strong. |
|---|
| горд | прилагательное | red | Сяська горд. The flower is red. |
|---|
| лыӵ | прилагательное | blue | Инбам лыӵ. The sky is blue. |
|---|
| вож | прилагательное | green | Пу вож. The tree is green. |
|---|
| ӵуж | прилагательное | yellow | Сяська ӵуж. The flower is yellow. |
|---|
| сьӧд | прилагательное | black | Машина сьӧд. The car is black. |
|---|
| тӧдьы | прилагательное | white | |
|---|
| о | междометие | yes | О, мон тодӥсько. Yes, I know. |
|---|
| ӧвӧл | междометие | no | Ӧвӧл, мон уг тодӥськы. No, I do not know. |
|---|
| ӧвӧл | наречие | not | Та чебер ӧвӧл. This is not good. |
|---|
| но | союз | and | Анай но атай гуртын. Mother and father are home. |
|---|
| яке | союз | or | Чай яке кофе? Tea or coffee? |
|---|
| но | союз | but | Со егит, но кужмо. He is young but strong. |
|---|
| ке | союз | if | Тон лыктӥд ке, ми сиом. If you come, we eat. |
|---|
| малы ке шуоно | союз | because | Мон зор бере гуртын кыллисько, малы ке шуоно. I stay home because rain falls. |
|---|
| вал | предлог | with | Мон эшысьтым вал мынысько. I go with my friend. |
|---|
| ись | предлог | from | Мон карысь лыктӥсько. I come from the city. |
|---|