| I | местоимение | мон | I am here now. Мон татчы ӵош. |
|---|
| you | местоимение | тон | You are my friend. Тон мынам эшъёс. |
|---|
| he | местоимение | со | |
|---|
| she | местоимение | со | She is very happy. Со укыр шудо. |
|---|
| we | местоимение | ми | We work every day. Ми нунал быдӟым ужам. |
|---|
| they | местоимение | соос | They live in the city. Соос карын уло. |
|---|
| what | местоимение | мар | What is this thing? Та мар вань? |
|---|
| where | наречие | кытын | Where is your house? Тынад коркад кытын? |
|---|
| when | наречие | ку | When do you come? Тон ку лыктод? |
|---|
| who | местоимение | кин | Who is that man? Со адями кин? |
|---|
| why | наречие | марлы | Why are you sad? Тон марлы кайгулы? |
|---|
| how | наречие | кыӵе | How do you know? Тон кыӵе тодыськод? |
|---|
| to be | глагол | луоны | I want to be strong. Мон кужмо луэме потэ. |
|---|
| to have | глагол | вань | I have a new book. Монэн выль книга вань. |
|---|
| to do | глагол | кароны | We do this every day. Ми тае нунал быдӟым каром. |
|---|
| to go | глагол | мыныны | They go to school. Соос школае мыно. |
|---|
| to come | глагол | лыктыны | Come to my house tomorrow. Аски мынам коркае лыктэ. |
|---|
| to see | глагол | адӟыны | I see the moon tonight. Мон уйын тылобурдо адӟисько. |
|---|
| to know | глагол | тодыны | I know this story well. Мон та вераськоне порым тодӥсько. |
|---|
| to think | глагол | малпаны | We think about the future. Ми азьлань сярысь малпам. |
|---|
| to want | глагол | потыны | I want hot tea. Мон пыдӟыт чай потэ. |
|---|
| to need | глагол | кулэ | We need more water. Милям тросгес ву кулэ. |
|---|
| to make | глагол | кароны | She makes good bread. Со чебер нянь каре. |
|---|
| to take | глагол | басьтыны | Take the book home. Книгаез гуртэ басьтэ. |
|---|
| to give | глагол | сётыны | Give me some water. Монэ ву уксётэ. |
|---|
| to say | глагол | вераны | He says one word. Со одӥг кыл вера. |
|---|
| to tell | глагол | вераны | Tell me the truth. Монэ шуг вера. |
|---|
| to ask | глагол | юаны | Ask the teacher now. Туносье ӵош юа. |
|---|
| to find | глагол | шедьтыны | I found my old book. Мон мынам вуж книгае шедьы. |
|---|
| to look | глагол | учкыны | Look at the sky. Инбаме учкы. |
|---|
| to use | глагол | кутыны | We use this table daily. Ми та ӝокез нунал быдӟым кутом. |
|---|
| to work | глагол | ужаны | They work in the city. Соос карын ужало. |
|---|
| to eat | глагол | сиыны | Children eat bread here. Пиналъёс татчы нянь сиё. |
|---|
| to drink | глагол | юыны | I drink hot tea. Мон пыдӟыт чай юисько. |
|---|
| to sleep | глагол | узьыны | The child sleeps well. Пинал порым узё. |
|---|
| to walk | глагол | ветлыны | We walk every evening. Ми ӝыт сайын быдӟым ветлом. |
|---|
| to run | глагол | быжыны | The boy runs fast. Пиос ӝог быже. |
|---|
| to read | глагол | лыдӟыны | She reads a new book. Со выль книга лыдӟе. |
|---|
| to write | глагол | гожъяны | I write my name. Мон атыме гожъя. |
|---|
| to speak | глагол | вераськыны | We speak our language. Ми асьме кылмылэн вераськом. |
|---|
| to listen | глагол | кылзьыны | Listen to the music. Крезьгурез кылзэ. |
|---|
| to hear | глагол | кылыны | I hear the wind. Мон тӧлэз кылӥсько. |
|---|
| to buy | глагол | басьтыны | We buy fresh bread. Ми выль нянь басьтом. |
|---|
| to sell | глагол | вузыны | They sell fish here. Соос татчы чорыг вузыё. |
|---|
| to pay | глагол | мынтыны | I pay with money. Мон коньдонэн мынтӥсько. |
|---|
| to help | глагол | юрттыны | Friends help each other. Эшъёс одӥг-одӥгез юртто. |
|---|
| to love | глагол | яратыны | I love my family. Мон мынам семьяез ярато. |
|---|
| to live | глагол | улыны | They live near the river. Соос шур дурын улыо. |
|---|
| to die | глагол | кулыны | All people die someday. Быдэс адямиос ке но куло. |
|---|
| to learn | глагол | дышетыны | Children learn at school. Пиналъёс школаын дышето. |
|---|
| to teach | глагол | дышетыны | She teaches small children. Со пичи пиналъёсты дышеты. |
|---|
| to open | глагол | угыны | Open the door now. Ӟапыкез ӵош угы. |
|---|
| to close | глагол | пӧдтыны | Close the door, please. Ӟапыкез пӧдтэ, марым. |
|---|
| person | существительное | адями | Every person needs water. Быд адямилы ву кулэ. |
|---|
| man | существительное | айым | The man is very tall. Айым укыр вылӥ. |
|---|
| woman | существительное | кышно | That woman is my teacher. Со кышно мынам тунось. |
|---|
| child | существительное | пинал | The child is sleeping. Пинал узе. |
|---|
| boy | существительное | пи | The boy reads quietly. Пи шыпыт лыдӟе. |
|---|
| girl | существительное | ныл | The girl has a book. Нылэн книга вань. |
|---|
| family | существительное | семья | My family is big. Мынам семьяе бадӟым. |
|---|
| mother | существительное | анай | My mother is at home. Мынам анайым гуртын. |
|---|
| father | существительное | атай | My father works here. Мынам атайым татчы ужа. |
|---|
| friend | существительное | эш | He is my friend. Со мынам эш. |
|---|
| house | существительное | корка | Their house is new. Соослэн корказы выль. |
|---|
| home | существительное | гурт | We are going home. Ми гуртэ мынам. |
|---|
| school | существительное | школа | The school is nearby. Школа матын. |
|---|
| city | существительное | кар | This city is very big. Та кар укыр бадӟым. |
|---|
| country | существительное | кун | Our country is beautiful. Асьме кунмы чебер. |
|---|
| world | существительное | дунне | The world is changing. Дунне вошъяське. |
|---|
| street | существительное | урам | The street is long. Урам кузь. |
|---|
| room | существительное | жильё | |
|---|
| time | существительное | дыр | Time goes very fast. Дыр укыр ӝог мынэ. |
|---|
| day | существительное | нунал | Today is a good day. Туно нунал чебер. |
|---|
| night | существительное | уй | The night is cold. Уй кезьыт. |
|---|
| morning | существительное | ӵукна | The morning is beautiful. Ӵукна чебер. |
|---|
| evening | существительное | ӝыт | We walk in the evening. Ми ӝытын ветлом. |
|---|
| week | существительное | арня | One week is short. Одӥг арня кыска. |
|---|
| month | существительное | тыл | This month is busy. Та тыл тырмыт. |
|---|
| year | существительное | ар | The year is long. Ар кузь. |
|---|
| today | наречие | тӥни | I work today. Мон тӥни ужасько. |
|---|
| tomorrow | наречие | аски | We go tomorrow morning. Ми аски ӵукна мынам. |
|---|
| yesterday | наречие | толе | She came yesterday. Со толе лыктӥз. |
|---|
| now | наречие | ӵош | Come here now. Татчы ӵош лыктэ. |
|---|
| sun | существительное | шунды | The sun is hot. Шунды пыдӟыт. |
|---|
| star | существительное | кизьили | The star is bright. Кизьили югыт. |
|---|
| sky | существительное | инбам | The sky is blue. Инбам лыӵ. |
|---|
| earth | существительное | му | The earth is our home. Му асьме гуртмы. |
|---|
| fire | существительное | тыл | The fire is very hot. Тыл укыр пыдӟыт. |
|---|
| water | существительное | ву | The water is cold. Ву кезьыт. |
|---|
| rain | существительное | зор | The rain is strong today. Тӥни зор кужмо. |
|---|
| wind | существительное | тӧл | The wind is cold. Тӧл кезьыт. |
|---|
| tree | существительное | пу | That tree is tall. Со пу вылӥ. |
|---|
| flower | существительное | сяська | This flower is red. Та сяська горд. |
|---|
| mountain | существительное | гурезь | The mountain is high. Гурезь вылӥ. |
|---|
| river | существительное | шур | The river is long. Шур кузь. |
|---|
| sea | существительное | море | The sea is blue. Море лыӵ. |
|---|
| food | существительное | сиён | The food is good. Сиён чебер. |
|---|
| bread | существительное | нянь | This bread is fresh. Та нянь выль. |
|---|
| rice | существительное | дӥзь | We eat rice today. Ми тӥни дӥзь сиом. |
|---|
| meat | существительное | сӥль | The meat is hot. Сӥль пыдӟыт. |
|---|
| fish | существительное | чорыг | The fish is fresh. Чорыг выль. |
|---|
| egg | существительное | пуз | I eat one egg. Мон одӥг пуз сио. |
|---|
| milk | существительное | йӧл | The milk is warm. Йӧл шундыт. |
|---|
| tea | существительное | чай | The tea is hot. Чай пыдӟыт. |
|---|
| coffee | существительное | кофе | I drink coffee now. Мон ӵош кофе юисько. |
|---|
| head | существительное | йыр | My head hurts. Мынам йырым висе. |
|---|
| eye | существительное | син | Her eyes are blue. Солэн синъёсыз лыӵ. |
|---|
| ear | существительное | пель | My ear hurts. Мынам пелям висе. |
|---|
| mouth | существительное | ым | Open your mouth. Ымдэс угы. |
|---|
| nose | существительное | ныл | |
|---|
| hand | существительное | ки | My hand is cold. Мынам киез кезьыт. |
|---|
| foot | существительное | пыд | My foot hurts. Мынам пыды висе. |
|---|
| heart | существительное | сюлэм | My heart is strong. Мынам сюлэм кужмо. |
|---|
| name | существительное | ним | My name is Anna. Мынам нимы Анна. |
|---|
| book | существительное | книга | This book is new. Та книга выль. |
|---|
| word | существительное | кыл | This word is important. Та кыл маанылы. |
|---|
| language | существительное | кыл | Our language is beautiful. Асьме кылмы чебер. |
|---|
| money | существительное | коньдон | I have no money. Монэн коньдон ӧвӧл. |
|---|
| work | существительное | уж | This work is hard. Та уж сьӧкыд. |
|---|
| love | существительное | яратон | Love is very important. Яратон укыр маанылы. |
|---|
| music | существительное | крезьгур | The music is beautiful. Крезьгур чебер. |
|---|
| story | существительное | вераськон | This story is true. Та вераськон шуг. |
|---|
| way | существительное | сюрес | This way is long. Та сюрес кузь. |
|---|
| thing | существительное | зат | This thing is new. Та зат выль. |
|---|
| life | существительное | улон | Life is beautiful. Улон чебер. |
|---|
| door | существительное | ӟапык | The door is open. Ӟапык усьтэм. |
|---|
| table | существительное | ӝок | The book is on the table. Книга ӝок вылын. |
|---|
| car | существительное | машина | The car is new. Машина выль. |
|---|
| good | прилагательное | чебер | This bread is good. Та нянь чебер. |
|---|
| bad | прилагательное | умой | This coffee is bad. Та кофе умой. |
|---|
| big | прилагательное | бадӟым | We have a big house. Милям бадӟым корка вань. |
|---|
| small | прилагательное | пичи | The child is small. Пинал пичи. |
|---|
| new | прилагательное | выль | I have a new book. Монэн выль книга вань. |
|---|
| old | прилагательное | вуж | This house is old. Та корка вуж. |
|---|
| long | прилагательное | кузь | The street is long. Урам кузь. |
|---|
| short | прилагательное | кыска | This story is short. Та вераськон кыска. |
|---|
| high | прилагательное | вылӥ | That mountain is high. Со гурезь вылӥ. |
|---|
| hot | прилагательное | пыдӟыт | The tea is hot. Чай пыдӟыт. |
|---|
| cold | прилагательное | кезьыт | The water is cold. Ву кезьыт. |
|---|
| happy | прилагательное | шудо | The child is happy. Пинал шудо. |
|---|
| sad | прилагательное | кайгулы | She looks sad today. Со тӥни кайгулы. |
|---|
| beautiful | прилагательное | чебер | The flower is beautiful. Сяська чебер. |
|---|
| easy | прилагательное | капчи | This work is easy. Та уж капчи. |
|---|
| hard | прилагательное | сьӧкыд | This work is hard. Та уж сьӧкыд. |
|---|
| fast | прилагательное | ӝог | This car is fast. Та машина ӝог. |
|---|
| slow | прилагательное | акыр | The old car is slow. Вуж машина акыр. |
|---|
| right | прилагательное | шуг | Your answer is right. Тынад валэктон шуг. |
|---|
| important | прилагательное | маанылы | This book is important. Та книга маанылы. |
|---|
| true | прилагательное | шуг | This story is true. Та вераськон шуг. |
|---|
| full | прилагательное | тыр | The cup is full. Кубок тыр. |
|---|
| empty | прилагательное | куш | The room is empty. Жильё куш. |
|---|
| young | прилагательное | егит | The father is young. Атай егит. |
|---|
| strong | прилагательное | кужмо | The man is strong. Айым кужмо. |
|---|
| red | прилагательное | горд | The flower is red. Сяська горд. |
|---|
| blue | прилагательное | лыӵ | The sky is blue. Инбам лыӵ. |
|---|
| green | прилагательное | вож | The tree is green. Пу вож. |
|---|
| yellow | прилагательное | ӵуж | The flower is yellow. Сяська ӵуж. |
|---|
| black | прилагательное | сьӧд | The car is black. Машина сьӧд. |
|---|
| white | прилагательное | тӧдьы | |
|---|
| yes | междометие | о | Yes, I know. О, мон тодӥсько. |
|---|
| no | междометие | ӧвӧл | No, I do not know. Ӧвӧл, мон уг тодӥськы. |
|---|
| not | наречие | ӧвӧл | This is not good. Та чебер ӧвӧл. |
|---|
| and | союз | но | Mother and father are home. Анай но атай гуртын. |
|---|
| or | союз | яке | Tea or coffee? Чай яке кофе? |
|---|
| but | союз | но | He is young but strong. Со егит, но кужмо. |
|---|
| if | союз | ке | If you come, we eat. Тон лыктӥд ке, ми сиом. |
|---|
| because | союз | малы ке шуоно | I stay home because rain falls. Мон зор бере гуртын кыллисько, малы ке шуоно. |
|---|
| with | предлог | вал | I go with my friend. Мон эшысьтым вал мынысько. |
|---|
| from | предлог | ись | I come from the city. Мон карысь лыктӥсько. |
|---|